|
ϊελο δξΰξψ: βαεμεϊ ψεξπιδ χγξεϊ διωεα διδεγι ιωιαϊ "αιϊ ιωψΰμ" ξαεδεωι "ιωιαϊ αιϊ ΰδψο" αιΰρι ξϊμξεγ ϊεψδ μιωιαδ "ιωιαϊ αιϊ ΰαψδν" αωθτΰπςωθ αρψαιδ διωιαδ δψΰωεπδ ααρψαιδ διωιαδ δβγεμδ αχιωιπεα διωιαδ αωπεϊ 1900-1860 ψεη διωιαδ αωπεϊ 1900-1940 ηεψαο διωιαδ δηιπεκ δγϊι ααεχεαιπδ "ιωιαϊ αΰψ ξιν ηιιν" αθωψπεαιυ ιωιαϊ "αιϊ ιωψΰμ εγξωχ ΰμιςζψ" αεειζπιφΰ ςγ ωπϊ ϊψς"γ διωιαδ δηγωδ αεειζπιφδ 1928-1940 ργψ δμιξεγ διωιαδ "αιϊ ιωψΰμ εϊξλιο γΰεψιιϊΰ" αρςψςθ-αεχεαιπδ ιωιαϊ αΰπιμδ θψπριμαπιδ ξφαν δψεηπι διωιαεϊ αθψπριμαπιδ, μτπι 1914 διωιαεϊ αθψπριμαπιδ αωπεϊ 1918-1940 "ιωιαδ ςεμξιϊ αιϊ ιωψΰμ αΰειαςψεειωΰ" "ιωιαδ εξεργ ϊεψδ εηιιν" αξψξεψεω-ριβιθ διωιαδ αΰιχμεγ-χμεζω ΰιηεγ διωιαεϊ ξΰιχμεγ εχμεζω διωιαδ "ϊτΰψϊ ωμξδ" αςιψ ωξμειΰ - (ωιξμειΰεμ ριμεεπιΰ) διωιαδ αθιψβεμ-μΰτεωμει διωιαεϊ αψΰωιϊ ϊχετϊ δξμηξδ δΰηψεπδ ργψ δμιξεγ αιωιαεϊ θψπριμαπιδ διωιαεϊ αθψπριμαπιδ ΰηψι δξμηξδ δΰηψεπδ, (1944-1948) ϊχφιψ: δωτςϊ δηριγεϊ ωμ αιϊ ψεζ'ιο ργιβεψδ εειζπιυ ςμ ιδεγι ψεξπιδ διιϊδ ψαδ. ψεα διωιαεϊ αψεξπιδ εβμιμεϊιδ ξιρεγν εαδωτςϊν ωμ ΰγξεψι δηριγιεϊ δπ"μ. ιωιαεϊ ψαεϊ δεχξε αςψιν ωεπεϊ ξεμγεαδ, ιΰρι, αεδεωι ωθςτςππωθ, αιρψαιδ εςεγ. ργψ δμιξεγ αιωιαδ εωιθεϊ δμιξεγ διε ωεπιν εδν δεϊΰξε μτι φεψλιδν ωμ δϊμξιγιν. διωιαεϊ διεε ξςιο ηεξϊ ξβο πβγ ζψν δδωλμδ. αημχν ωμ διωιαεϊ ςρχε βν αμιξεγ ΰεξπεϊ ςμ ξπϊ μδλιο ΰϊ δϊμξιγιν μαΰεϊ, διε ωδλιπε ΰεϊν μςαεγϊ δΰγξδ ωαςμιιϊν ΰψφδ ιελμε μδϊτψπρ ξςαεγϊ ηχμΰιϊ. ξΰεψςεϊ δζξο δωτιςε ςμ ξφαν ωμ διωιαεϊ αξιεηγ διδ δξφα χωδ αιξι ξμηξεϊ δςεμν εΰηψι ξμηξϊ δςεμν δωπιδ ηψαε λεμν εδπιφεμιν δχιξε ιωιαεϊ αΰψυ. ξιμεϊ ξτϊη: ϊπεςϊ δδωλμδ, ϊπεςϊ δηριγεϊ. |
|
