Bendi

Bendi
İsveç çempionatı, qadınlar finalı, 2015
Ümumi məlumatlar
Mənşə ölkəsi	İngiltərə
İcraçı qurum	Beynəlxalq Bendi Federasiyası (FIB)
İlk oyun	1882 İngiltərə
Xüsusiyyətləri
Tipi	Komanda idmanı, qış idmanı
Cinsiyyətə görə	Ayrı kişilər və qadınlar yarışları
Törəmələri	Rink bendi
Beynəlxalq arenada
Olimpiya oyunları	1952-ci ildə nümayiş idmanı (BOK tərəfindən 2001-ci ildə tanınmışdır)
worldbandy.com
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bendi — iki komanda arasında buz konkisi geyinərək böyük buz səthində, qapalı və ya açıq məkanda, çubuqlardan istifadə etməklə topu rəqib komandanın qapısına yönəltməyə çalışdığı qış idmanı və top oyunudur. Bendi bəzən buzüstü xokkeyin sələfi hesab olunur; hər iki idman növü xokkey adlandırılan idman ailəsinə daxildir.

Oyun səthi bendi meydançası adlanır və ölçüləri təxminən 90–110 metr (300–360 ft) × 45–65 metr (148–213 ft) təşkil edir. Bu, təxminən bir futbol meydançası ölçüsündədir və buzüstü xokkey üçün istifadə olunan adi buz meydançalarından xeyli böyükdür.

Bu idman növünün futbol, buzüstü xokkey, shinty və otüstü xokkeylə ortaq tarixi kökləri var. Bendinin mənşəyi mübahisəlidir, lakin ilk qaydaları 1882-ci ildə İngiltərədə sistemləşdirilərək nəşr edilmişdir.

Beynəlxalq səviyyədə həm kişilər, həm də qadınlar arasında bendidə ən güclü ölkələr uzun müddətdir İsveç və Rusiyadır. Bu idman növü Finlandiya, Norveç və Qazaxıstan da daxil olmaqla başqa ölkələrdə də təşkilatlanmış liqalara və azarkeşlərə malikdir. Kişilər üçün əsas beynəlxalq yarış Bendi üzrə dünya çempionatı, qadınlar üçün isə Qadınlar arasında bendi üzrə dünya çempionatıdır.

Təşkilatlanmış bendi XIX əsrin sonlarında yaranmışdır. 1955-ci ilin fevralından etibarən idman növü Beynəlxalq Bendi Federasiyası (FIB) tərəfindən idarə olunur. Həm ənənəvi 11 nəfərlik bendi, həm də daha kiçik meydançada oynanılan rink bendi tanınmış növlərdir

Tarix

Brueghelin 1565-ci il tarixli The Hunters in the Snow əsərindən detal

Charles Goodman Tebbutt 1889-cu ildə bendi çubuğu ilə

Mənşə

Bu idman növünün ən qədim mənşəyi mübahisəlidir. Bir çox rus öz qədim soydaşlarını bu idman növünün yaradıcıları hesab edir ki, bu da bendinin qeyri-rəsmi "Rus xokkeyi" adında öz əksini tapır. Bununla yanaşı, Rusiya, İsveç, orta əsr İslandiyası, Niderland, İngiltərə və Uelsdə Bando (sport) kimi bendinin sələfi hesab edilə biləcək oyunlar mövcud olmuşdur

İdmanın ilk nəşr olunmuş, təşkilatlanmış qaydaları 1882-ci ildə Bury Fen Bandy Clubun üzvü Charles Goodman Tebbutt tərəfindən kodlaşdırılmışdır. Beynəlxalq federasiya 1955-ci ildə yaradılarkən rus və ingilis qaydaları arasında kompromis əldə edilmiş, nəticədə ingilis qaydaları daha çox üstünlük təşkil etmişdir.

Futbol İngiltərədə artıq populyar olduğundan, sistemləşdirilmiş bendi qaydaları futbol qaydalarının bir çox xüsusiyyətini mənimsəmişdir. Futbolda olduğu kimi, oyunlar adətən hər biri 45 dəqiqə olmaqla iki hissədən ibarət olur və hər tərəfdə 11 oyunçu çıxış edir.

İlk dövrlər

XIX əsr: idman növünün rəsmiləşdirilməsi

Bendi buz üzərində konkisürmə idmanı kimi ilk dəfə İngiltərədə inkişaf etmişdir. O, Şərqi İngiltərənin The Fens bölgəsində qış idmanı kimi formalaşmışdır. Soyuq qışlarda su basmış çəmənliklərdə və dayaz ərazilərdə geniş buz sahələri yaranırdı. Bandinin erkən dövrə aid sənədləşdirilmiş modernləşmə mərhələsi 1813-cü ilə qədər gedib çixir.

Tarixi bendi topunun hazırlanmasının mərhələləri: soldakı ilkin mantardan qırmızı rəngə boyanmış son topa qədər; ən sağda isə müasir bendi topu

Bury Fen Bandy Clubun üzvləri 1882-ci ildə oyunun qaydalarını nəşr etdilər və onu digər Avropa ölkələrinə yaydılar. Buz üzərində konkisürmə ilə oynanılan müxtəlif çubuq və top oyunları 1800-cü illərdə Şimali Amerikaya gətirilsə də, təşkilatlanıb ümumi qaydalar sistemi formalaşdıra bilmədi. Bununla belə, həmin çubuq və top oyunları müasir buzüstü xokkeyin sələflərindən birinə çevrildi.

İlk beynəlxalq bendi oyunu 1891-ci ildə Bury Fen ilə Niderlandın Haarlemsche Hockey & Bandy Club klubu arasında keçirilmişdir. Elə həmin il İngiltərədə bu idman növünün idarəedici orqanı kimi National Bandy Associatio yaradılmışdır.

İlk milli bendi liqası

Müasir tarixdə ilk milli bendi liqası 1902-ci ildə İsveçdə yaradılmışdır.

Bendi Nordic Games yarışlarında

Bendi 1901, 1903, 1905, 1909, 1913, 1917, 1922 və 1926-cı illərdə keçirilən Nordic Games yarışlarının proqramına daxil edilmişdir.

Bendi Qış Spartakiadasında

Spartakiada 1920 və 1930-cu illərdə fəhlə idman klubları tərəfindən təşkil olunan beynəlxalq çoxnövlü idman yarışı idi. 1928-ci ildə Norveçin Oslo şəhərində keçirilən ilk Qış Spartakiadasında Norveç, Sovet İttifaqı və İsveç komandaları arasında bendi oynanılmışdır.

1952-ci il Olimpiya Oyunlarında bendi

Bendi 1952-ci il Oslo Olimpiadasında nümayiş idmanı kimi keçirilmişdir. Norveç, Finlandiya və İsveç iştirak etmişdir.

Etimologiya

Bu idman növünün ingiliscə adı olan bandy sözü "qarşılıqlı vurmaq" mənasını verən və orta fransız dili olan bander sözündən yaranan "to bandy" felindən götürülmüşdür. Əyri çubuq da "bandy" adlandırılırdı.

Bendinin köhnə adlarından biri hockey on the ice idi. XX əsrin əvvəllərindən etibarən buzüstü xokkeylə qarışıqlığın qarşısını almaq üçün adətən "bendi" termini üstün tutulmuşdur.

Bendi bir çox dillərdə "bandy" adı ilə tanınır. Rusiyada bu idman növü "Rus xokkeyi" və ya "topla xokkey" adlandırılır. Futbolla oxşarlıqlarına görə bendi "qış futbolu" kimi də tanınır.

Digər idman növləri ilə tarixi əlaqə

Bendi və futbol

Futbol və "buz üzərində xokkey", yəni bendi təxminən 1900-cü illərdə Avropanın bəzi bölgələrində populyar idman növləri olduğundan, bendi futboldan güclü şəkildə təsirlənmiş və onun əsas qaydalarının bir çoxunu mənimsəmişdir: meydançanın təxminən eyni ölçüdə olması, hər komandada eyni sayda oyunçunun iştirak etməsi və oyun vaxtının 2×45 dəqiqə təşkil etməsi. Buna görə bendinin "qış futbolu" ləqəbini alması təbiidir.

İdman klublarının həm bendi, həm də futbol bölməsinə malik olması və idmançıların ilin müxtəlif vaxtlarında hər iki idman növü ilə məşğul olması geniş yayılmışdı. Buna İngiltərədəki Nottingham Forest Football and Bandy Club — hazırda sadəcə Nottingham Forest F. C. — və bendi bölməsi olan Norveçin Strømsgodset IF və Mjøndalen IF klubları nümunədir.

İsveçdə XX əsrin birinci yarısında fəaliyyət göstərən futbol klublarının əksəriyyəti bendi də oynayırdı. İsveçli Orvar Bergmark 1950-ci illərdə hər iki idman növü üzrə dünya çempionatlarında gümüş medal qazanmışdır. Sonralar hər bir idman növünün mövsümü daha uzun çəkdiyindən oyunçuların hər ikisində iştirak etməsi çətinləşdi və bəzi klublar yalnız birinə üstünlük verməyə başladı. Bir çox köhnə klubun proqramında hələ də hər iki idman növü var. Sten-Ove Ramberg hər iki İsveç milli komandasında çıxış etmiş son kişi oyunçudur: 1978-ci ildə bendi, 1979–1984-cü illərdə isə futbol üzrə.

Bendi və buzüstü xokkey

1920-ci illərə qədər bendi və buzüstü xokkey arasında aydın fərq qoyulmurdu. Bendi müəyyən mənada buzüstü xokkeyin sələfi hesab oluna bilər və xüsusilə Avropa və keçmiş Sovet ölkələrində buzüstü xokkeyin inkişafına və tarixinə təsir göstərmişdir. Müasir buzüstü xokkey Kanadada yaransa da, Britaniya əsgərlərinin XIX əsrin sonlarında bendini gətirməsindən sonra Kanadada əvvəlcə bendiyə daha çox bənzəyən müxtəlif oyunlar oynanılırdı.

Müasir buzüstü xokkey qaydalarının Britaniya Şimali Amerikasında, yəni müasir Kanadada formalaşdırıldığı dövrdə Avropada da bendi qaydaları müəyyənləşdirilirdi. Son nəticədə ingilis və rus bendi qaydalarının qarışığından ibarət sistem yarandı. Futboldan təsirlənmiş ingilis qaydaları üstünlük təşkil etdi; rus qaydalarından isə meydançanın iki uzun kənarı boyunca aşağı bortların olması qəbul edildi və bu xüsusiyyət 1950-ci illərdən etibarən qorunub saxlanılmışdır.

Kanadalılar XX əsrin əvvəllərində buzüstü xokkeyi Avropaya gətirməzdən əvvəl "xokkey" bendinin digər adı idi və Rusiyanın, eləcə də Qazaxıstanın bəzi bölgələrində bu istifadə indi də qalmaqdadır.

Bendi və buzüstü xokkey XX əsr boyunca Avropada, xüsusilə İsveç, Finlandiya və Norveçdə oynanılırdı. Buzüstü xokkey Avropanın əksər hissəsində bendidən daha populyarlaşdı, əsasən də Olimpiya idman növü olduğu halda bendinin olmaması səbəbindən. Bendi oynamış bir çox avropalı idmançı 1920-ci illərdə Olimpiadada iştirak etmək üçün buzüstü xokkeyə keçmişdi.

Buzüstü xokkey üçün tələb olunan daha kiçik buz sahələri, xüsusilə qışı qısa olan ölkələrdə meydançaların saxlanmasını asanlaşdırırdı. Digər tərəfdən, buzüstü xokkey Sovet İttifaqında 1950-ci illərə qədər oynanılmamışdır; həmin dövrdə Sovet İttifaqı beynəlxalq səviyyədə rəqabət aparmaq istəyirdi. Daha axıcı və fiziki təmasın az olduğu tipik Avropa buzüstü xokkey üslubu bendinin irsini əks etdirir.

Müasir inkişaf

GAIS bendi komandası 2012-ci ildə künc zərbəsi zamanı qapısını qorumağa hazırlaşır

Dünya çempionatları və Rusiyanın nəticələri

Bendi piktoqramı

1950-ci illərdən, Sovet İttifaqı təcrid vəziyyətinə son qoyaraq beynəlxalq idman yarışlarında iştirak etməyə başladıqdan sonra, dünya çempionatlarının keçirilməsi üçün şərait yarandı. Beynəlxalq Bendi Federasiyası 1955-ci ildə yaradıldı və ilk dünya çempionatı 1957-ci ildə keçirildi. Sovet İttifaqı, daha sonra isə 1993-cü ildən onun varisi kimi Rusiya, İsveçlə birlikdə bendidə demək olar ki, davamlı olaraq aparıcı mövqedə olmuşdur. Finlandiya isə 2004-cü ildə bir dəfə dünya çempionu olmuşdur.

Eyni şəkildə, Rusiya İsveçlə birlikdə Qadınlar arasında bendi üzrə dünya çempionatında beynəlxalq səviyyədə dominant olan iki əsas qadın bendi ölkəsindən birinə çevrilmişdir.

Qadın bendisi

Qadın bendisində kişilərlə eyni qaydalar tətbiq edilir, lakin qadınlar üçün yarışlar ayrıca keçirilir. Qadınlar bu idman növünün ilk inkişaf dövründən bəri bendi oynayırlar. XIX əsrin əvvəllərində qadın komandaları üçün bendi liqalarının təşkili ilə bağlı bir neçə cəhd olmuşdur, lakin müntəzəm liqalar yalnız 1970-ci illərdə İsveç və Finlandiyada, daha sonra isə 1980-ci illərdə Norveç və Sovet İttifaqında yaranmışdır.

Ən yüksək hündürlük

Bendinin oynandığı ən yüksək yer Tacikistanın Dağlıq Bədəxşan muxtar vilayətinin paytaxtı Xoroq şəhəridir. Xoroq Pamir dağlarında dəniz səviyyəsindən 2,200 metr (7,200 fut) yüksəklikdə yerləşir.

Bendinin qapalı arenalara keçidi

1980-ci illərdən başlayaraq və xüsusilə XXI əsrin əvvəllərindən etibarən bendi üçün getdikcə daha çox qapalı arena inşa edilmişdir. Bu arenalar çox vaxt futbol və ya sürətli konkisürmə üçün də istifadə olunan ümumi komplekslər olur. Qapalı arenaların istifadəsi hava şəraitinin oyuna təsirini demək olar ki, əhəmiyyətsiz edir; halbuki əvvəllər bu, komandalar və tamaşaçılar üçün həmişə nəzərə alınmalı amil idi.

Bununla belə, bəzi digər idman növlərindən fərqli olaraq, bendi qapalı və açıq məkanda eyni qaydalarla oynanılır və damın olub-olmamasına görə qaydalarda dəyişiklik edilmir. Ən yüksək liqalarda belə bir çox oyun hələ də açıq havada keçirilir. İsveçdə bütün digər ölkələrin birlikdə malik olduğundan daha çox qapalı bendi arenası var.

Ümumi baxış

2006-cı ilin dekabrında İsveçdə açıq havada keçirilən bendi oyunundan görünüş

Bendi buz üzərində bir ədəd dairəvi bendi topu ilə oynanılır. Hər biri 11 oyunçudan ibarət iki komanda bendi çubuqlarından istifadə edərək topu rəqib qapısına vurmağa və bununla qol vurmağa çalışır. Oyunun sonunda daha çox qol vuran komanda qalib olur. Hər iki komanda eyni sayda qol vurduqda isə bəzi istisnalarla oyun heç-heçə hesab olunur. Oyun futbol meydançası ilə eyni ölçüdə olan və bendi meydançası adlandırılan düzbucaqlı buz səthində oynanmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Tipik oyunda oyunçular topa fərdi nəzarət etməklə, məsələn driblinq edərək, topu komanda yoldaşına ötürərək və ya rəqib qapıçının qoruduğu qapıya zərbə vuraraq topu rəqib qapısına yönəltməyə çalışırlar. Rəqib oyunçular ötürmələri kəsməklə və ya topa nəzarət edən rəqibə müdaxilə etməklə topu geri qaytarmağa çalışa bilərlər. Lakin rəqiblər arasında fiziki təmas məhduddur.

Bendi ümumiyyətlə axıcı oyundur və oyun yalnız top oyun sahəsini tərk etdikdə və ya hakim oyunu dayandırdıqda dayanır. Dayandırıldıqdan sonra oyun sərbəst zərbə, penalti və ya künc zərbəsi ilə davam etdirilə bilər. Top yan xətdən kənara çıxarsa, hakim topa son toxunan komandanı müəyyən edir və futboldakı auta bənzər şəkildə topu rəqib komandaya verir.

Qaydalar baxımından bendinin futbola bənzəyən bir sıra xüsusiyyətləri var. Hər komandada biri qapıçı olmaqla 11 oyunçu çıxış edir. Qapıçılar öz mövqeləri üçün xüsusi hazırlanmış əlcəkləri hər iki əllərində istifadə edir, lakin heç bir çubuqdan istifadə etmirlər. Ümumiyyətlə futboldakı qaydaya bənzəyən ofsayd qaydası da tətbiq olunur. Qapı zərbəsindən birbaşa qol vurmaq olmaz, lakin futboldan fərqli olaraq, oyuna daxil etmə zərbəsindən qol vurmaq mümkündür. Bütün sərbəst zərbələr "birbaşa"dır və top başqa oyunçuya toxunmadan qol vurmağa imkan verir.

Əsas qaydalardan biri odur ki, oyunçular — qapıçılar istisna olmaqla — oyun zamanı topa qəsdən baş, əl və ya qolları ilə toxuna bilməzlər. Oyunçular topu əsasən çubuqları ilə hərəkət etdirsələr də, baş, əl və qollar istisna olmaqla bədənin digər hissələrindən istifadə edə və konkilərindən məhdud şəkildə faydalana bilərlər.

Qaydalar qapıçıdan başqa konkret oyunçu mövqelərini müəyyən etmir, lakin bir sıra ixtisaslaşmalar yaranmışdır. Ümumilikdə üç əsas kateqoriya mövcuddur:

• hücumçular — əsas vəzifələri qol vurmaqdır;
• müdafiəçilər — rəqibin qol vurmasının qarşısını almaqda ixtisaslaşırlar;
• yarımmüdafiəçilər — topu rəqibdən alaraq hücumçulara ötürürlər.

Bu mövqelərdə çıxış edən oyunçular tək qapıçıdan fərqləndirmək üçün meydan oyunçuları adlandırılır. Mövqelər həmçinin oyunçunun meydanın hansı tərəfində daha çox vaxt keçirməsinə görə fərqlənir. Məsələn, mərkəz müdafiəçiləri, sol və sağ yarımmüdafiəçilər mövcuddur. On meydan oyunçusu bu mövqelərdə istənilən kombinasiyada yerləşdirilə bilər. Məsələn, komandada üç müdafiəçi, beş yarımmüdafiəçi və iki hücumçu ola bilər.

Hər mövqedəki oyunçu sayı komandanın oyun üslubunu müəyyən edir; daha çox hücumçu və daha az müdafiəçi daha aqressiv və hücuma yönəlmiş oyun yaradar, əks vəziyyət isə daha yavaş və müdafiəyə əsaslanan oyun tərzi formalaşdırar. Oyunçular oyunun böyük hissəsini müəyyən mövqedə keçirsələr də, hərəkətlərinə az məhdudiyyət qoyulur və istənilən vaxt mövqelərini dəyişə bilərlər. Oyunçuların meydandakı düzülüşü komandanın formasiyası adlanır və komandanın formasiya və taktikasını müəyyən etmək adətən məşqçinin səlahiyyətindədir. Bendidə formasiya çox vaxt futboldakı formasiya ilə müqayisə edilir.

Mübarizə vəziyyətlərində çiyinlə təmas icazəlidir və buna görə bədən təması baş verə bilər, lakin bədənlə yoxlama və dava qanunsuzdur.

Bendi sürətli idman növüdür. Elit oyunçuların orta konkisürmə sürəti 16 km/saat (10 mil/saat)-dən çoxdur və bəzi hallarda 37 km/saat (23 mil/saat) sürətə çata bilir.

Qaydalar

Bandy Playing Rules

Hakim

Rəsmi oyunda bütün bendi səviyyələrinə tətbiq olunmaq üçün nəzərdə tutulmuş on səkkiz qayda mövcuddur, baxmayaraq ki, gənclər, veteranlar və ya qadınlar kimi qruplar üçün müəyyən dəyişikliklərə icazə verilir. Qaydalar çox vaxt geniş şəkildə tərtib olunur və bu, oyunun xarakterindən asılı olaraq onların tətbiqində çeviklik yaradır. Oyunu qaydaların əsas səlahiyyətlisi və icraçısı olan hakim idarə edir və onun qərarları qətidir. Hakimin bir və ya iki köməkçi hakimi ola bilər. Meydandan kənarda yerləşən katib isə çox vaxt oyun protokoluna cavabdeh olur.

Bandy Playing Rules qaydaları Beynəlxalq Bendi Federasiyasının rəsmi saytında yerləşdirilmişdir və Qaydalar və Hakimlər Komitəsi tərəfindən nəzarətdə saxlanılır.

Oyunçular

Qapıçı çubuqdan istifadə etmir.

Hər komanda ehtiyat oyunçular istisna olmaqla ən çox 11 oyunçudan ibarət olur və onlardan biri mütləq qapıçı olmalıdır. Səkkizdən az oyunçusu olan komanda oyuna başlaya bilməz. Qapıçılar topu əl və ya qolları ilə oynamağa icazəsi olan yeganə oyunçulardır və bunu yalnız öz qapılarının qarşısındakı cərimə meydançasında edə bilərlər.

Məşqçi tərəfindən meydan oyunçularının strateji şəkildə yerləşdirildiyi müxtəlif mövqelər olsa da, bu mövqelər oyun qaydalarında müəyyən edilmir və məcburi deyil.

Bendidə oyunçuların mövqeləri və formaları ümumiyyətlə futbol mövqeləri ilə eynidir və müxtəlif mövqelər üçün eyni terminlər istifadə olunur. Komanda adətən müdafiəçilərdən, yarımmüdafiəçilərdən və hücumçulardan ibarətdir. Müdafiəçilər mərkəz müdafiəçisi, cinah müdafiəçisi və bəzən də cinah arxası kimi oynaya bilər; yarımmüdafiəçilər mərkəzdə, hücumameyilli və ya müdafiəyönümlü, hücumçular isə mərkəz hücumçusu, ikinci hücumçu və bəzən cinah oyunçusu kimi çıxış edə bilərlər. Bəzən bir oyunçu libero rolunu da yerinə yetirir.

Oyun ərzində istənilən sayda oyunçu ehtiyat oyunçuları ilə əvəz edilə bilər. Əvəzləmələr hakimə məlumat vermədən və top oyunda olduğu zaman həyata keçirilə bilər. Bununla belə, əvəzləyici oyunçu komanda yoldaşı buzu tərk etməzdən əvvəl meydana daxil ola bilməz. Komanda oyuna ən çox dörd ehtiyat oyunçu gətirə bilər; əgər onlardan biri əlavə qapıçıdırsa, bu say beş olur.

Formasiya

3-4-3 formasiyasında bendi mövqeləri

Bendidə formasiya komanda oyunçularının ümumiyyətlə meydançada necə yerləşdiyini ifadə edir və çox vaxt futboldakı formasiya ilə müqayisə olunur. Komandanın məşqçisi və ya məşqçiləri formanı müəyyən edir, taktikanı isə adətən onlar seçirlər.

