Pyer Lesko

Pyer Lesko
Pyer Lesko
	fr. Pierre Lescot
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	1515
Doğum yeri	Paris, Fransa krallığı;
Vəfat tarixi	10 sentyabr 1578 (62–63 yaşında)
Vəfat yeri	Paris, Fransa krallığı;
Vətəndaşlığı	Fransa;
İşləri və nailiyyətləri
Əsas tikililəri	Lesko qanadı;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Pierre Lescot (1515, Paris – 10 sentyabr 1578, Paris) — Fransanın İntibah dövrünün memarı. O, xüsusilə Luvr sarayının yenidən qurulması layihəsi və sonradan onun adını daşıyan Leskot qanadının layihələndirilməsi ilə tanınır.

Lescot XVI əsr Fransa memarlığında klassik memarlıq prinsiplərinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Onun yaradıcılığında İtaliya klassik memarlığının elementləri Fransa memarlıq ənənələri ilə birləşdirilmişdir.

Həyatı

Erkən həyatı

Pierre Lescot 1515-ci ildə Parisdə zadəgan ailəsində anadan olmuşdur.

Onun atası da Pierre Lescot adını daşıyırdı və Parisdə nüfuzlu hüquqi və inzibati vəzifələr tutmuşdu. Ailə Versal yaxınlığındakı Clagny və Lissy-en-Brie əraziləri ilə əlaqəli idi.

Lescotun erkən təhsili haqqında məlumatlar məhduddur. Şair Pierre de Ronsardın məlumatlarına əsasən, Lescot gəncliyində rəsm və digər humanitar elmlərlə maraqlanmış, daha sonra riyaziyyat və memarlıq öyrənmişdir.

Onun memarlıq təhsilinin harada və hansı müəllimlərin yanında keçdiyi dəqiq məlum deyil.

Lescotun İtaliyaya səfər edib-etmədiyi də tarixşünaslıqda tam müəyyənləşdirilməmişdir. Onun İtaliya memarlığı haqqında biliklərinin Fontainebleau məktəbi və həmin məktəblə bağlı qrafik və memarlıq materialları vasitəsilə əldə edilməsi ehtimal edilir.

Yaradıcılığı

Pierre Lescotun yaradıcılığı Fransa intibahı memarlığının inkişafı ilə sıx bağlıdır.

Onun əsərlərində klassik sütun orderləri, simmetrik kompozisiya, antik memarlıqdan götürülmüş dekorativ elementlər və Fransa memarlığına xas maili damlar birlikdə istifadə edilmişdir.

Lescotun memarlıq fəaliyyətində heykəltəraşlıq mühüm yer tuturdu. O, xüsusilə heykəltəraş Jean Goujon ilə uzunmüddətli əməkdaşlıq etmişdir.

Saint-Germain-l'Auxerrois kilsəsi

Lescotun erkən məlum əsərlərindən biri Parisdəki Saint-Germain-l'Auxerrois kilsəsinin xor arakəsməsidir.

Bu layihə təxminən 1541–1545-ci illərdə həyata keçirilmiş və Jean Goujonun heykəltəraşlıq işləri ilə tamamlanmışdır.

Xor arakəsməsi sonrakı dövrdə dağıdılmışdır. Ondan qalan bəzi heykəltəraşlıq parçaları bu gün Luvr muzeyinin kolleksiyalarında saxlanılır. Bu layihə Lescot və Goujonun əməkdaşlığının erkən nümunələrindən biri hesab olunur.

Hôtel de Ligneris

1540-cı illərin sonlarında Lescot Parisdə Jacques de Ligneris üçün şəhər malikanəsinin layihələndirilməsində iştirak etmişdir.

Bina sonradan Hôtel Carnavalet adı ilə tanınmışdır və hazırda Musée Carnavaletə ev sahibliyi edir.

Binanın ilkin quruluşu sonrakı əsrlərdə əhəmiyyətli dəyişikliklərə məruz qalmışdır.

Hôtel de Ligneris Lescotun Paris intibah memarlığının inkişafındakı mühüm əsərlərindən biri hesab edilir.

Günahsızlar fəvvarəsi

Pierre Lescot Jean Goujon ilə birlikdə Parisdəki Günahsızlar fəvvarəsinin yaradılmasında iştirak etmişdir.

Fəvvarə 1547–1549-cu illərdə II Henrinin Parisə təntənəli girişi ilə əlaqədar hazırlanmışdır.

Layihədə Lescotun memarlıq, Goujonun isə heykəltəraşlıq hissəsində əsas rol oynadığı qəbul edilir. Fəvvarənin heykəltəraşlıq dekorasiyasının əsas hissəsini nimfaları təsvir edən relyeflər təşkil edir. Bu relyeflər Jean Goujonun ən məşhur əsərləri sırasında yer alır.

Fəvvarə sonrakı əsrlərdə dəyişdirilmiş və ilkin quruluşundan müəyyən qədər fərqlənmişdir.

Luvr sarayı

Pierre Lescotun ən mühüm layihəsi Luvr sarayının XVI əsrdə yenidən qurulması idi.

1546-cı ildə I Fransisk Lescotu Luvrda yeni tikinti layihəsinə rəhbər təyin etdi.

Lescotun layihəsi orta əsr qalası formasında olan köhnə Luvrun tədricən intibah sarayına çevrilməsini nəzərdə tuturdu.

Onun layihəsində klassik memarlıq elementləri Fransa memarlığının yerli xüsusiyyətləri ilə birləşdirilmişdi.

I Fransiskin ölümündən sonra Lescot yeni kral II Henri tərəfindən vəzifəsində saxlanıldı və Luvr layihəsi üzərində fəaliyyətini davam etdirdi.