βαεμεϊ ψεξπιδ πριλειεϊ ΰμε τςμε ξΰεϊ αωπιν αϊεψ ξγιπεϊ ςφξΰιεϊ, ςμ ΰσ δχωψιν δΰζψηιιν-μωεπιιν εδβιΰε-τεμιθιιν ωαιπιδο, ςγ ΰωψ δϊΰηγε μξξμλδ ΰηϊ αων "εεχιεμ ψιβΰθ" (δξξμλδ διωπδ) α26 μγφξαψ 1861 ϊηϊ δπρικ ΰμλρπγψ ιεο χεζδ, εδξωιλδ λλδ ςγ μωπϊ 1918. ωιηχ μδ ξζμδ μψεξπιδ εζλϊδ αβεψμ αςϊ "δφαϊ βαεμεϊ ςξιν" ςμ ξτϊ ΰιψετδ αηεζδ δωμεν ξεεψριιμ α-1918 εχιαμδ δριτεηιν γμχξο: 1) βμιμ αρψαιδ ςν αιψϊδ χιωιπεα ξΰϊ ψεριδ, ςν ξρτψ ωμ 266,000 ιδεγιν; 2) αεχεαιπδ ςν αιψϊδ θωψπεαιυ ξΰϊ ΰερθψιδ, ςν 120,000 ιδεγιν αςψκ; 3) εΰϊ θψπριμαπιδ ςν χμεζω δαιψδ ξΰϊ ΰεπβψιδ αιηγ ςν βμιμεϊ αΰπΰθ, χψιωπδ εξψξεψω ςν 185,000 ιδεγιν αςψκ. ΰν πφψσ μζδ βν ΰϊ δβμιμεϊ γεαψεγζωιδ ςμ ιγ διν δωηεψ εΰεμθπιδ ωδωϊιιλε ΰσ δο μψεξπιδ πξφΰπε μξγιν ωδημ ξωπϊ 1918 βγμδ "ψεξπιδ δβγεμδ" αωθη ωμ 295,000 χξ"ξ, εςγ ξμηξϊ δςεμν δωπιδ διιϊδ πηωαϊ δωμιωιϊ αΰιψετδ αιηρ μξρτψ διδεγιν ωαδ. μτι δξτχγ δψωξι ωπςψκ α29 μγφξαψ 1930 διιϊδ ΰελμεριιϊ ψεξπιδ 18.053.000 ΰιω, ξδν 758,226 ιδεγιν. αωπϊ 1940 ςμϊδ δΰελμεριιδ διδεγιϊ αψεξπιδ μξςμδ ξ800,000 ΰιω 1. χγξεϊ διωεα διδεγι χμεωεϊ δο ιγιςεϊιπε ςμ ξδμκ ηιιδν ωμ ιδεγι ψεξπιδ δςϊιχδ ωτψωε ψωϊν ςγ μαεμβψιδ, ξχγεπιδ εΰεπβψιδ. δψΰωεο ωδζλιψ ςμ ιωεα ιδεγι αξχεξεϊ ΰμε δεΰ ψ' απιξιο ξθεγιμδ ωςαψ ων αξρςεϊιε αωπϊ 1170 αςψκ. αςφν μΰ ζλϊδ ψεξπιδ διωπδ - "δψιβΰθ" - μξεργ ϊεψπι ξξγψβδ ψΰωεπδ λαωΰψ δβμιμεϊ ωπρτηε μδ ΰηψι ξμηξϊ δςεμν δψΰωεπδ, ξΰζ εξςεμν ιγεςδ διιϊδ ψεξπιδ λΰψυ αςμϊ γψβδ ϊψαεϊιϊ πξελδ. εΰσ ψαπιδ δξτεψρξιν ωωιξωε αψιβΰθ αϊχετεϊ ωεπεϊ μΰ ξφΰε λΰο λψ ξϊΰιν εβν μΰ δΰμξπθ δξελωψ μδηζχϊ ιωιαδ βγεμδ. ιγεςιν μπε ΰι-ΰμε πιριεπεϊ ςχωπιιν ξφγ ψαπιδ μδχιν αζξπν ιωιαδ λγψκ ωςωε ΰηιδν ατεμιο εαμιθΰ. ΰεμν ξηευ μδϊπχωεϊ δψωξιϊ ξφγ δξξωμδ δΰπθιωξιϊ ξϊξιγ, μΰ πξφΰε βν πγιαιν μδχξϊ ιωιαδ. εαλο ξηερψ ξεργ ϊεψπι βαεδ ωιελμ μωξω ΰδμ ϊεψδ μηπιλι δηγψιν εδϊϊι"ν δωεπιν ωαψεξπιδ πΰμφε δαηεψιν ωπτων ηωχδ αϊεψδ μλϊϊ ψβμιδν μιωιαεϊ ξτεμιο εδεπβψιδ δωλπεϊ. αψν, ζλϊδ ψεξπιδ μδιηωα μ"ςψω δηριγεϊ" ωξεφΰδ εψΰωιϊδ αβαεμεϊ ωαιο δγπιιρθψ εδψι δχψτθιν. μτι δξρεψδ δηριγιϊ δϊβεψψε δαςω"θ εϊμξιγιε αξχεξεϊ ΰμε εϊχςε ιϊγ πΰξο λΰο μϊεψδ εηριγεϊ. λο δλωιψε ΰϊ δχψχς μφγιχιν δαΰιν ΰηψιδν. ξΰζ ΰιεδ μξεωα με δφγιχ ψ' ιωψΰμ ξψεζιο ζφ"μ ΰϊ δςιψ ργιβεψδ ωααεχεαιπδ δϊηιμδ ψεη ΰηψϊ ξπωαϊ ςμ τπι δςιιψεϊ ωαψεξπιδ. διδεγιν δψεξπιιν ωμΰ διε ψβιμιν μΰεδμι ων ϊχιπιν λΰηιδν ωατεμιο εμιθΰ, διε ηεξψ ξφειο εξϊΰιν μδηγψϊ δϊεψδ δηριγιϊ. διΰ δαιΰδ ΰϊδ ρν ηιιν, ξψτΰ εξψςπο μιδεγιν δμμε, αδγβιωδ αςιχψ ςμ δλεεπδ, δλπϊ δμα εδγαχεϊ αςαεγϊ δαεψΰ, ΰδαϊ ιωψΰμ, εδςμΰϊ διηιγ, εξϊεκ λκ βν ΰϊ δφαεψ, δξεο δςν, μξγψβδ ιεϊψ βαεδδ εμχψαν μΰαιδν ωαωξιν. ζλεϊ ξιεηγϊ μϊπεςδ δηριγιϊ εαςιχψ μφγιχιν ξωεωμϊ ψεζιο ωαηψε γεεχΰ αςψι ψεξπιδ ςν ιδεγιδ δτωεθιν διγεςιν μξλπιρι ΰεψηιν εαςμι φγχδ ξεαδχιν. φγιχιν ΰμε ςιχψ δωτςϊν διιϊδ ςμ ιγι ξβς ΰιωι ςν λμ ΰηγ εΰηγ ξηριγιδν εωεηψιδν. δν δθε ΰζο χωαϊ εμα ξαιο μαςιεϊιδν εμγψιωεϊιδν ωμ ιδεγιν ξαχωιν ςφδ εςζψδ, πεθςιν ΰξεπδ εαιθηεο αμα λμ γετχιν αωςψ. αβιωϊν ζε μχψα ΰϊ δδξεο δξψεηχ εμςεψψ ΰϊ δλεηεϊ δψγεξιν ωαπωξϊν, δλιψε φγιχιν ΰμδ απηιφεϊ δτφϊ δϊεψδ εαϊεςμϊ δμξεγ δξΰεψβο αψεξπιδ μων δςμΰϊ δψξδ δψεηπιϊ ωμ δφαεψ διδεγι. ϊιϊι μδν ωδφμιηε ςμ ΰσ λμ δχωιιν δψαιν μδχιν ιωιαδ αψιβΰθ, μιφεψ ψωϊ ωμ "ηγψιν" βαεδιν εμδψαιυ ϊεψδ αψεξπιδ. ιλεμιν μεξψ ωψεα διωιαεϊ αψεξπιδ εαβμιμεϊιδ ξιρεγν εαδωτςϊν ωμ δΰγξεψι"ν μαιϊ ψεζιο-ργιβεψδ εεειζπιφΰ. λγι μδαιο ΰϊ θιτερε εξδεϊε ωμ διδεγι δψεξπι εβν μων δλψϊ δψχς δδιρθεψι ωμ δηιπεκ δγϊι ων, ζχεχιν ΰπε μϊϊ ρχιψδ χφψδ ςμ ξφα δηιπεκ δϊεψπι αψεξπιδ ςγ μδχξϊ διωιαεϊ, ειωξω ζδ λςιο ηεξψ-ψχς μψΰωιϊ διωιαεϊ αψεξπιδ. δηιπεκ δςαψι δγϊι αξεμγεαδ ςγ ηφιδ δωπι ωμ δξΰδ δι"θ διδ αςιχψε ξεωτς ξζψν δηριγεϊ ωξωμ αλμ ϊεχσ αιΰρι-δξθψετεμιο. ςεγ αωπϊ 1832 λωξεμγεαδ χιαμδ ΰϊ ρτψ δηεχιν "Organic Regulamentul" πΰξψ αε ατιψεω: |
ω"ξεϊψ μχαμ ΰϊ ιμγι διδεγιν ααϊι δρτψ δφιαεψιιν ΰαμ αϊπΰι ωϊδιδ μδν ΰεϊδ ϊμαεωϊ ΰωψ μωΰψ δϊμξιγιν".