Bendi axıcı və sürətli oyundur. Qapıçı istisna olmaqla, oyunçunun formasiya daxilindəki mövqeyi, məsələn, reqbi oyunçusundan fərqli olaraq, rolunu sərt şəkildə müəyyən etmir. Həmçinin gridiron footballda olduğu kimi oyunçuların müəyyən oyun epizodlarında xüsusi formada düzülməsi tələb olunmur. Bu baxımdan bendi futbola daha çox bənzəyir. Bununla belə, oyunçunun formasiya daxilindəki mövqeyi adətən onun əsasən müdafiə və ya hücum rolunda çıxış etdiyini və meydanın hansı tərəfində, yaxud mərkəzdə oynadığını müəyyən edir.

Müddət və heç-heçəni müəyyənləşdirmə qaydaları

Standart böyüklər arasında bendi oyunu hər biri 45 dəqiqədən ibarət iki hissədən ibarətdir. Hər hissə fasiləsiz davam edir, yəni top oyundan çıxdıqda saat dayandırılmır. Bununla belə, hakim əhəmiyyətli fasilələr nəticəsində itirilmiş vaxtı əlavə edə bilər. Adətən 15 dəqiqəlik yarım vaxt fasiləsi verilir. Oyunun sonu əsas vaxtın başa çatması hesab olunur.

Hakim oyunun rəsmi vaxtölçənidir və oyunçu dəyişikliyi, tibbi yardım tələb edən zədələr və ya digər fasilələr nəticəsində itirilən vaxtı əlavə edə bilər. Bu əlavə vaxt adətən stoppage time və ya injury time adlandırılır və oyun katibinə, həmçinin hər iki komandanın kapitanına bildirilməlidir. Oyunun bitməsini yalnız hakim bildirir.

Hava çox soyuq olduqda və ya qar yağdıqda oyun hər biri 30 dəqiqə olmaqla üç hissəyə bölünə bilər. Son dərəcə soyuq keçən 1999-cu il dünya çempionatında bəzi oyunlar dörd 15 dəqiqəlik hissədə və aralarında əlavə uzun fasilələrlə keçirilmişdi. Dünya çempionatlarında B qrupunda iştirak edən ölkələr üçün hər iki hissə 30 dəqiqə ola bilər.

Liqa yarışlarında oyunlar heç-heçə ilə başa çata bilər. Lakin bəzi pley-off yarışlarında əsas vaxtın sonunda hesab bərabər olduqda əlavə vaxt oynanılır. Əlavə vaxt adətən iki əlavə 10 dəqiqəlik hissədən ibarət olur. Əlavə vaxtdan sonra da hesab bərabər qalarsa, oyun penaltilərlə müəyyən edilir. Komandalar hər biri beş penalti yerinə yetirir. Bu da qalibi müəyyən etməzsə, komandalardan biri qaçırdığı, digəri isə qol vurduğu ana qədər hər biri növbə ilə daha bir penalti yerinə yetirir.

Topun oyunda və oyundan kənarda olması

Playing the ball in bandy

Künc zərbəsi zamanı İsveçin U17 oyunçusu

Qaydalara əsasən, oyun zamanı iki əsas vəziyyət mövcuddur: top oyunda və top oyundan kənarda. Hər oyun hissəsinin əvvəlində bir komandanın mərkəz nöqtəsindən yerinə yetirdiyi başlanğıc zərbəsindən həmin hissənin sonuna qədər top, meydanı tərk etməsi və ya hakim tərəfindən oyunun dayandırılması halları istisna olmaqla, hər zaman oyundadır. Top oyundan çıxdıqda, necə oyundan çıxmasından asılı olaraq oyun aşağıdakı altı üsuldan biri ilə yenidən başlayır:

• başlanğıc zərbəsi;
• qapı zərbəsi;
• künc zərbəsi;
• sərbəst zərbə;
• penalti zərbəsi;
• hakim atışı.

Komanda sərbəst zərbəyə və ya penaltiyə hazırlaşarkən vaxt başa çatarsa, zərbə yenə də yerinə yetirilir, lakin qolun hesablanması üçün top yalnız bir zərbə ilə qapıya daxil olmalıdır. Eyni qaydada künc zərbəsindən vurulan qol da hesablanmalıdır, lakin topun oyuna daxil edilməsi üçün lazım olan zərbədən əlavə yalnız bir zərbə istifadə edilərək yerinə yetirilməlidir.

Sərbəst zərbələr və penalti zərbələri

Sərbəst zərbələr rəqib komandanın oyunçusu hər hansı qaydanı pozduqda, məsələn, çubuqla rəqibin çubuğuna və ya konkilərinə vurduqda təyin edilə bilər. Künc zərbələrinin, sərbəst zərbələrin, qapı zərbələrinin və s. düzgün yerinə yetirilməməsi və ya sınmış çubuq kimi uyğun olmayan avadanlıqdan istifadə də sərbəst zərbəyə səbəb ola bilər.

Hakim oyunu dayandırmaq əvəzinə, oyunun davam etməsinin qayda pozuntusuna məruz qalan komandanın xeyrinə olacağı halda üstünlük qaydasını tətbiq edə bilər. Buna "üstünlüyün tətbiqi" deyilir. Gözlənilən üstünlük qısa müddət, adətən dörd-beş saniyə ərzində yaranmazsa, hakim oyunu geri qaytararaq ilkin qayda pozuntusunu cəzalandıra bilər. Hakim üstünlük qaydasını tətbiq etdiyinə görə qayda pozuntusu dərhal cəzalandırılmasa belə, həmin oyunçu növbəti oyun fasiləsində əlaqəli qeyri-idman davranışına görə cəzalandırıla bilər.

Müdafiəçi cərimə meydançasında rəqibə qarşı zorakı hücum etdikdə penalti təyin edilir. Cərimə meydançasında müdafiəçinin hücumçunu tutması və ya çəkməsi, qaldırılmış konki, atılmış çubuq və ya əlcəklə qol vəziyyətinin qarşısını alması və s. kimi bəzi digər qayda pozuntuları da penaltiyə səbəb olur. Bundan əlavə, qapıçı istisna olmaqla müdafiəçilərin buz üzərində diz çökməsinə və ya uzanmasına icazə verilmir. Penalti təyin edilməsinə səbəb ola biləcək digər qayda pozuntuları rəqibin çubuğuna vurmaq və ya onun qarşısını almaq, yaxud topa əl, qol, çubuq və ya başla toxunmaqdır. Qaydanı pozan oyunçuya həmçinin 10 dəqiqəlik cəza və ya qırmızı vərəqə verilə bilər.

Xəbərdarlıqlar və cəzalar

Sarı vərəqə texniki qayda pozuntularına görə bütün komandaya verilən xəbərdarlığı göstərir. Bunlara qapı zərbəsinin və ya sərbəst zərbənin düzgün yerinə yetirilməməsi, yaxud topa sahib olmayan oyunçunun qarşısının kəsilməsi daxildir. Eyni komandanın sonrakı texniki qayda pozuntusu ağ vərəqə ilə göstərilən beş dəqiqəlik cəza ilə nəticələnir. Beş dəqiqəlik cəza ənənəvi olaraq ağ vərəqə ilə göstərilsə də, bu gün vərəqə nadir hallarda göstərilir; əvəzində oyun katibi və ya hakim tərəfindən elan edilir.

Oxşar şəkildə, ənənəvi olaraq on dəqiqəlik cəza mavi vərəqə ilə göstərilir. Etiraz etmək, düzgün olmayan davranış, rəqibə zorakı hücum etmək və ya üstünlük əldə etmək üçün topu qaydalara zidd şəkildə dayandırmaq on dəqiqəlik cəzaya səbəb ola bilər.

Oyunçu üçüncü dəfə vaxt cəzası aldıqda bu, şəxsi cəza hesab olunur və həmin oyunçu matçın qalan hissəsini buraxır. Alınan vaxt cəzasının növündən asılı olaraq, beş və ya on dəqiqədən sonra ehtiyat oyunçu meydana daxil ola bilər. Təhqiramiz ifadələr işlətmək və ya birbaşa rəqibə hücum etmək nəticəsində tam oyun cəzası verilə bilər. Bu halda oyunçu oyunun qalan hissəsində nə oynaya, nə də əvəz edilə bilər. Matç cəzası qırmızı vərəqə ilə göstərilir.

Ofsayd

ofsayd qaydası hücum edən oyunçuların topdan, sondan ikinci müdafiəçi oyunçudan — bura qapıçı da daxil ola bilər — və yarımmüdafiə xəttindən daha irəlidə qalmaq imkanını məhdudlaşdırır. Bu qayda ümumiyyətlə futboldakı ofsayd qaydasına bənzəyir.

Avadanlıq

Bendi topu rezin və ya plastik örtüyə malikdir və narıncı və ya buradakı kimi cerise rəngində olmalıdır. Tarixən isə sıx toxunmuş tekstil örtüklü qırmızı toplardan istifadə olunurdu.

Oyunçuların istifadə etməli olduğu əsas avadanlıqlara bir cüt bendi konkisi, dəbilqə, diş qoruyucusu və qapıçı üçün üz qoruyucusu daxildir.

Komandalar bir-birindən asanlıqla fərqlənməyə imkan verən formalar geyinməlidirlər. Qapıçı, futbolda olduğu kimi, komanda yoldaşlarından fərqlənmək üçün ayrıca rəngdə forma geyinir. Konkilər, çubuqlar və çubuğun üzərindəki hər hansı lent bendi topundan, yəni narıncı və ya cerise rəngindən fərqli rəngdə olmalıdır.

Yuxarıda qeyd olunan avadanlıqlardan əlavə dizləri, dirsəkləri, cinsiyyət orqanlarını və boğazı qorumaq üçün müxtəlif qoruyucu vasitələrdən istifadə edilir. Şalvar və əlcəklərdə dolğu materialı ola bilər.

Bendi topu

Topun nüvəsi mantardan hazırlanır və rezin və ya rezinə bənzər plastiklə örtülür. Toplar 62.4 or 63.8 millimetr (2.46 or 2.51 düym) diametrdə hazırlanmalıdır; ikinci ölçü "Rus topu" adlanır. Bendi topları əvvəllər qırmızı idi, daha sonra narıncı və ya cerise rəngində istehsal olunmağa başladı. Beynəlxalq Bendi Federasiyası tərəfindən müəyyən edilən Bandy Playing Rules qaydalarına əsasən bu rənglərin hamısına icazə verilir, lakin bir oyunda istifadə edilən bütün toplar eyni rəng və növdə olmalıdır.

Bendi çubuğu

Müxtəlif bendi çubuqlarından ibarət kolleksiya

Bendidə istifadə olunan çubuq bu idman növünün əsas hissəsidir. Çubuq ağacdan və ya oxşar təsdiqlənmiş materialdan hazırlanmalı, ətrafdakı oyunçulara xəsarət yetirə biləcək metal və ya iti hissələrə malik olmamalıdır.

Çubuqlar əyridir və beş fərqli əyrilik dərəcəsində istehsal olunur; 1 ən az, 5 isə ən çox əyriliyi ifadə edir. Peşəkar bendidə 4-cü dərəcə ən geniş yayılmış ölçüdür.

Bendi çubuğu topa oxşar narıncı və ya çəhrayı rəngdə olmamalı, uzunluğu 127 santimetr (50 düym)-dən, eni isə 7 santimetr (2.8 düym)-dən çox olmamalıdır.

Bendi meydançası

Standart meydança ölçüləri

Bendi meydançası 45–65 metr (148–213 ft) × 90–110 metr (300–360 ft) ölçüsündədir və ümumi sahəsi 4,050–7,150 kv. metr (43,600–77,000 sq ft) təşkil edir. Bu, təxminən futbol meydançası ölçüsündədir və 25–30 metr (82–98 ft) × 60 metr (200 ft) ölçüsündə olan buzüstü xokkey meydançasından xeyli böyükdür. Yan xətlər boyunca topun buzdan kənara çıxmasının qarşısını almaq üçün 15 cm (6 düym) hündürlüyündə bort yerləşdirilir. Toqquşma zamanı sürüşə bilməsi üçün bort buza bərkidilməməli və künclərdən 1–3 metr (3 ft 3 düym–9 ft 10 düym) məsafədə bitməlidir.

