Allil spirti
| Allil spirti | |
|---|---|
| | |
| | |
| Ümumi | |
| Sistematik adı | Allil spirti |
| Kimyəvi formulu | C3H6O |
| Fiziki xassələri | |
| Molyar kütlə | 58.08 q/mol |
| Sıxlıq | 0.854 q/sm³ |
| Səthi gərilmə | 26,63 mN/m[1], 25,3 mN/m[1], 23,06 mN/m[1], 20,79 mN/m[1] |
| Dinamik özüllülük | 1,218 mPa·s[2], 0,759 mPa·s[2], 0,505 mPa·s[2] |
| Termik xüsusiyyətlər | |
| Ərimə nöqtəsi | −129 °C |
| Qaynama nöqtəsi | 96,9 ± 0,5 °C[3] |
| Öz-özünə yanma temperaturu | 378 °C[4], 375 °C[5] |
| Partlama həddi | 2,5 % (V/V)[4][5] |
| Buxarın təzyiqi | 2.266,48 Pa, 23,9 hPa[5], 3,14 kPa[4], 44,1 hPa[5], 77,7 hPa[5], 132 hPa[5] |
| Kimyəvi xassələri | |
| Turşunun dissosasiya sabiti | 15,5[6] |
| Optik xüsusiyyətlər | |
| Sındırma əmsalı | 1,4135[3] |
| Təsnifatı | |
| CAS-da qeyd. nöm. | 107-18-6 |
| PubChem | 7858 |
| EINECS-də qeyd. nöm. | 203-470-7 |
| SMILES | |
| InChI | |
| RTECS | BA5075000 |
| ChEBI | 16605 |
| BMT nömrəsi | 1098 |
| ChemSpider | 13872989 |
| Məlumatlar normal şərait (25 °C, 100 kPa) üçün verilmişdir. | |
Allil spirti[7] (propen-2-ol-1) – doymamış spirtlər sinfinə daxil olan oksigenli üzvü maddədir.
Fiziki xassələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Spirt iyli, rəngsiz mayedir. Bir çox üzvi həlledicilərdə həll olur, bütün nisbətlərdə su ilə qarışaraq azeotrop qarışıq (28,3% Н2О; qayn.t. 89,0 °C) əmələ gətirir.
Kimyəvi xassələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Allil spirti allil birləşmələri və spirtlərin daxil olduğu reaksiyalara daxil olur. Halogenləri, hidrogenhalogenidləri, HClO-nu özünə birləşdirir. 100°С temperaturda üzvi hidrogenperoksidlərlə (katalizatorlar – Mo və W-ın birləşmələri) qarşılıqlı təsirdə olduqda qlisidola çevrilir. Allil spirtini 1000C-də ZnCl2-in iştirakı ilə və ya 200C–də CuCl2-in iştirakı ilə qatı HCl ilə işlədikdə allilxloridə çevrilir, 200-3000C-də Al2O3 üzərindən keçirtdikdə isə diallilefiri alınır. Allil spirtindən asanlıqla sadə və mürəkkəb efirlər alınır.[3]
Aınması
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Allilxloridin hidrolizindən
- Propilen oksidin izomerləşməsindən
- Propanol-1-in dehidrogenləşməsindən
- Qliserinin qarışqa turşusu ilə reaksiyasından[4]
- Propilenin allilasetata oksoasilləşməsindən
Tətbiqi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qliserinin, akroleinin, qlisidolun və sadə və polimerləşən mürəkkəb allil efirlərinin, xüsusilə, diallilftalatın sintezində tətbiq edilir. Toksikliyi və təhlükəsizliyi Çox zəhərlidir, gözləri qözyaşına qədər qıcıqlandırır, mərkəzi sinir sisteminə təsir edir, qara çiyəri zədələyir, iş sahəsində buraxıla bilən qatılığı (BBQ) 2 mq/m3-dir.
Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Перейти к:1 2 http://www.cdc.gov/niosh/ipcsneng/neng0095.html
- Химическая энциклопедия. Том 1. Москва, Советская энциклопедия, 1988, стр. 102
- Синтезы органических препаратов. Сборник 1. Москва, Иностранная Литература, 1949, стр. 25
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / ed. David R. Lide, Jr., Thomas J. Bruno. 97 Boca Raton. 24 iyun 2016. P. 6–190. 2643 pp. ISBN 978-1-4987-5428-6, 978-1-4987-5429-3.
- 1 2 3 CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / ed. David R. Lide, Jr., Thomas J. Bruno. 97 Boca Raton. 24 iyun 2016. P. 6–243. 2643 pp. ISBN 978-1-4987-5428-6, 978-1-4987-5429-3.
- 1 2 CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / ed. David R. Lide, Jr., Thomas J. Bruno. 97 Boca Raton. 24 iyun 2016. P. 3–12. 2643 pp. ISBN 978-1-4987-5428-6, 978-1-4987-5429-3.
- 1 2 3 CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / ed. David R. Lide, Jr., Thomas J. Bruno. 97 Boca Raton. 24 iyun 2016. P. 16–17. 2643 pp. ISBN 978-1-4987-5428-6, 978-1-4987-5429-3.
- 1 2 3 4 5 6 GESTIS database. (İstifadə tarixi: 9 mart 2020).
- ↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics (ing.). / ed. David R. Lide, Jr., Thomas J. Bruno. 97 Boca Raton. 24 iyun 2016. P. 5–88. 2643 pp. ISBN 978-1-4987-5428-6, 978-1-4987-5429-3.
- ↑ "Arxivlənmiş surət". 19 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 dekabr 2017.