|
|
δηεχ λιεεο αςιχψ μδμαωδ ωδλπιρε ςιξδν διδεγιν ξψεριδ ετεμιο ωδιβψε μψεξπιδ. ξο δπξπς μεξψ ωδδεψιν μΰ εειϊψε ςμ ξπδβ ΰαεϊιδν ζδ επξπςε ξμωμη ΰϊ απιδν μαϊι δρτψ δξξωμϊιιν. λλδ δϊαφψε αϊι δ"ϊμξεγ-ϊεψδ" εδιωιαεϊ δχθπεϊ ("ηγψιν βαεδιν") ωψεα ϊμξιγιδν ξαπι ςπιιν διε, ελμ δηζχϊν διιϊδ ξεθμϊ ςμ δχδιμδ 3. δπριλιν ωδεφιΰε τχεγεϊ αωπεϊ 1840-1850 μριγεψ φψλι-δφαεψ ωμ διδεγιν, ξγαψιν δψαδ ςμ ξεργεϊ ε"αϊι ρτψ" διδεγιιν. εΰιο ωεν ρτχ ωλεεπϊν διΰ μαϊι δϊ"ϊ εμδηγψιν ξΰζ, ωγψβϊν ωεεδ μδιωιαεϊ δχθπεϊ ωαΰξψιχδ. αϊι ϊ"ϊ φαεψιιν εξμξγιν πεγγιν δϊχιιξε αψιβΰθ ξωκ ωμ ξΰεϊ αωπιν, εςμ ζδ ιελιηε "τπχρι δϊμξεγ ϊεψδ" ξςιψ ψεξΰο (δχδιμδ διδεγιϊ δςϊιχδ αιεϊψ αψεξπιδ), ξιΰρι εξαεχψωθ. ςιψ ιΰρι ωξωδ αΰξϊ μξετϊ λξχεν ϊεψδ εαδ "ηγψιν" χαεςιν μηιπεκ δαπιν, δημ ξγψβδ ψΰωεπδ ωμ χψιΰδ αριγεψ εαηεξω εςγ μηεαωι αιδξ"γ εξμξγι βτ"ϊ. αιϊψ αϊι δΰεμτπΰ λμμδ δϊλπιϊ αςιχψ: ηεξω ετιψω"ι, π"κ, ωεμηο ςψεκ, ξωπδ εβξψΰ, εδϊπδμδ μτι ωιθϊ δϊψβεν αΰιγιω - ωτϊ ιδεγι ψεξπιδ ΰζ. λμ ζδ αχδιμεϊ δΰωλπζιεϊ ωαψιβΰθ. ΰωψ μχδιμεϊ δρτψγιεϊ ωαεεΰμΰλιδ, δξφα δηιπελι ςξγ ων ςμ ξγψβδ πξελδ αιεϊψ. α"ηγψιν" ωμδν δρϊτχε αιγιςϊ δϊτιμεϊ εδηεξω αμαγ εμΰ δβιςε ΰτιμε μιγιςεϊιδν ωμ ΰηιδν αχδιμεϊ δΰωλπζιεϊ ωαξεμγεαδ, ΰωψ διε μδν βν αϊι ξγψω μμξεγ ωιςεψ βξψΰ ιεξι. μγαψι ΰηγ δρετψιν, ξεψδ πεφψι μφψτϊιϊ ααεχψωθ (1843), τςμε ΰζ αιΰρι ξρτψ ωμ 12 ηγψιν ςν 653 ϊμξιγιν. ελπψΰδ ξπδ ψχ ΰϊ ΰμε διγεςιν μξξωμδ 4. αωπϊ 1860 βζψ δωψ ξιλΰιμ χεβιμπιθωιΰπε ςμ διδεγιν ωιωπε ΰϊ μαεωιδν ειαχψε ααϊι δρτψ δφιαεψιιν. λεεπϊ δωψ διιϊδ βν μηζχ ΰϊ ιγι δξωλιμιν ΰζ εμωιν ΰϊ ξεργεϊ δηιπεκ δςαψι ϊηϊ τιχεηε ωμ ξωψγ δδωλμδ δξξωμϊι. ηεα δεθμ ςμ δψαπιν μδχψιΰ ΰϊ δτχεγδ, ωπλϊαδ αψεξπιϊ εΰιγιω, ωμεω τςξιν ααϊι δϊτιμδ αξςξγ λμ δξϊτμμιν. μξψεϊ ωδπΰεψιν ψΰε αζδ δφμδ τεψϊΰ εωιπει μθεαδ λαιλεμ ξφγ δξξωμδ, εωμηε ΰϊ απιδν μαϊι δρτψ δξξωμϊιιν ξαμι μψΰεϊ αζδ λμ πθιιδ μδϊαεμμεϊ, πϊπδ γψιωϊ-λτιδ ζε ΰϊ δδγσ μιφεψ αϊι-ρτψ μπςψιν ιδεγιν ατιχεη δξξωμδ. ξΰιγκ βιρΰ δϊηζχε ιγι ψεα διδεγιν δηψγιν μγαψ δ', επιβωε μΰψβο αςφξν ΰϊ δηιπεκ δϊεψπι αιϊψ ωΰϊ εςεζ, ξϊεκ αιφεψ δ"ηγψιν" διωπιν, εδϊλεππε μφςγ δψΰωεο μιφιψϊ ιωιαδ μδαΰ 5). ωϊιν δο διωιαεϊ αψιβΰθ, εωϊιδο περγε αδωτςϊδ ωμ δηριγεϊ, ΰηϊ ααεδεωι εΰηϊ αιΰρι. ιωιαϊ "αιϊ ιωψΰμ" ξαεδεωι ργψ δμιξεγ διδ; ξχψΰ, γχγεχ, ξωπδ βξψΰ εϊερτεϊ, τερχιν εγψεω. |
"ξθψϊ διωιαδ διιϊδ μηπκ απι ιωψΰμ μϊεψδ ξερψ εγψκ ΰψυ εμδτιη αδν ψεη ηιιν ωμ ιωψΰμ ραΰ, εωιωϊμξε αδ δϊμξιγιν λμ ΰηγ μτι λωψεπε μδιεϊ ψαπιν, ωεαι"ν, ρετψι ρϊ"ν εξμξγιν αιωψΰμ" 6.