Hər qısa xəttin mərkəzində eni 3.5 m (11 ft), hündürlüyü 2.1 m (6 ft 11 düym) olan qapı yerləşir. Qapının qarşısında radiusu 17 m (56 ft) olan yarımdairəvi cərimə meydançası vardır. Penalti nöqtəsi qapıdan 12 metr (39 ft) məsafədə yerləşir və cərimə meydançasının xəttində, hər biri 5 m (16 ft) radiuslu dairə ilə əhatə olunan iki sərbəst zərbə nöqtəsi mövcuddur.

Radiusu 5 m (16 ft) olan dairəyə malik mərkəz nöqtəsi meydanın mərkəzini göstərir. Mərkəz nöqtəsindən qısa xətlərə paralel şəkildə mərkəz xətti çəkilir.

Hər küncdə radiusu 1 m (3 ft 3 düym) olan dörddəbir dairə çəkilir və cərimə meydançasına daxil olmadan qısa xəttə paralel, ondan 5 metr (16 ft) məsafədə nöqtəli xətt çəkilir. Nöqtəli xətt cərimə meydançasının kənarından başlayaraq yan xətt istiqamətində uzanan və qısa xəttdən 5 metr (16 ft) məsafədə yerləşən 0.5-metr (1 ft 8 düym) uzunluğunda xəttlə əvəz edilə bilər.

Bendidə istifadə olunan qapının eni 3.5 m (11 ft), hündürlüyü isə 2.1 metr (6 fut 11 düym)-dir və bu, təşkilatlanmış qış komanda idman növlərində istifadə olunan ən böyük qapıdır.

Qoruyucu avadanlıq

Magnus Muhrén

bendi dəbilqəsi və çənə qoruyucusu ilə]]

Bendi oyunçuları qoruyucu avadanlıqdan istifadə etməlidirlər və onların bir hissəsi, məsələn, bendi üçün xüsusi hazırlanmış çənə qoruyucusu birbaşa bu idman növü üçün nəzərdə tutulmuşdur. Avadanlıq buzüstü xokkeydə istifadə olunan vasitələrə bənzəyir, lakin adətən daha kiçik, yüngül və elastik olur və müasir rinket idmanında istifadə olunan avadanlıqlara daha çox oxşayır.

Bütün oyunçular dəbilqə taxmalıdır. Gənc oyunçular kimi bəzi bendi oyunçularının üz maskası taxması tələb olunsa da, bəzi meydan oyunçuları yalnız bendi çənə qoruyucusu olan dəbilqədən istifadə edir. Qapıçılar istisnadır və hər zaman həm dəbilqə, həm də üz maskası taxmalıdırlar.

Beynəlxalq

İlk illərdə beynəlxalq oyunlar

İlk beynəlxalq oyunlar 1890-cı illərdə klub komandaları arasında keçirilmişdir.

XX əsrin ilk onilliyindən başlayaraq bəzi Avropa ölkələrinin milli komandaları arasında yoldaşlıq oyunları keçirilirdi. Bu cür oyunlar 1910-cu illərdən sonra Mərkəzi və Qərbi Avropada keçirilməsə də, Estoniya, Finlandiya, Norveç və İsveç kimi Şimal ölkələri 1920 və 1930-cu illərdə bunları daha müntəzəm şəkildə, bəzi ölkələr arasında hər il və ya ildə iki dəfə keçirilən yoldaşlıq görüşləri şəklində davam etdirdilər.

İsveç 1940-cı illərin ikinci yarısında Sovet İttifaqı ilə yoldaşlıq oyunları təşkil etməyə çalışsa da, bu, yalnız 1950-ci illərin ortalarında mümkün olmuşdur.

Nordic Games

Bendi XX əsrin ilk bir neçə onilliyində keçirilən beynəlxalq qış idman yarışları olan Nordic Games proqramına daxil edilmiş idman növlərindən biri idi.

Beynəlxalq federasiya

Fédération internationale de hockey sur glace, yəni bu gün daha çox Beynəlxalq Buzüstü Xokkey Federasiyası adı ilə tanınan təşkilat 1908-ci ildə yaradılmış və ilk illərində bəzi bendi yarışlarını da idarə etmiş, daha sonra isə yalnız buzüstü xokkeyə yönəlmişdir.

2017-ci ilin may ayına olan vəziyyətə görə Beynəlxalq Bendi Federasiyasının 27 üzvünü göstərən dünya xəritəsi

Beynəlxalq Bendi Federasiyası (FIB) 1955-ci ildə International Bandy Federation adı ilə yaradılmışdır və ən çox 33 üzvə malik olmuşdur; onların hər biri bendinin oynanıldığı bir ölkəni təmsil edir. Hazırda federasiyanın 27 üzvü var.

Federasiyanın adı 2001-ci ildə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi onu "tanınmış idman növü" kimi qəbul etdikdən sonra indiki formaya dəyişdirildi. "IBF" qısaltması həmin dövrdə başqa bir tanınmış idman federasiyası tərəfindən artıq istifadə edilirdi və BOK idman federasiyalarının rəsmi qısaltmalarının bir-birindən fərqlənməsini vacib hesab edirdi.

2004-cü ildə FIB BOK tərəfindən tam şəkildə qəbul edildi. Hazırda FIB Association of IOC Recognised International Sports Federations təşkilatının üzvüdür.

Dünya çempionatları

Rusiya kişilər arasında 2012-ci il dünya çempionatında

2016 və 2017-ci il dünya çempionatlarında rekord sayda — 18 ölkə iştirak etmişdir. Mavi A divizionu ölkələrini, qırmızı 2017-ci il turniri üzrə B divizionu ölkələrini, yaşıl isə Beynəlxalq Bendi Federasiyasının digər üzvlərini göstərir. 2016-cı ildə A divizionundan aşağı düşən Latviya 2017-ci ildə son anda iştirakdan imtina etmişdir.

Kişilər

Kişilər arasında Bendi üzrə dünya çempionatı FIB tərəfindən təşkil olunur və ilk dəfə 1957-ci ildə keçirilmişdir. Yarış 1961-ci ildən başlayaraq iki ildən bir, 2003-cü ildən isə hər il keçirilir.

Hazırda dünya çempionatında iştirak edən ölkələrin rekord sayı 20-dir və bu göstərici 2019-cu ildə qeydə alınmışdır. Bendi oynayan ölkələrin sayı çox olmadığından, komanda yarada bilən hər bir ölkə dünya çempionatında iştirak edə bilər. Bununla belə, komandaların səviyyəsi fərqlidir və yalnız altı ölkə — İsveç, Sovet İttifaqı, Rusiya, Finlandiya, Norveç və Qazaxıstan — medal qazanmışdır. Rusiya komandasının 1993-cü ildə Sovet İttifaqı komandasının varisi olduğunu nəzərə almaq lazımdır. Finlandiya 2004-cü ildə İsveçin Vesteros şəhərində keçirilən dünya çempionatının qalibi olmuş, digər bütün çempionatları isə İsveç, Sovet İttifaqı və Rusiya qazanmışdır.

Sovet İttifaqı 1981-ci ilə qədər bütün çempionatlarda qalib gəldi və İsveç yalnız həmin il ardıcıl 11 qızıl medal seriyasını dayandıra bildi. İsveç növbəti turnirdə, 1983-cü ildə yenidən qalib oldu, lakin Sovet İttifaqı 1985-ci ildə qələbəni geri aldı. Sovet İttifaqı son iki iştirakında da çempion oldu. Daha sonra İsveç 1993, 1995 və 1997-ci illərdə qalib gəldi. Sovet İttifaqının varisi kimi Rusiya və İsveç 2004-cü ildə Finlandiyanın qalib olduğu istisna olmaqla, sonrakı bütün çempionatları öz aralarında bölüşdürmüşlər.

Qadınlar

Finlandiya və Norveç 2004-cü il qadınlar arasında dünya çempionatında, Lappeenranta

İlk qadınlar arasında dünya çempionatı 2004-cü ilin fevralında Finlandiyanın Lappeenranta şəhərində keçirilmişdir. İsveç heç bir qol buraxmadan çempion olmuşdur. 2014-cü il qadınlar arasında dünya çempionatında Rusiya İsveçi məğlub edərək ilk dəfə qalib oldu və bu, İsveçin dünya titulunu qazana bilmədiyi ilk hal idi. İsveç 2016-cı ildə titulu yenidən qazandı.

2018-ci il qadınlar turniri ilk dəfə tamamilə Asiyada yerləşən bir ölkədə — Çinin Çengde şəhərində keçirildi. Həmin il kişilər turniri də ilk dəfə tamamilə Asiyada yerləşən bir ölkədə keçirildi; Harbin 2018-ci il B divizionu turnirinə ev sahibliyi etdi. Ural çayının şimal və qərbində yerləşən ərazilər Avropada olduğundan, daha əvvəl dünya çempionatına ev sahibliyi etmiş Qazaxıstan transkontinental ölkələrdən biridir.

2020-ci il çempionatında Çin COVID-19 pandemiyası səbəbindən iştirakdan imtina etdi, lakin turnir fevral ayında Norveçdə keçirildi və həmin dövrdə pandemiya hələ Avropaya çatmamışdı. 2022-ci ildə çempionat İsveçdə keçirilərkən Çin hələ yarışa qayıtmamışdı, Rusiya və Ukrayna isə Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya hücumu səbəbindən iştirakdan imtina etdilər.

Gənclər

Oğlanlar və gənc kişilər üçün müxtəlif yaş qruplarında, qızlar üçün isə bir yaş qrupunda gənclər arasında bendi üzrə dünya çempionatları keçirilir. Ən böyük yaş qrupu 23 yaşadək oyunçular üçün təşkil olunan çempionatıdır.

Olimpiya hərəkatı

XX əsrin böyük hissəsində Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edən ölkənin öz seçdiyi demək olar ki, istənilən idman növü üzrə nümayiş oyunları təşkil etmək hüququ var idi. 1952-ci ildə Qış Olimpiya Oyunları Norveçin Oslo şəhərində keçirilərkən norveçlilər bendini nümayiş idmanı kimi təqdim etdilər. Turnirdə Norveç, Finlandiya və İsveç olmaqla üç ölkə iştirak etmişdir. Bu, bendinin Olimpiya Oyunlarında keçirildiyi yeganə haldır.

Bendi 2004-cü ildə Association of IOC Recognised International Sports Federations (ARISF) çərçivəsində Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK) tərəfindən rəsmi olaraq tanınmış və 1952-ci ildə nümayiş idmanı kimi keçirilmişdir. Bununla belə, o, hələ rəsmi şəkildə Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilməmişdir.

Beynəlxalq Bendi Federasiyasının məlumatına görə, iştirak edən idmançıların sayına əsasən bendi buzüstü xokkeydən sonra dünyada ən çox iştirak edilən ikinci qış idman növüdür. Bununla belə, kişi və qadın kateqoriyalarında iştirak edən oyunçuların dəqiq sayı məlum deyil. FIB həmçinin kişilər arasında bendinin dünya çempionatında yarış günləri üzrə satılan biletlərin sayına görə ikinci ən böyük qış idman növü olduğunu qeyd etmişdir.

Lakin yeddi Qış Olimpiya idman növü ilə müqayisədə bendinin dünya üzrə digər qış idman növləri arasındakı populyarlığı BOK tərəfindən "populyarlıq və iştirak, həmçinin qlobal auditoriya arasında boşluq" kimi qiymətləndirilir və bu, idman növünün gələcəkdə Olimpiya proqramına daxil edilməsinə maneə yaradır.

Bundan əlavə, Olimpiya Xartiyasına əsasən, bir idman növünün Olimpiya proqramına qəbul olunması üçün ən azı dörd qitədə 75 ölkədə kişilər, ən azı üç qitədə isə 40 ölkədə qadınlar tərəfindən geniş şəkildə oynanılması tələb olunur.

FIB prezidenti Boris Skrynnik Rusiyanın bu idman növündəki güclü mövqeyini nəzərə alaraq bendinin 2014 Qış Olimpiya Oyunlarına Soçidə daxil edilməsi üçün fəaliyyət göstərmişdir. Çin Olimpiya Komitəsinin üzvləri 2017-ci il dünya çempionatında Skrynniklə görüşərək idman növünün Pekində keçiriləcək 2022 Qış Olimpiya Oyunları üçün nəzərdən keçirilməsi imkanını müzakirə etmişdilər. Lakin 2018-ci ildə 2022-ci il proqramına yeni idman növlərinin əlavə edilməyəcəyi elan edildi.

Asiya Qış Oyunları

Medeu stadionunda 2011-ci il Asiya Qış Oyunlarının bendi turnirinin finalında Qazaxıstan və Monqolustan

2011-ci il Asiya Qış Oyunlarında, Asiya Olimpiya Şurasının üzvləri üçün açıq olan yarışda kişilər arasında bendi ilk dəfə proqramda yer aldı. İlk turnirdə üç komanda iştirak etdi və Qazaxıstan qızıl medal qazandı. Finalı Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev də izləyirdi.

Növbəti oyunlarda — Yaponiyada keçirilən 2017 Asiya Qış Oyunlarında — bendi yarışı keçirilmədi.

Qış Universiadası / Qış Dünya Universitet Oyunları

Bendi 2019-cu il oyunlarında Rusiyanın Krasnoyarsk şəhərində keçirilən Qış Universiadasında debüt etdi. Əvvəlcə kişilər arasında altı, qadınlar arasında isə dörd komandanın iştirak etdiyi turnir planlaşdırılmışdı. Lakin sonradan Çin kişilər turnirindən imtina etdi və onun Belarusla əvəz olunacağı gözlənilirdi. Bu da baş vermədiyindən, qadınlar arasında Rusiya, İsveç, Norveç və ABŞ, kişilər arasında isə Rusiya, İsveç, Norveç, Finlandiya və Qazaxıstan iştirak etdi.

2019-cu ildə Beynəlxalq Universitet İdman Federasiyası bendinin 2023-cü il Qış Dünya Universitet Oyunları proqramına da daxil ediləcəyini gözləyirdi, lakin bu baş vermədi. ABŞ-nin Leyk-Plasid şəhərindəki ev sahibləri bendini proqramlarına daxil etmədilər və oyunlara heç bir bendi komandası dəvət olunmadı.

Dünya Kuboku

Dünya çempionatını hər il keçirilən Bendi üzrə Dünya Kuboku yarışları ilə qarışdırmaq olmaz. Dünya Kuboku klub komandaları üçündür.

Kişilər

Kişilər arasında Bandy World Cup 1970-ci illərdən etibarən İsveçin Ljusdal şəhərində hər il keçirilir və elit səviyyəli klub komandaları üçün ən böyük bendi turniridir. Ljusdalda qapalı arena olmadığından 2009-cu ildən etibarən turnir Sandvikendə qapalı şəraitdə keçirilir. Qapalı arena tikildikdən sonra turnirin Ljusdala qayıtması gözlənilir. Dünya Kuboku oyunları gecə və gündüz keçirilir, turnir isə oktyabrın sonlarında dörd gün ərzində baş tutur. İştirak edən komandalar əsasən, bəzi illərdə isə yalnız dünyanın iki ən güclü liqasına sahib olan İsveç və Rusiyadandır.

COVID-19 pandemiyası səbəbindən Kubok 2020 və 2021-ci illərdə ləğv edilmişdir.

Qadınlar

Qadın bendi komandaları üçün Bandy World Cup Women adlı klub yarışı da mövcuddur. Yarış ilk dəfə 2007-ci ildə keçirilmişdir.

Avropa Kuboku

Avropa Kuboku ilk dəfə 1974-cü ildə keçirilmişdir və milli bendi çempionatı olan istənilən Avropa ölkəsinin kişilər arasında milli çempionu üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bu, həmin dövrdə hər il yalnız dörd komandanın — Finlandiya, Norveç, Sovet İttifaqı və İsveçin kişi çempionlarının — iştirak etməsi demək idi. Sovet İttifaqı 1991-ci ildə dağıldıqdan sonra onun yerinə Rusiya çempionları iştirak etməyə başladı. Kubok rəsmi olaraq ləğv edilməyib, lakin sonuncu dəfə 2009-cu ildə keçirilib.

4 Millət Turniri

Beynəlxalq Bendi Federasiyası adətən hər il Norveç, Finlandiya, Rusiya və İsveç milli komandaları arasında dörd millət turniri təşkil edir. 2022-ci il turniri əvvəlcə 21–23 yanvar tarixlərinə planlaşdırılmışdı, lakin Swedish Bandy Association həmin mövsüm turnirə ev sahibliyi etməyəcəyini elan etdikdən sonra ləğv edildi.

Russiya Turniri (Rusiya Hökuməti Kuboku)

1972–1990-cı illərdə Russiya Tournament dünya çempionatının keçirilmədiyi illərdə milli komandalar üçün ildə iki dəfə təşkil olunurdu. Turnir həmişə Sovet İttifaqında keçirilir və Sovetskaya Rossiya qəzeti tərəfindən təşkil olunurdu. Ona sevgi ilə "kiçik dünya çempionatı" da deyirdilər. 1992-ci ildən turnirin adı Russian Government Cup olaraq dəyişdirildi. Son turnir 2012-ci ildə keçirildi.

Avropa Bendi Çempionatı

Bendi üzrə Avropa çempionatının heç vaxt keçirilmədiyi ehtimal olunur. Bəzi mənbələr 1913 European Bandy Championships|1913-cü ildə Avropa bendi çempionatının İsveçrədə, 1913 Nordic Gamesdə keçirilən bendi turniri ilə eyni vaxtda, 1913-cü ilin fevralında təşkil olunduğunu bildirir. Lakin müasir mənbələr tapılmadığından bu turnirin heç vaxt keçirilmədiyi və ya adların bir-biri ilə qarışdırıldığı ehtimal edilir.

Beynəlxalq yarışların ümumi icmalı

Yaş, rəqabət səviyyəsi və cins kateqoriyalarına görə müxtəlif beynəlxalq bendi yarışları mövcuddur.

Böyüklər

Böyüklər arasında yarışlar
Cins		Yarış	Yaş
Kişilər		Bendi Dünya Çempionatı (beynəlxalq)	Kişilər arasında beynəlxalq (böyüklər)
		Bendi Dünya Kuboku (klub)	Kişilər arasında klub (böyüklər)
Qadınlar		Qadınların Bendi Dünya Çempionatı (beynəlxalq)	Qadınlar arasında beynəlxalq (böyüklər)
		Qadınların Bendi Dünya Kuboku (klub)	Qadınlar arasında klub (böyüklər)

Gənclər

Gənclər və 23 yaşadək yarışlar
Cins		Yarış	Yaş
Youth Bandy World Championship Gənc kişilər arasında yarış
		Dünya çempionatı Y15	15 yaşadək oğlanlar
		Dünya çempionatı Y17	17 yaşadək oğlanlar
Dünya çempionatı Y19	19 yaşadək oğlanlar
Dünya çempionatı Y21/Y23	23 yaşadək gənc kişilər
Youth Bandy World Championship Gənc qadınlar arasında yarış	Bandy World Championship G-17 həmçinin F17 WC	17 yaşadək qızlar

Bendinin variantları və bendidən yaranmış idman növləri

7 nəfərlik bendi

Bendinin bir sıra variantları mövcuddur. Bunlardan biri standart ölçülü qapılarla, lakin künc zərbələri olmadan və çox vaxt daha kiçik meydançada oynanılan yeddi nəfərlik bendidir. Yeddi nəfərlik bendi XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Mərkəzi Avropada və İngiltərədə populyar idi, halbuki on bir nəfərlik bendiyə Şimal ölkələrində və Rusiyada üstünlük verilirdi. Yeddi nəfərlik bendi qaydaları 2016-cı ildə Davos Cupda tətbiq edilmişdir.

Rink bendi

Rink bendi buzüstü xokkey ölçüsündə meydançada oynanılan bendi variantıdır. Bu variant əvvəlcə yay aylarında, bendi ölçüsündə qapalı meydançalar olmadığı, lakin qapalı buzüstü xokkey meydançalarının tikilməyə başladığı dövrdə bendi ilə məşğul olmaq üçün yaradılmışdı.

Rink bendi əsasən adi bendi ilə eyni qaydalarla oynanılır, lakin buzüstü xokkey meydançası ölçüsündə oyun sahəsi, buzüstü xokkey qapıları və hər komandada altı oyunçu ilə keçirilir. ABŞ Rink Bendi Liqasında isə komandalar beş oyunçu ilə çıxış edir.

1980 və 1990-cı illərdə həm klub, həm də milli komandalar arasında ən yaxşı bendi oyunçularının iştirakı ilə rink bendi üzrə beynəlxalq yarışlar keçirilirdi. Həmin dövrdə rink bendi üzrə dünya çempionatları mövcud idi və klublar üçün Hofors Dünya Kuboku 1984–1998-ci illərdə hər il təşkil olunurdu. Daha çox qapalı bendi arenasının inşa edilməsi ilə rink bendi əsasən aşağı liqa komandaları və istirahət məqsədilə oynanan idman növünə çevrilmişdir.

Rink bendi 2012-ci il Avropa Şirkət İdman Oyunlarının proqramına da daxil edilmişdir.

Həm bendi, həm də rink bendi üzrə beynəlxalq idarəedici orqan olan Beynəlxalq Bendi Federasiyasının bəzi üzv ölkələrində adi buzüstü xokkey meydançalarından daha böyük olan standart ölçülü bendi meydançaları yoxdur. Bu səbəbdən həmin ölkələr öz ərazilərində yalnız rink bendi oynayırlar. Buraya dünya çempionatının B qrupunda iştirak edən ölkələrin əksəriyyəti daxildir.

Qısa bendi

Çexiyada milli federasiya oyunçuların tam ölçülü bendi meydançasında oynamağa keçidini asanlaşdırmaq üçün fərqli qaydalara malik öz rink bendi versiyasını inkişaf etdirmişdir. Bu variant qısa bendi adlanır. Ətraflı məlumat aşağıdakı Çexiya bölməsində verilir.

Rinkbol

Rink bendi öz növbəsində rinkbol idmanının yaranmasına səbəb olmuşdur. Rinkbol bəzən bendinin variantı adlandırılsa da, 1980-ci illərə qədər təşkilatlanmış və bundan sonra öz idarəedici orqanına malik müstəqil idman növü kimi formalaşmışdır. O, həm bendidən, həm də əsas təsir mənbəyi olan buzüstü xokkeydən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.

Florbol

Bendi həmçinin florbolun sələflərindən biridir. İnsanlar qapalı idman zallarının döşəməsində qaçarkən plastik, bendi formasında çubuqlardan və yüngül toplardan istifadə etməyə başladıqda bu idman növü yaranmışdır.

Ləndbendi

İsveçdə buzsuz səthdə, adətən çınqıl və ya asfalt üzərində bendiyə bənzər şəkildə oynanan qeyri-rəsmi oyunlar ləndbendi adlanır. Bu termini İsveç dilində otüstü xokkey mənasını verən ləndxokkey ilə qarışdırmaq olmaz.