Leskot qanadı

Luvrun Cour Carrée adlanan kvadrat həyətinin cənub-qərb hissəsində yerləşən bina sonradan Leskot qanadı adlandırılmışdır.

Bu tikili 1546–1551-ci illərdə əsasən Lescotun layihəsi əsasında inşa edilmişdir.

Luvrun bu hissəsi Fransa intibah memarlığının ən mühüm nümunələrindən biri hesab edilir.

Binanın fasadında klassik sütun orderləri, üç əsas çıxıntılı hissə və dekorativ relyeflərdən istifadə edilmişdir.

Heykəltəraşlıq dekorasiyasının mühüm hissəsi Jean Goujon tərəfindən hazırlanmışdır.

Lescot və Goujonun əməkdaşlığı nəticəsində memarlıq və heykəltəraşlıq vahid dekorativ kompozisiyada birləşdirilmişdir.

Luvrun Leskot qanadı müasir dövrə qədər qorunub saxlanılmış ən qədim yerüstü hissələrdən biri hesab olunur.

Karyatidlər zalı

Luvrun Leskot qanadında yerləşən Karyatidlər zalı Lescotun layihəsi ilə əlaqəli ən məşhur interyerlərdən biridir.

Zalın adı burada musiqiçilər üçün nəzərdə tutulmuş qalereyanı daşıyan dörd karyatid fiqurundan götürülmüşdür. Bu heykəllər Jean Goujon tərəfindən hazırlanmışdır.

Karyatidlər zalının yaradılması təxminən 1546–1549-cu illərə aid edilir.

Zal həm memarlıq, həm də heykəltəraşlığın bir kompozisiyada birləşdirilməsinə görə Fransa intibahının mühüm nümunələrindən biridir.

Memarlıq üslubu

Pierre Lescotun memarlığı İtaliya intibahının klassik prinsipləri ilə Fransa memarlığının yerli xüsusiyyətlərini birləşdirirdi.

Onun əsərlərində Korinf orderi və Kompozit order kimi klassik memarlıq elementlərindən istifadə edilmişdir.

Lescot klassik formaları orta əsr Fransa memarlığından qalan bəzi elementlərlə birləşdirirdi. Məsələn, Luvr layihəsində klassik fasad kompozisiyası ənənəvi maili damla tamamlanmışdı. Bu yanaşma sonrakı Fransa klassisizminin formalaşmasına təsir göstərmişdir. Lescotun memarlığında fasadın müxtəlif hissələrinin ritmik şəkildə təşkil edilməsi, pəncərələrin klassik çərçivələrdə yerləşdirilməsi və heykəltəraşlıq dekorasiyasının memarlıqla birləşdirilməsi mühüm xüsusiyyətlərdəndir.

Jean Goujon ilə əməkdaşlığı

Pierre Lescot və Jean Goujon XVI əsr Fransa sənətinin ən tanınmış əməkdaşlıqlarından birini təşkil etmişdilər.

Onların əməkdaşlığı Saint-Germain-l'Auxerrois kilsəsi, Günahsızlar fəvvarəsi və Luvr layihəsi kimi mühüm əsərlərdə özünü göstərmişdir.

Lescot əsasən memarlıq kompozisiyasını və layihənin ümumi quruluşunu müəyyənləşdirir, Goujon isə heykəltəraşlıq dekorasiyasını həyata keçirirdi.

Bu əməkdaşlıq nəticəsində Fransa intibahında memarlıq və heykəltəraşlığın vahid bədii proqram çərçivəsində birləşdirilməsi inkişaf etmişdir.

Digər əsərləri

Pierre Lescota aid edilən və ya onunla əlaqələndirilən digər əsərlər arasında aşağıdakılar göstərilir:

Saint-Germain-l'Auxerrois kilsəsinin xor arakəsməsi — 1541–1545
Hôtel de Ligneris — təqr. 1545–1550
Günahsızlar fəvvarəsi — 1547–1549
Luvrun Leskot qanadı — 1546–1551
Château de Vallery — müəllifliyi Lescot ilə əlaqələndirilir

Lescotun bəzi layihələrinin müəllifliyi və onun layihələrdəki dəqiq rolu sənətşünaslıq ədəbiyyatında müzakirə edilmişdir.

Son illəri və ölümü

Lescot Luvr layihəsi üzərində ömrünün sonuna qədər fəaliyyət göstərmişdir.

O, 10 sentyabr 1578-ci ildə Parisdə vəfat etmişdir.

Onun ölümündən sonra Luvrun memarlıq layihəsindəki vəzifəsini Jean-Baptiste Androuet du Cerceau davam etdirmişdir.

İrsi

Pierre Lescot Fransa intibah memarlığının və erkən fransız klassisizminin mühüm nümayəndələrindən biri hesab edilir.

Luvrun Leskot qanadı onun ən mühüm memarlıq əsəri olaraq qalır və XVI əsr Fransa memarlığının inkişafını nümayiş etdirən əsas abidələrdən biridir.

Lescotun Luvr üçün hazırladığı kompozisiya sonrakı Fransa memarlığında klassik fasadların inkişafına təsir göstərmişdir.

Onun Jean Goujon ilə əməkdaşlığı Fransa intibahında memarlıq və heykəltəraşlığın inteqrasiyasının nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

Həmçinin bax

İstinadlar

Ədəbiyyat

Jean-Marie Pérouse de Montclos, Pierre Lescot (1515–1578). Architecte du Roi & de la Pléiade, Paris, Picard, 2018.
Anthony Blunt, Art and Architecture in France, 1500–1700.
David Thomson, Renaissance Paris: Architecture and Growth, 1475–1600.

Xarici keçidlər