|
|
μδιωιαδ απιο ξιεηγ εψηα ξωμδ, αδ χαμε δαηεψιν δεψΰδ, ξζεο εξςεο, εμαπι ςπιιν ΰσ δμαωδ, δλμ αςιο ιτδ. αδζπϊ 1912 διε δεφΰεϊ διωιαδ μωπδ αςψκ 30,000 τψπχ. δΰεειψδ διιϊδ ϊεψπιϊ-ηριγιϊ. δαηεψιν αδιεϊν ιεφΰι ψεξπιδ μξγε δωτδ δψεξπιϊ ς"ι δξηπκ γ"ψ δμιψ. ψΰω διωιαδ διδ δδ"β ψ' ιεΰμ ξΰψυ ιωψΰμ, ϊ"η ετγβεβ ΰξεο. ξωπδε διδ δψα γξϊΰ ψ' ωξωεο ΰδψο γψαψξγιβψ, αιηγ ςν δψα απφιεο ψΰμςψ ΰηι δβΰεο αςμ "αΰψ ηιιν ξψγλι" ΰα"γ πιΰξυ. ξο διωιαδ ιφΰδ ϊεψδ εδεψΰδ μιωψΰμ.
ξηερψ ΰξφςιν εαωμ δϊπΰιν δχωιν ωαψεξπιδ εΰεειψϊδ δΰπθιωξιϊ αςιχψ ςν τψευ ξμηξϊ δςεμν δψΰωεπδ, πρβψδ διωιαδ αωπϊ 1916. ξαιο ηπιλιδ ιφΰε ΰηψ λκ ξερξλιν, ιεωαι ςμ ξγιο αλξδ ςιιψεϊ αψεξπιδ, εξεψιν ξηπλιν ωδτιφε ΰϊ δωτδ εδϊψαεϊ δςαψιϊ αψεξπιδ, αιπιδν δξηπλιν διγεςιν ι. ψιρτμψ-ιψεο, ιβεμπιφψ, ξεψι ι. τιιπωθιιο ειγιγι δηεχψ εδδιρθεψιεο δψα γ"ψ ξΰιψ δμει, ψαδ δψΰωι ωμ αεχψωθ εςεψκ δ"ριπι" αψεξπιδ, "ιωιαϊ αιϊ ΰδψο" αιΰρι ςν δϊτωθεϊ δηριγεϊ αιο δψι δχψτθιν εωγεϊ ΰεχψιπδ δωλπδ ωιξωδ χδιμϊ ιΰρι μξψλζ ηριγι βγεμ αςιχψ λωδϊιιωαε αδ δφγιχιν. δξτεψρν ωαδν δψδ"φ ψ' ιδεως δωιμ ξΰτθΰ αςμ "ΰεδα ιωψΰμ" ωπϊξπδ αιΰρι αωπϊ ϊχρ"η. (δξμιυ ςμιδ "ι'ΰ'ρ', ψ"ϊ μξτψς "ρεσ ΰψυ ιωψΰμ"). ψ' ιερσ γεγ δλδο ξζαιμα αςμ "γψλι ΰξεπδ", εςεγ βΰεπιν ξτεψρξιν, λδψα ψ' ιερσ μπγΰ ξμιθςο αςμ "αψλϊ ιερσ", ψ' ΰδψο ξωδ θειαιω ξρπιθιο αςμ "ωε"ϊ ϊεςτεϊ ψΰν" ε"χψπι ψΰν", απε δδ"β ωξεΰμ ωξμχΰ θειαιω εςεγ. ΰιο λμ ρτχ ωψαπιν ΰμδ ωδωτςϊν δψεηπιϊ πιλψϊ διιϊδ αλμ ωθηι δηιιν δφιαεψιιν εδϊεψξιν πιδμε ιωιαεϊιδν εαϊι ξγψων αιΰρι, αςιχψ δψα ψ' τϊηιδ μιγΰ εψ' αφμΰμ δλδο ωδιε "ψΰωι ξϊιαϊΰ", ΰεμν ΰιο αιγιπε ωεν ξχεψεϊ ςμ ΰιζδ ιωιαεϊ αϊχετδ δδιΰ, ςγ μψΰωιϊ δξΰδ δςωψιν, λωπεργδ ιωιαϊ "αιϊ ΰδψο" αιΰρι. λΰο ψΰει μφιιο ςεγ πιξεχ μΰιηεψ ιρεγ διωιαεϊ αψιβΰθ. διεϊ εωτϊ δξγιπδ δψεξπιϊ διιϊδ ςμ τι ψεα μτπιν βν ωτϊ διδεγιν8 μΰ δϊαφψε διδεγιν αηιιδν δϊεψπιιν ςγ ψΰωιϊ δξΰδ δι"η, ωδιΰ ϊχετϊ δδβιψδ διδεγιϊ ξβΰμιφιδ ετεμιο μψεξπιδ, διΰ ΰωψ δθαιςδ ΰϊ ηεϊξδ βν ςμ δδεει εδΰετι ωαψηεα διδεγι αψιβΰθ, βν ςμ ιγι δμωεο δΰωλπζιϊ-ΰιγιω, βν αξμαεωιδν εαξπδβιδν εαξδμκ ηιιδν διεξιεξι. αιο δξδβψιν δμμε πξφΰε δψαδ ηλξιν ερετψιν ΰωψ ααεΰν μψιβΰθ δϊχιπε ςμ τι γψλν δν ΰϊ δ"ηγψ" διωο αςψι ξεωαεϊν εδν ΰωψ ϊψξε βν ΰϊ δηεξψ δξηπκ εδξμξγ μϊχετδ ξξεωλϊ αξγιπεϊ εεΰμΰλιδ εξεμγεαδ ςγ λξςθ μζξο δΰηψεο. ξϊμξεγ ϊεψδ μιωιαδ ϊλπιϊ διωιαδ λμμδ μιξεγι χεγω εηεμ βν ιηγ. διωιαδ δϊτψρξδ ξδψ αςιχψ αωμ ϊλπιϊδ δλτεμδ. ςωψεϊ ϊμξιγιν ωριιξε ΰϊ μιξεγιδν αϊμξεγ ϊεψδ εαηγψ δβαεδ, εΰωψ ητφε μχαμ ξηευ μηιπεκ δξρεψϊι βν χεψρι βιξπζιδ ξερλξιν ξθςν δξξωμδ πδψε μιΰρι ξλμ χφεει ψεξπιδ. ϊλπιϊ δμξεγιν λμμδ μξεγ δϊμξεγ εξτψωιε, τερχιν, ϊπ"κ εβν ϊλπιϊ μιξεγι βιξπριδ ςμιδ παηπε δϊμξιγιν ΰηψι λμ ςεπδ ααηιπεϊ ξθςν δξξωμδ. ςν ρεσ ηεχ μιξεγιδν χαμε δξερξλιν "δϊψϊ δεψΰδ". ελλδ ωιξωε ψαιν ξδξριιξιν ΰη"λ αψαπεϊ αςψι δωγδ. ξδν διε μωεαι"ν, ξεψιν ερϊν αςμι-αϊιν μξγπιν. αιωιαδ διε βν τπιξιιδ εαιϊ ϊαωιμ. αψΰω δξεργ ςξγ δψα ξιΰρι ψ' ιφηχ εΰδψξο, ηϊο δδ"φ ξτμθιθωο, εξηευ μψΰω διωιαδ δψ"φ ιΰπεαψ, ωξωε αδ ηαψ ξεψιν ξεξηιν εαςμι ξχφες. ζλεψπι λΰωψ αχψϊι ΰϊ διωιαδ αωπϊ 1937 ξφΰϊι ων ωξεπιν ϊμξιγιν ςερχιν αϊεψδ. ςν τψευ δξμηξδ αωπϊ 1941 λωςμδ δλεψϊ δπΰφι ςμ ιΰρι εςωδ αδ ωξεϊ πρβψδ βν διωιαδ. εατεβψεν δπεψΰ ξ-1941, λωιγ ζγιν δτιμδ ημμιν, πτμε αΰεξυ ψεη ιεϊψ ξ14,000 χγεωιν αιπιδν ψαιν ξϊμξιγι διωιαδ, δι"γ. λλδ πρϊιιξδ τψωϊ ϊεμγεϊ διωεα αψιβΰθ εαιιηεγ αιΰρι δξθψετεμιο, ωξξπδ ιφΰε βγεμι ςν, βΰεπι δψαπεϊ, ψΰωι δφιεπεϊ, εΰτιμε αιϊ-γτερ ςαψι ωδτιυ δψαδ ρτψι χεγω μμξεγ εμδεψΰδ, διδ χιιν ων. μτπι ωΰπι ςεαψ μβμιμεϊ ΰηψιν αψεξπιδ, λγΰι μφιιο ΰϊ πιριεπε ωμ γψ. πξιψεαψ ζ"μ, ψαδ δψΰωι ωμ ψεξπιδ, ωςεγ αωπϊ 1927 ςξγ μιιργ ααεχψωθ δαιψδ αιϊ ξγψω μψαπιν, εΰσ χιαμ θωψθψ ξθςν δξξωμδ, ΰεμν πϊχμ αχωιιν λρτιιν ωξπςε αςγ αφες δψςιεο μξςωδ. ΰηψιε πιρδ βν δψα-δλεμμ ΰ. ωτψο αωπϊ 1945 μδχιν αιϊ ξγψω μψαπιν ωλζδ ααεχψωθ, ΰεμν βεψξιν ΰηψιν, αιπιδν βν δϊπβγεϊ δψαπιν δηψγιν ξθψπριμαπιδ ψτε ΰϊ ιγιε. "ιωιαϊ αιϊ ΰαψδν" αωθτΰπςωθ διωιαδ δϊημχδ μΰψας λϊεϊ, ψεαν αηεψι ηξγ ξωθτΰπςωθ εξςψι δωγδ ξξεμγεαδ εαρψαιδ δωλπδ. αψΰω διωιαδ ςξγ ΰΰξε"ψ ξδψι"α ωμιθ"ΰ εδεΰ βν ΰωψ μιξγ αλϊδ γ' ωιςεψ βξψΰ εϊερτεϊ εβν ωιςεψ αιεψδ γςδ, ωμΰ ςμ ξπϊ μχαμ τψρ. αιο δξμξγιν ων διδ δψα δξηπκ δψ' γεγ φιξψιπβ ωδιδ μτπιν ξψΰωι διωιαδ αχιωιπεα, λςϊ αιωψΰμ. δμξεγιν δϊπδμε ααιϊ δξγψω-εδχμειζ, απιο ψηα ιγιν ξεχσ βο ςφιν πδγψ. αϊλπιϊ διε βν χεψριν μβιξπριδ, εδϊμξιγιν δτιχε αζδ ϊεςμϊ ψαδ εμΰ δφθψλε μημμ ΰϊ δωαϊ αβιξπριδ ξξωμϊιϊ. λαιωιαδ ξιΰρι λο βν ϊμξιγι διωιαδ ξωθτΰπςωθ δϊιιφαε τςξιιν αωπδ μαηιπεϊ λμμιεϊ αβιξπριδ ξθςν δξξωμδ ααεθεωο εαιΰρι. δΰεειψδ δηριγιϊ εψεη δϊεψδ εδξερψ ωδωτις ΰαΰ ξΰψι ξδψι"α ωμιθ"ΰ ςμ δϊμξιγιν δεφιΰε τιψεϊ μδβγιμ ϊεψδ εμδΰγιψδ. ξρτψ δϊμξιγιν αωπϊ 1936 δβις χψεα μωωιν. διωιαδ ςξγδ αςφν ωβωεβδ λωδψεη δξρϊςψϊ ξφγ δπΰφιν ξηψιαι ςεμν δωϊμθδ αξχεν. χεμ δϊεψδ πωξς αΰεδμι ηφδ"χ ξωπϊ ϊψφ"β ςγ ωπϊ ϊ"ω, λωδψεριν δϊχψαε μπδψ τψεθ ελαωε ΰϊ αρψαιδ. α-12 μιεπι ωπϊ 1941 πιϊο φε αιο μιμδ ελμ δχδιμδ ξωθτΰπςωθ ςν ΰαι ξεψι δψα γξϊΰ αψΰω δμλδ αωαιδ εΰπι αϊεκ δβεμδ. δςιψ δετφφδ επηψαδ αξςψλϊ δχψαεϊ αιο δπΰφιν εδψεριν. ΰμδ διε ωμω διωιαεϊ διηιγεϊ αψιβΰθ (ψεξπιδ διωπδ) ςγ ξμηξϊ δςεμν δωπιδ. αψν ΰν μΰ διδ αιγι ιδγεϊ δψιβΰθ μϊϊ γξεϊ ωμξδ εξχιτδ μηιιν γϊιιν εξεργεϊ ϊεψδ ψαιν, δψι αβμιμεϊ ωπρτηε ΰμιδ ξωπϊ 1918 ηιε ετςμε ιδεγιν αςμι ξρεψϊ εξςωδ, εΰϊν ιηγ ψΰϊδ βν ιδγεϊ ψεξπιδ διωπδ ΰεψ δϊεψδ αΰετχ ψηα εαφεψδ ιεϊψ ξζδιψδ. αρψαιδ ιγες διδ διδεγι