Rolikli və ya parasport variantları yoxdur

Rolikli konkidən və ya paralel təkərli roller konkidən istifadə edilən bendinin rəsmi rolikli idman variantı yoxdur, baxmayaraq ki, rink hockey müəyyən cəhətlərinə görə bendiyə bənzəyir. Bendinin həmçinin rəsmi şəkildə təşkil olunmuş konki olmadan buz üzərində oynanan variantı və heç bir parasport variantı yoxdur.

Ölkələr

Kanada

Bendi Kanadada 1980-ci illərdən etibarən oynanılır, lakin bu ölkədə buzüstü xokkey qədər populyar deyil. ABŞ ilə yoldaşlıq oyunları keçirilir. Kanada bendi federasiyası Canada Bandy adlanır.

Çin

China Bandy Federation 2014-cü ildə yaradılmışdır. Bundan sonra Çin kişilər, qadınlar və gənclərdən ibarət komandalarla bir sıra dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. China Bandy əsasən özəl maliyyə mənbələri hesabına fəaliyyət göstərir. Çində bu idman növünün inkişafına Harbin Sport University dəstək verir.

Çexiya

Müasir Çexiya ərazisində yerləşən Praqa şəhərinin komandası 1911-ci ildə Avstriya bendi üzrə milli çempionu olmuşdur.

Çexiya 2016-cı ildən etibarən Bandy World Championship|dünya çempionatında iştirak edir. Beynəlxalq oyunlara mümkün qədər yaxşı hazırlaşmaq məqsədilə çexlər buzüstü xokkey meydançalarında keçirilən oyunlar üçün dəyişdirilmiş qaydalar hazırlamış və qısa bendi adlı variant yaratmışlar. Bu variant rink bendidən fərqlənir. Çexiyanın keçmiş rink bendi milli liqası hazırda Liga českého národního bandy adlanır.

Estoniya

Bendi Estoniyada təşkilatlanmış idman növü kimi 1910–1930-cu illərdə oynanılmış və ölkədə bir neçə il milli çempionat keçirilmişdir. Milli komanda 1920 və 1930-cu illərdə Finlandiya ilə yoldaşlıq oyunları keçirmişdir. İdman növü 1944–1991-ci illərdə Sovet işğalı dövründə yalnız ara-sıra oynanılmışdır. Bundan sonra, qismən Finlandiya klubları və həvəskarları ilə əlaqələr sayəsində yenidən daha təşkilatlanmış şəkildə inkişaf etmişdir. 2018-ci ildən Estoniya həm kişilər arasında Bendi üzrə dünya çempionatında, həm də Qadınlar arasında bendi üzrə dünya çempionatında iştirak edir.

Finlandiya

Finlandiyada keçirilən oyun

Bendi təşkilatlanmış idman növü kimi 1890-cı illərdə Rusiyadan Finlandiyaya gətirilmişdir. Finlandiya 1917-ci ildə müstəqillik qazandıqdan bəri İsveç və Estoniya ilə bendi üzrə yoldaşlıq oyunları keçirir.

İlk kişilər arasında Finlandiya milli çempionatı 1908-ci ildə keçirilmiş və bu, Finlandiyada hər hansı komanda idman növü üzrə keçirilən ilk milli çempionat olmuşdur. Finlandiyanın müharibədə olduğu XX əsrin birinci yarısındakı üç il istisna olmaqla, hər il milli çempionlar müəyyən edilmişdir.

Ölkənin ən yüksək milli liqası yarı-peşəkar Bendi Liqasıdır (Bandyliiga). Ən yaxşı oyunçular İsveç və ya Rusiya klubları tərəfindən transfer olunaraq tam peşəkar səviyyəyə keçirlər. 2020–21 mövsümündə Bendi liqasında Akilles, Botnia-69, HIFK, JPS, Kampparit, Narukera, OLS, Veitera və WP 35 komandaları iştirak etmişdir.

Finlandiya Beynəlxalq Bendi Federasiyasının ilk üzvlərindən biri olmuş və Rusiya/Sovet İttifaqı və İsveçdən başqa 2004-cü ildə Bendi üzrə dünya çempionatını qazanan yeganə ölkədir.

Beynəlxalq Bendi Federasiyası (FIB) 2023-cü ildə Finlandiyada qapalı bendi üçün böyük bir premyera keçirməyi planlaşdırırdı. Yarışın Lappeenrantadakı qapalı arenada keçirilməsi nəzərdə tutulurdu. Arena hazır olduqda Rusiya, İsveç, Norveç və Finlandiyanın iştirakı ilə beynəlxalq açılış və dörd millət turnirinin keçirilməsi planlaşdırılmışdı. Turnir 20–22 yanvar 2023-cü il tarixlərinə təyin edilmişdi.

Almaniya

1909-cu ildə Leipzig şəhərində LSC və Berliner Schlittschuh-Klub arasında oyun

Bendi XX əsrin əvvəllərində Almaniyada, o cümlədən vəliəhd şahzadə Vilhelm tərəfindən oynanılırdı. Lakin sonradan maraq buzüstü xokkeyin xeyrinə azaldı. Ehtimal ki, ən güclü komandaya malik olan Leipziger Sportclub bendidən imtina edən son klub idi.

İdman növü 2010-cu illərdə Almaniyaya yenidən gətirildi və German Bandy Federation 2013-cü ildə yaradıldı. Almaniya 2014-cü ildən etibarən kişilər üçün təşkil olunan Bendi üzrə dünya çempionatında iştirak edir.

Hindistan

Bendi Hindistanın qış aylarında adətən soyuq hava və qar olan Himalay dağlarına yaxın şimal bölgələrində oynanılır. Hər il milli çempionat keçirilir, lakin Hindistan hələ dünya çempionatına və ya başqa beynəlxalq yarışlara milli komanda göndərməmişdir.

Rauan Isaliyev, Qazaxıstan bendi milli komandasının kapitanı

Qazaxıstan

Bendi Qazaxıstanın bir çox bölgəsində uzun tarixi var və Sovet dövründə ölkənin ən populyar idman növlərindən biri olmuşdur. Lakin müstəqillikdən sonra onun populyarlığı sürətlə azalmış və yalnız Oral şəhərində — çox vaxt rusca "Uralsk" adı ilə tanınır — qorunub saxlanılmışdır. Ölkənin yeganə peşəkar klubu Akzhaiyk burada yerləşir və hazırda Rusiyanın ikinci səviyyəli liqası olan Rusiya Ali Bendi Liqası də mübarizə aparır.

Son illərdə bendi Oral şəhərindən kənarda da, xüsusilə Petropavl və Khromtau]]da yenidən populyarlıq qazanmağa başlamışdır. Məsələn, 2016-cı ildə oğlanlar üçün keçirilən 17 yaşadək gənclər arasında bendi üzrə dünya çempionatında Qazaxıstan komandasının oyunçuları bu üç şəhərdən idi.

Paytaxt Astana həm rink bendi üzrə milli gənclər çempionatlarına, həm də ənənəvi 11 nəfərlik bendi çempionatlarına ev sahibliyi etmişdir.

Son illərdə keçmiş paytaxt Almatı həm bendinin proqramda olduğu Asiya Qış Oyunlarına, həm də Qazaxıstanın üçüncü yeri tutduğu kişilər arasında Bendi üzrə dünya çempionatına ev sahibliyi etmişdir. Dynamo Almaty klubunun bendi bölməsinin yenidən canlandırılması planlaşdırılır. Klub 1977 və 1990-cı illərdə Sovet çempionatını, 1978-ci ildə isə Avropa Kubokunu qazanmışdır.

Almatı həmçinin Asiya Bendi Federasiyasının qərargahının yerləşdiyi şəhərdir. Bendi yenidən populyarlıq qazandıqca dövlət də bu idmana dəstək verməyə başlamışdır. Almatıdakı Medeu süni buza malik yeganə arenadır. 2012-ci il dünya çempionatı üçün Almatıda ikinci arena tikilmiş, lakin daha sonra sökülmüşdür. Oral şəhərindəki Stadion Yunostun 2017–18 mövsümü üçün süni buzla təchiz edilməsi nəzərdə tutulurdu. İş geciksə də, arena 2018-ci ildə rəsmi olaraq istifadəyə hazır olmuşdur.

Monqolustan

Milli komanda 2011-ci il Asiya Qış Oyunlarında gümüş medal qazanmış və nəticədə 2011-ci ilin ən yaxşı Monqolustan idman komandası seçilmişdir. Monqolustan 2017-ci il Bendi üzrə dünya çempionatının B divizionunda bürünc medal qazanması ilə fəxr etmişdir. Bundan sonra Monqolustan Prezidenti Tsakhiagiin Elbegdorj komanda üçün qəbul təşkil etmişdir.

Niderland

Pim Mulier bendini Niderlanda gətirmişdir.

Bendi təşkilatlanmış idman növü kimi 1890-cı illərdə Pim Mulier tərəfindən Niderlanda gətirilmiş və idman növü populyarlaşmışdır. Lakin 1920-ci illərdə maraq buzüstü xokkeyə yönəlmişdir. Buna baxmayaraq, Mərkəzi və Qərbi Avropanın digər ölkələrindən fərqli olaraq, bendi Niderlandda fasiləsiz şəkildə oynanılmış və 1970-ci illərdən etibarən ölkə FIB üzvü olmuş, oyunlar yenidən daha rəsmi şəkildə təşkil olunmağa başlamışdır.

Milli komanda 1991-ci ildən dünya çempionatlarında iştirak etməyə başlamışdır. Lakin uyğun meydança olmadığından ölkə daxilində yalnız rink bendi oynanılır. Milli idarəedici qurum Bendi Bond Nederlanddır.

Norveç

Norveç komandası 2006-cı il dünya çempionatında bürünc medalı qeyd edir

Bendi təşkilatlanmış idman növü kimi Norveçə 1910-cu illərdə gətirilmişdir. İsveçlilər bu prosesə böyük töhfə vermiş və klublar Kristiania — indiki Oslo — ətrafında yaranmışdır. Oslo və ona yaxın şəhərlər XXI əsrdə də Norveçdə bendinin ən populyar olduğu bölgə olaraq qalır.

1912-ci ildə norveçlilər ilk milli çempionatlarını keçirdilər və yarış 1940-cı ilə qədər hər il təşkil edildi. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Norveç Almaniya tərəfindən işğal olunarkən gizli şəkildə meşələrdə, gölməçələrdə və göllərdə qeyri-qanuni bendi oynanılırdı. 1943, 1944 və 1945-ci illərdə gizli çempionatlar keçirildi.

1946-cı ildə qanuni oyunlar bərpa edildi və hazırda Norveç Bendi Premyer Liqası (Eliteserien) şəklində davam edir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra komandaların və tamaşaçıların sayı artdı, bəzi oyunlara minlərlə tamaşaçı gəlirdi. Lakin 1970 və 1980-ci illərin mülayim qışları liqanın kiçilməsinə səbəb oldu və 2003-cü ildə yalnız beş klub birinci divizionda mübarizə aparırdı; tamaşaçı sayı aşağı, media marağı isə az idi. 2021-ci ildən Norveç Bendi Premyer Liqasında 10 komanda iştirak edir.

Norveçin Bendi üzrə dünya çempionatındakı ən yaxşı nəticəsi 1965-ci ildə ikinci yer olmuşdur.

Norveç çempionatı

Norveç bendi çempionu hər il Norveç Bendi Premyer Liqasının ən yaxşı komandaları arasında keçirilən pley-off nəticəsində müəyyən edilir. İlk Norveç bendi çempionu 1912-ci ildə müəyyən edilmiş və o vaxtdan bəri yarış demək olar ki, hər il keçirilmişdir. 1928-ci ilə qədər çempionat yeddi nəfərlik bendi formatında oynanılırdı.

Rusiya

Trud stadionu, Arxangelsk

Rusiyada bendi "topla xokkey" və ya sadəcə "Rus xokkeyi" kimi tanınır. Buna bənzər oyun XVIII əsrin əvvəllərində rus zadəganları arasında populyarlaşmış, Böyük Pyotrün imperiya sarayında isə müasir bendinin sələfi Sankt-Peterburqdakı donmuş Neva çayında oynanılmışdır. Ruslar əvvəlcə bu oyunu adi ayaqqabılar və ardıc ağacından hazırlanmış çubuqlarla oynayırdılar; konkilər yalnız sonradan tətbiq edildi. Bendi XIX əsrin ikinci yarısına qədər Rusiya imperiyası əhalisi arasında geniş populyarlıq qazanmadı. Müasir Rusiya Bendi Federasiyasının sələfi 1898-ci ildə yaradılmışdır. Bendi Rusiyada milli idman növü hesab edilir və Rus Pravoslav Kilsəsinin rəsmi dəstəyinə malik yeganə idman növüdür.

Ənənəvi olaraq ruslar digər ölkələrin oyunçularından daha uzun konki bıçaqlarından istifadə edirdilər və bu, onlara daha sürətli hərəkət etmək üstünlüyü verirdi. Lakin onlar sürətli dönməkdə daha çox çətinlik çəkirdilər. Bendi konkilərinin bıçağı buzüstü xokkey konkisindən daha uzundur, "Rus konkisi"nin bıçağı isə daha da uzundur.

Bendi Sovet İttifaqında Rus inqilabından sonra da oynanılsa da, sovetlər bir neçə onillik ərzində heç bir beynəlxalq oyunda iştirak etmədilər. 1940-cı illərin sonlarında İsveç milli komandası ilə yoldaşlıq oyunları keçirmək barədə razılaşmalar əldə edilsə də, bu planlar həyata keçirilmədi. 1952-ci ildə Norveçin Oslo şəhərində keçirilən və kişilər arasında bendinin nümayiş idmanı kimi yer aldığı Qış Olimpiya Oyunlarında Sovet komandası iştirak etməmişdir. Lakin sovetlər bu yarışdan sonra mövqelərinə yenidən baxdılar.

Finlandiya — Sovet İttifaqı, 1959

Beynəlxalq Bendi Federasiyası 1955-ci ildə Sovet İttifaqının təsisçi üzvlərdən biri olduğu halda yaradıldıqda, ruslar XIX əsrdə İngiltərədə hazırlanmış beynəlxalq oyun qaydalarını böyük ölçüdə qəbul etdilər. Bir mühüm istisna var idi: digər ölkələr o vaxta qədər yalnız Rusiyada istifadə olunan aşağı bort sistemini də qəbul etdilər.

1950-ci illərdən, Sovet İttifaqı təcrid vəziyyətini bitirib beynəlxalq idman yarışlarında iştirak etməyə başladıqdan sonra, Sovet İttifaqı, daha sonra isə 1991-ci ildən onun varisi Rusiya həm 1955-ci ildə Beynəlxalq Federasiyanın təsisçi ölkələrindən biri, həm də kişilər üçün əsas beynəlxalq yarış olan Bendi üzrə dünya çempionatının ən uğurlu komandası kimi davamlı olaraq aparıcı mövqedə olmuşdur.

Kişilər arasında Rusiyanın peşəkar bendi liqası Rusiya Bendi Super Liqası (Russian Bandy Super League) adlanır. Rusiya Bendi Ali Liqası (Russian Bandy Supreme League)) isə Rusiya Bendi Super Liqasından aşağıda yerləşən ikinci səviyyəli kişilər liqasıdır. İsveçdə Elitserien kişilər arasında ölkənin ən yüksək bendi liqası, Bandyallsvenskan isə ikinci diviziondur. Finlandiyada kişilər üçün ən yüksək bendi liqası Bandyliigadır.

Eyni şəkildə Rusiya, İsveçlə birlikdə qadınlar arasında da beynəlxalq səviyyədə dominant iki əsas bendi ölkəsindən birinə çevrilmiş və Qadınlar arasında bendi üzrə dünya çempionatında müntəzəm olaraq ilk iki yerdən birini tutmuşdur.

2016-cı il dünya çempionatındakı ardıcıl dördüncü qələbədən sonra Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Russia national bandy team|milli komandanın dörd oyunçusunu, baş məşqçini, Russiya Bendi Federasiyasının vitse-prezidenti Sergey Myausu, Rusiya Bendi Federasiyasının nümayəndələrini və Milli Bendi Federasiyasının prezidenti Boris Skrynniki Kremldə qəbul etmişdir. Görüş zamanı digər məsələlərlə yanaşı, Rusiyada bendiyə daha çox dəstək verilməsinin zəruriliyindən danışılmışdır.

Bu, dövlət başçısının Rusiya bendisi haqqında danışmaq üçün belə bir görüş keçirməsinin ilk nümunəsi idi. Görüşdə İdman, Turizm və Gənclər Siyasəti naziri Vitaly Mutko və prezidentin müşaviri Igor Levitin də iştirak etmişdilər. Növbəti ay Igor Levitin məsələ ilə bağlı növbəti görüş keçirdi.

Rusiya çempionatı

Kişilər arasında Rusiyanın peşəkar bendi liqası Rusiya Bendi Super Liqası(Russian Bandy Super League) adlanır. Rusiya Bendi Ali Liqası (Russian Bandy Supreme League) isə bu liqadan aşağıda yerləşən ikinci səviyyəli kişilər liqasıdır.

Rusiya Bendi Super Liqası(Russian Bandy Super League) Rusiya bendi liqa sisteminin ən yüksək səviyyəsidir. Peşəkar olan liqa hər il keçirilir. Finalın qalibi Rusiya çempionu olur. Bu yarış 1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılmasına qədər hər il keçirilən Sovet İttifaqı çempionatının davamı hesab edilir.

Rusiya Kuboku

Rusiya Kuboku 1937-ci ildən etibarən əksər illərdə keçirilir və əvvəlcə Sovet Kuboku adlanırdı.

İsveç

Clarence von Rosen bendini İsveçə gətirmişdir.

Bendi təşkilatlanmış idman növü kimi 1895-ci ildə İsveçə gətirilmişdir. İsveç kral ailəsi, zadəganlar və diplomatlar ilk oyunçular arasında olmuşdular. İlkin təsir əsasən İngiltərədən gəlsə də, Almaniya və Rusiya ilə də erkən əlaqələr mövcud idi. Bendi 1901-ci ildən etibarən İsveçdə iki ildən bir keçirilən beynəlxalq Nordic Games yarışlarının idman növlərindən biri olmuşdur. Kişilər arasında İsveç çempionatları 1907-ci ildən bəri hər il keçirilir və İsveç illik bendi liqasına sahib olan ilk ölkə olmuşdur.

1920-ci illərdə tələbələr bendi oynamağa başladılar, daha sonra oyun bütün ölkəyə yayıldı və əsasən orta təbəqənin idman növünə çevrildi. Həmin dövrdə oyunlar çox böyük tamaşaçı kütləsi toplaya bilirdi. Slottsbrons IF 1934-cü ildə İsveç çempionu olduqdan sonra bendi bir çox kiçik sənaye şəhərlərində və kəndlərdə fəhlələr arasında populyarlaşdı. Bendi klubunun olduğu yerlərdə yerli fabrik şirkətləri də adətən klubu dəstəkləyirdi, çünki uğurlu komanda şirkət üçün müsbət ictimai imic yaradırdı. Bendi bu yaşayış məntəqələrinin bir çoxunda əsas idman növü olaraq qalır.

XX əsrin ortalarında bendi İsveçdə ən populyar tamaşaçı idman növü idi. Əksər yarışlar böyük tamaşaçı kütləsi toplayır və futbol və ya buzüstü xokkeydən daha çox izləyiciyə malik olurdu. Hazırda əvvəlki qədər tamaşaçı olmasa da, 2020-ci illərdə bendidə tamaşaçı sayı bir çox digər idman növlərindən fərqli olaraq artmaqdadır.

İsveçdə bendi özünəməxsus "mədəniyyəti" ilə tanınır. Həm bendi oynamaq, həm də tamaşaçı olmaq böyük dözümlülük və bağlılıq tələb edir. Bandyportföljen tamaşaçıların klassik aksesuarıdır; adətən köhnəlmiş qəhvəyi dəridən hazırlanır və içində termosda isti içki və ya içki şüşəsi saxlanılır. Bendi qışda əsasən açıq arenalarda oynandığından tamaşaçıların isti içki, məsələn glögg, daşıması təbii hal idi. Son illərdə idmanın qapalı arenalara keçməsi və arenaların tamaşaçılar üçün alkoqolsuz siyasəti təşviq etməsi nəticəsində bu ənənə qismən dəyişmişdir.

2010-cu il finalından sonra, Studenternas Idrottsplats, Uppsala, İsveç

Vesteros SK

2020-ci ildə Skutskär üzərində qələbədən sonra qadınlar arasında İsveç çempionatı kubokunu qaldırır.]]

Diqqətçəkən ənənələrdən biri annandagsbendidir. Bu oyunlar Müqəddəs Stefan günündə keçirilir və bir çox isveçlilər üçün mühüm Milad ənənəsidir. Bu görüşlər adətən digər oyunlardan daha çox tamaşaçı cəlb edir. Oyunlar ənənəvi olaraq saat 13:15-də başlayır.

İsveç çempionatı

İsveçdə Elitserien kişilər arasında ölkənin ən yüksək bendi liqası, Bandyallsvenskan isə ikinci diviziondur. Elitserien İsveç bendisinin ən yüksək səviyyəsidir və tam peşəkar liqadır.

Mövsümün sonunda iki komandanın İsveç çempionluğu finalında qarşılaşacağını müəyyən etmək üçün pley-off keçirilir. Final hər il martın üçüncü şənbə günü oynanılır. 1991–2012-ci illərdə final Uppsaladakı Studenternas Idrottsplats stadionunda keçirilir və tez-tez 20.000-dən çox tamaşaçı toplayırdı.

Pley-off finalının Uppsalada keçirilməsinin səbəblərindən biri IFK Uppsalanın XX əsrin əvvəllərindəki uğurları idi. Klub 1907–1920-ci illər arasında İsveç çempionatında 11 titul qazanmış və ölkənin ən uğurlu bendi klubuna çevrilmişdi. Hazırda rekord Vesteros SK'ya məxsusdur. Digər səbəblərdən biri 1967–1989-cu illərdə finalların keçirildiyi Söderstadiondakı buzun keyfiyyətinin aşağı olması idi.

2013 və 2014-cü illərdə final Solnadakı, damı açılıb-bağlanan və 50.000 tamaşaçı tutumuna malik futbol üzrə milli stadion Friends Arenada keçirildi. 2013-cü ildə burada keçirilən ilk final rekord sayda — 38.474 tamaşaçı toplamışdır. Hammarby IF Bandy 2000-ci illərdə altı finalı ikinci yerdə başa vurduqdan sonra həmin ildə ikinci titulunu qazandı.

2015–2017-ci illərdə tamaşaçı sayının azalması səbəbindən Stokholmun cənubundakı Tele2 Arena yeni məkan seçildi. Lakin yeni qapalı arena ümumi tutumunun yarısından çox tamaşaçı cəlb edə bilmədi. 2017-ci ilin mayında finalların 2018-ci ildən ən azı 2021-ci ilə qədər yenidən Uppsaladakı Studenternas IP-də keçiriləcəyi elan edildi.

Svenska Cupen (İsveç Kuboku)

Svenska Cupen, yəni İsveç Kuboku, yalnız İsveçdə keçirilir. Bu, İsveç bendisində birbaşa mübarizə sistemi ilə keçirilən və milli çempionatdan sonra yalnız yerli İsveç komandalarının iştirak edə bildiyi ikinci ən nüfuzlu yarışdır. Yarış ilk dəfə 2005-ci ildə keçirilmişdir. Qadınlar arasında ilk yarış isə 2019-cu ildə təşkil olunmuşdur.