δαρψαι ατωθεϊε δϊξιξδ εξριψεϊε δλπδ, εμΰ μηιπν ξφΰδ μδ δηριγεϊ χο μδ αιο βαεμεϊιδ. αιεϊψ δϊαμθδ χιωιπεα δαιψδ αϊεψ ςιψ εΰν αιωψΰμ, ωπεγςϊ μπε ξΰζ δτεβψεν ωπςψκ αδ α-1903 εΰωψ δρςιψ αωςϊε ΰϊ λμ δςεμν. ξΰεψςεϊ ΰμε δωτιςε δψαδ ςμ δμκ δξηωαδ εδϊτϊηεϊ δφιεπεϊ αιο ιδεγι ξζψη ΰιψετδ. ρτεβδ φςψ ςεγ ξιξι δφΰψ διιϊδ χιωιπεα ξψλζ ιδεγι ϊερρ αςμ ξεργεϊ φιαεψιιν-ηιπελιιν ξτεψρξιν. δΰελμεριιδ διδεγιϊ ωξπϊδ μξςμδ ξηξωιν ΰμσ πτωεϊ ςμϊδ ςμ δξεχγ ςν ηιρεμ δβθε αωεΰδ δπΰφιϊ ωαιξιπε, αϊχετϊ δλιμιεο ωμ 1942-1941 αςξχ-δαλΰ αθψΰπρπιρθψιδ. ξΰζ εξϊξιγ διιϊδ χιωιπεα ξψλζ λμλμι "λτψι" εϊεωαιδ ιγςε μωμα διθα ΰϊ δξηψωδ ςν δρτψ. ςγ ωπϊ 1812 χωεψδ διιϊδ χδιμϊ χιωιπεα, λαρψαιδ λεμδ, μψαπεϊ αιΰρι, εΰεμν ζλϊδ δςιψ μξωεκ ΰμιδ βγεμι δψαπιν εβΰεπιν ωλιδπε ατΰψ αψΰω δχδιμδ. δημ ξψαδ δψΰωεο δψα δηριγ ψ' ζμξο α"ψ ξψγλι ωψβεψεγρχι, ϊμξιγε ωμ δαςω"θ, ωλιδο ςγ ξεϊε αωπϊ ϊχξ"α, εςγ δβΰεο αςμ "αΰψ ξιν ηιιν" φψπεαιφψ ξηαψ "ριγεψε ωμ ωαϊ", δβδ"ψ ΰψιδ μιαεω ξμπφδεθ αςμ "ηεξϊ ΰψιΰμ" ε"βαεψϊ ΰψιδ", ΰηψιε δφγιχ δ"ψ ξωδ ξρΰεεψΰο (ςγ ωπϊ ϊχφ"η), εΰηψεο ΰηψεο ηαια, ξεψι εψαι δψα ιδεγδ μιια φιψμρεο δι"γ, ψαδ δψΰωι ωμ ιδγεϊ αρψαιδ εγαψδ δγβεμ αξωκ ωμ 36 ωπιν. ιγςδ αςιχψ χιωιπεα διδεγιϊ μδζψιν μιδεγι ψεξπιδ δημ ξωπϊ 1918 ΰϊ ψεη δξρεψϊ εψςιεο δφιεπι δμΰεξι. αλμμ διιϊδ αρψαιδ ζε ωπϊπδ μψεξπιδ ΰϊ δϊψαεϊ δςαψιϊ εδμΰεξιεϊ δφιεπιϊ μτι γξεϊδ ωμ ψεριδ ωμτπι δξδτλδ. ξλΰο ιφΰ δξεψδ δςαψι, δρτψ δςαψι, δψςιεο δημεφι εδγτερ δςαψι. χιωιπεα ωξωδ ξχεν ξχμθ μτμιθιν ξηξϊ λπετιεϊ τθμιεψδ εγπιχιο αωπεϊ 1922-1919, λωΰμτιν ξδν πιφμε ξλιμιεο αξτςμ δδφμδ αψΰωεϊν ωμ γψ. ιςχα αψπωθιιο-λδο εδψα ι. μ. φιψμρεο 11. διωιαδ δψΰωεπδ ααρψαιδ ιωιαδ δϊχιιξδ βν αςιψ ηεθιο ωααρψαιδ. ΰεμν ςν φξιηϊδ ωμ ιωιαϊ χιωιπεα μΰ ιλμδ μδξωικ ζξο ψα, εϊμξιγιδ ςαψε μχιωιπεα. |
| δξωκ δξΰξψ |
|---|