İsveçrə

XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində İsveçrə qış tətili üçün məşhur məkana çevrilmiş və Avropanın müxtəlif yerlərindən insanlar buraya gəlmişdir. Cenevrə və digər şəhərlərdə xizək, kirşə və bendi kimi qış idman növləri oynanılırdı.

Oksford və Kembric universitetlərinin tələbələri bir-biri ilə oynamaq üçün İsveçrəyə gedirdilər. Müntəzəm keçirilən Ice Hockey Varsity Matchin sələfi 1885-ci ildə St. Moritzdə bendi qaydaları ilə oynanılan oyun idi. İsveçrədə qış idman növlərinin populyarlığı 1913-cü ildə Avropa çempionatının burada keçirilməsi iddiasının səbəblərindən biri olmuş ola bilər.

2000 və 2010-cu illərdə İsveçrədə bendi əsasən istirahət məqsədilə oynanılırdı. İsveçrənin kişilərdən ibarət milli komandası nəhayət 2017-ci ildə yaradılmış, qadınlardan ibarət milli komanda isə beynəlxalq debütünü 2018-ci il qadınlar arasında dünya çempionatında etmişdir.

Ukrayna

Bendi Ukraynada ölkə Sovet İttifaqının tərkibində olduğu dövrdə oynanılırdı. 1991-ci ildə müstəqillik əldə edildikdən sonra təşkilatlanmış bendinin yenidən formalaşması üçün bir neçə il lazım oldu. Ukrayna çempionları isə 2012-ci ildən etibarən hər il müəyyən edilir.

Birləşmiş Krallıq

1913-cü ildə İngiltərənin bendi komandası olan Bury Fen Bandy Clubun üzvləri

Bury Fen

Bendi hesab edilə biləcək buz üzərində ilk qeydə alınmış oyunlar 1813–1814-cü illərin böyük şaxtası zamanı The Fens bölgəsində keçirilmişdir, baxmayaraq ki, oyunun əvvəlki əsrdə də burada oynanıldığı ehtimal edilir.

Bluntisham-cum-Earithdə, St Ives yaxınlığında yerləşən Bury Fen Bandy Club ən uğurlu komanda idi və 1890–1891-ci illərin qışına qədər yüz il ərzində məğlub olmadığı bildirilir.

Bury Fen Bandy Clubun üzvü Charles Goodman Tebbutt 1882-ci ildə bendinin ilk nəşr olunmuş qaydalarının hazırlanmasına, həmçinin oyunun Niderland, İsveç və İngiltərənin digər bölgələrinə yayılmasına cavabdeh idi. Bendi burada kriket, avarçəkmə və xokkey klubları arasında populyarlaşmışdı. Tebbuttun özünün hazırladığı bendi çubuğu St Ivesdəki Norris Muzeyində nümayiş etdirilir.

Oksford Universiteti ilə Kembric Universiteti arasında keçirilən ilk Ice Hockey Varsity Match oyunları, həmin vaxt "buz üzərində xokkey" adlandırılsa da, bendi qaydaları ilə oynanılmışdır.

Bəzən İngiltərənin milli komandasının 1913-cü ildə Avropa bendi çempionatında qalib olduğu iddia edilir, lakin həmin turnirin keçirilmədiyi ehtimal olunur. Təxminən 1900-cü illərdə bendinin İngiltərədə populyar idman növü olduğu düşünülsə də, bu dövrə aid çox az sənəd qorunub saxlanılmışdır.

Bendi oyunçusunun Peter Baker tərəfindən hazırlanmış heykəli ilk sənədləşdirilmiş oyunun 200 illiyini qeyd etmək məqsədilə 2013-cü ildə Earith kəndindəki gölməçənin yanında ucaldılmışdır. 2004-cü ilin martında Norveçin keçmiş oyunçusu Edgar Malman iki böyük klubu rink bendi üzrə nümayiş oyunu keçirmək üçün Londonun Streatham bölgəsinə dəvət etdi. Rusiya çempionu və Dünya Kubokunun qalibi Vodnik İsveç çempionu Edsbyns IF ilə qarşılaşdı və oyun 10–10 hesabı ilə başa çatdı.

2010-cu ildə İngiltərə Beynəlxalq Bendi Federasiyasının üzvü oldu. Milli federasiya bendinin tarixi mərkəzi sayılan Cambridgeshire qraflığında yerləşirdi.

İngiltərə Bendi Federasiyası 2 yanvar 2017-ci ildə İngiltərənin Norfolk qraflığındakı Welney kəndində yerləşən tarixi Lamb and Flag pubında keçirilən görüş zamanı yaradılmışdır. Bu təşkilat 2010-cu ildə yaradılmış, lakin fəaliyyəti zəifləyən əvvəlki federasiyanı əvəz etmişdir.

2017-ci ilin sentyabrında federasiya fəaliyyət ərazisini bütün Birləşmiş Krallıqa genişləndirmək qərarına gəldi və adını Great Britain Bandy Association olaraq dəyişdirdi. Böyük Britaniya 2019-cu il dünya çempionatının B qrupunda milli komanda ilə iştirak etdi. Komanda finala qədər məğlubiyyət görmədi və Estoniya ilə keçirilən finaldan sonra gümüş medal qazandı.

Komandanın 2020-ci il dünya çempionatına qayıtması nəzərdə tutulsa da, oyunçulara Rusiya üçün viza verilmədi. Bundan sonra komanda yarışlarda iştirak etmədi. Mənbədə qeyd edildiyi kimi, geri dönüşün 2025-ci ildə baş verməsi gözlənilirdi.

2022-ci ildə Böyük Britaniya qadınlardan ibarət milli bendi komandası ilə 2022-ci il qadınlar arasında dünya çempionatında debüt etdi.

Amerika Birləşmiş Ştatları

Bendi ilkin, qeyri-rəsmi formasında Şimali Amerika qitəsindən tamamilə yox olmuşdu. Erkən oyunun özü və bəzi elementləri yeni yaranan buzüstü xokkey idmanına daxil edilmişdi. Buzüstü xokkey ABŞ-də inkişaf edib təşkilatlanarkən, bendi də Avropa və Skandinaviyada eyni prosesi yaşayırdı. Bendi təşkilatlanmış formada ABŞ-yə yalnız 1970-ci illərdə, ilkin inkişafından təxminən bir əsr sonra gəlib çatmışdır.

Bendi ABŞ-də təxminən 1970-ci illərdən oynanılır. Bu idman növü ruslar, isveçlilər və finlərin təşviqi ilə ABŞ-də yayılmağa başladı. Bu proses eyni dövrdə amerikalıların Sovet İttifaqı, İsveç və Finlandiyada təbliğ etdiyi softbol idman növü ilə qarşılıqlı idman mübadiləsi çərçivəsində baş vermişdir.

ABŞ-də bu idman növünün formalaşmasında əsas şəxslərdən biri Minnesota Softballun nümayəndəsi Bob Kojetin olmuşdur. İdman növü əsasən Minnesotada cəmlənmişdir və başqa yerlərdə çox az komanda fəaliyyət göstərir.

ABŞ-nin kişilərdən ibarət milli bendi komandası 1985-ci ildən etibarən Bendi üzrə dünya çempionatında iştirak edir və Kanada ilə müntəzəm olaraq yoldaşlıq oyunları keçirir. ABŞ-də bendi üzrə əsas təşkilat USA Bandy-dir. Ölkənin həm kişilərdən, həm də qadınlardan ibarət milli bendi komandası mövcuddur.

ABŞ-də ilk bendi oyunu 1979-cu ilin dekabrında Minnesota ştatının Edina şəhərindəki Lewis Park Bandy Rinkdə keçirilmişdir. Bu, İsveçin gənclərdən ibarət milli komandası ilə İsveçin Brobergs IF klubu arasında keçirilən yoldaşlıq oyunu idi.

ABŞ bendi çempionatı 1980-ci illərin əvvəllərindən etibarən hər il keçirilir, lakin bu idman növü Amerika idman mediasında geniş işıqlandırılmır. Çempionatın kuboku təxminən 1980-ci ildə bendinin ABŞ-yə gətirilməsinə kömək edən İsveç ordusunun kapitanı Gunnar Fastın şərəfinə Gunnar Cup adlandırılmışdır.

Oyun meydançaları

Şimali Amerikadakı buzüstü xokkey meydançalarından rink bendi oynamaq üçün istifadə edilə bilər. Lakin ənənəvi bendinin oynanılması üçün daha böyük ölçülü oyun səthi — bendi meydançası tələb olunur və belə meydançalar Şimali Amerikada demək olar ki, mövcud deyil.

Minnesota Şimali Amerikada standart ölçülü yeganə bendi meydançasına ev sahibliyi edir. Guidant John Rose Minnesota Oval adlanan və ümumiyyətlə "The Oval" kimi tanınan bu arena həm də Şimali Amerikanın ən böyük açıq havada soyudulan konki meydançasıdır.

Meydançanın sahəsi 10.219 kvadratmetrdir. Buzun altında 800 tondan çox soyutma avadanlığı və 135 km boru sistemi yerləşir. Buz +10 °C-yə qədər olan temperaturda qorunub saxlanıla bilir. Arena 300-ə qədər tamaşaçı qəbul edə bilir və Sürətli konkisürmə üzrə Dünya Kuboku, 2016-cı il qadınlar arasında bendi üzrə dünya çempionatı və aqressiv konkisürmə/velosiped yarışlarına ev sahibliyi etmişdir. The Oval yay aylarında əsasən inline hockey üçün istifadə olunur.

Milli bendi federasiyaları

Aşağıdakı assosiasiyalar müxtəlif ölkələrdə bendinin idarəedici orqanlarıdır və Beynəlxalq Bendi Federasiyasının üzv təşkilatlarıdır.

• Belarus — Belarusian Bandy Federation|Беларуская федэрацыя хакея з мячaм (Belarusian Bandy Federation)
• Kanada — Canada Bandy
• Çin Xalq Respublikası — China Bandy Federation
• Kolumbiya — Colombia Federation of Skating Sports
• Çexiya — Czech Association of Bandy
• Estoniya — Estonian Bandy Association|Eesti Jääpalliliit (Estonian Bandy Association)
• Finlandiya — Finland's Bandy Association
• Almaniya — German Bandy Federation
• Macarıstan — Hungarian Bandy Federation
• Hindistan — Bandy Federation of India
• İtaliya — Federazione Italiana Bandy
• Yaponiya — Japan Bandy Federation
• Qazaxıstan — Kazakhstan Bandy Federation
• Qırğızıstan — Bandy Federation of Kyrgyzstan
• Latviya — Latvia's Bandy Federation|Latvijas Bendija Federācija
• Monqolustan — Bandy Federation of Mongolia
• Niderland — Bandy Bond Nederland.
• Norveç — Norway's Bandy Association|Norges Bandyforbund
• Rusiya — Russian Bandy Federation|Федерация хоккея с мячом России (Russian Bandy Federation)
• Somali — Somali National Bandy Association
• İsveç — Swedish Bandy Association|Svenska Bandyförbundet
• İsveçrə — Federation of Swiss Bandy
• Ukrayna — Ukrainian Bandy and Rink bandy Federation|Українськa Федерація хокею з м'ячем та рінк-бенді (Ukrainian Bandy and Rink bandy Federation)
• Birləşmiş Krallıq — Great Britain Bandy Association
• Amerika Birləşmiş Ştatları — American Bandy Association

Xarici keçidlər

• (http://www.worldbandy.com/) Federation of International Bandy]
• (https://web.archive.org/web/20070930184905/http://www.bandysidan.nu/links/?sprak=eng) Bandysidan links] — bendi haqqında geniş keçid kataloqlarından biri
• (https://www.nytimes.com/2010/01/29/sports/olympics/29bandy.html) Klein, Jeff Z. "It's Not Hockey, It's Bandy", The New York Times, 29 yanvar 2010.]
• (http://www.goalwire.com/en/statistics_and_tables/bandy/) Goalwire statistics for bandy]