Ray Kroc
| Ray Kroc | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Persona informo | |||||
| Raymond Kroc | |||||
| Naskonomo | Raymond Albert Kroc | ||||
| Naskiĝo | 5-an de oktobro 1902 en Oak Park | ||||
| Morto | 14-an de januaro 1984 (81-jaraĝa) en San-Diego | ||||
| Mortis pro | naturaj kialoj  vd | ||||
| Mortis per | korhalto vd | ||||
| Tombo | Tories (en)  vd | ||||
| Loĝloko | Oak Park vd | ||||
| Ŝtataneco | Usono vd | ||||
| Alma mater | Chester vd | ||||
| Partio | Respublikana Partio vd | ||||
| Familio | |||||
| Patro | Alois Kroc (en) vd | ||||
| Edz(in)o | Joan Kroc (en) (1968–1984) vd | ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | restoraciestro • komizo • verkisto • negocisto • entreprenisto vd | ||||
| Laborkampo | entreprenisto • entreprenemo • rapidmanĝejo vd | ||||
| Aktiva dum | 1954– vd | ||||
| Verkado | |||||
| Verkoj | Grinding It Out: The Making of McDonald's vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Raymond Albert „Ray“ KROC (naskiĝinta la 5-an de oktobro 1902 en Oak Park, mortinta la 14-an de januaro 1984 en San Diego) estis fondinto de McDonald's Corporation. La unua restoracio tiunoma fondiĝis fare de la fratoj Richard kaj Maurice McDonald.
La filo de la ĉeĥo Alois Kroc el Vranov havis la kromnomon The Hamburger King; li enviciĝis en al listo de la 100 plej influaj personoj de la 20-a jarcento kiun faras la gazeto Times. Dumvive li perlaboris riĉajon de 500 milionoj da usonaj dolaroj.[1]
Vivo
[redakti | redakti fonton]Baldaŭ antaŭ la fino de la Unua Mondmilito, la tiam nur 15-jara Kroc ŝajnigis sin pli aĝa por esti rekrutita kiel ambulancŝoforo; tamen la milito finiĝis jam antaŭ la fino de lia trejnado. Dum la 1920-aj jaroj kaj tra la Granda Depresio, Kroc faris diversajn laborojn: vendisto de paperaj tasoj, dommakleristo kaj pianisto en pluraj muzikbandoj.[2] Fine de la 1930-aj jaroj Kroc ekvojaĝis tra la lando por vendi sian kuirejan ekipaĵon, interalie sian multfunkcian miksilon. En 1954 Kroc rimarkis la fratojn Richard kaj Maurice McDonald, kiam ili - okaze de mendo ĉe li - reordigis samtempe ses el liaj miksiloj opr laktoskuaĵoj. Post tio li vizitis ilin en ilia restoracio California Diner en San Bernardino.
Esperante profiti de la sukceso de la fratoj, Kroc aĉetis la franĉizajn rajtojn por malfermi propran restoracion McDonald's en Des Plaines (Ilinojso). La ofertitaĵoj estis same sukcesaj en Ilinojso kiel en Kalifornio. En 1961 li aĉetis la kompanion de la fratoj McDonald kontraŭ 2,7 milionoj da usonaj dolaroj kaj malfermis restoraciojn tra la tuta mondo. Parton de la rajtoj la fratoj McDonald estis vendintaj al fabrikanto de glaciaĵo, kiujn Kroc reaĉetis. Li eĉ malfermis filion kontraŭ la unua restoracio de la fratoj McDonald kaj elpremis ilin el la komerco. En 1977, Kroc verkis sian aŭtobiografion Grinding It Out kaj nomis sin vera fondinto de McDonald’s. Kroc mortis en 1984 en la aĝo de 81 jaroj.
Kroc estis en sia tria geedzeco edziĝinta al la filantropino Joan Kroc, kiu interalie estis konata pro sia socia engaĝiĝo.
Skribaĵoj
[redakti | redakti fonton]- Grinding it Out: The Making of McDonald’s. St. Martin’s Publishing Group 1977.
- Die wahre Geschichte von McDonald’s - kun Robert Anderson, Finanzbuch Verlag FBV 2017, ISBN 978-3-95972-057-1.
Pluuzo de la biografio
[redakti | redakti fonton]- La brita muzikisto Mark Knopfler verkis muzikaĵojn surbaze de la sukcesego de Kroc, Boom, Like That (ero de la albumo Shangri-la).
- La filmo The Founder (2016) rakontis la historion de la ekfloro de ĉi rapidmanĝeja ĉeno.[3] Rolas kiel Kroc la aktoro Michael Keaton.
- La ĵurnalistino Lisa Napoli skribis je Ray & Joan: The Man Who Made the McDonald’s Fortune and the Woman Who Gave It All Away pri la vivo de paro Ray kaj Joan Kroc.[4]
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]- "The Ray Kroc Story" Arkivigite je 2024-08-03 per la retarkivo Wayback Machine - sur la paĝaro firmaa
- Diana Dittmer: "Der Mann, der McDonald's groß machte" ĉe: n-tv.de, 9.4.2017
- "Ray Kroc: Der Burgerkönig – So entstand der Megakonzern McDonald's" - ĉe: Boerse-Online.de, 3.6.2019
- Jana Fischer: "05.10.1902 - Geburtstag des Unternehmers Ray Kroc" - podkasto de WDR (Zeitzeichen), 5.10.2017
Notoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ "Ray Kroc, McDonald’s, And The Fast-Food Industry" - ĉe: wiley.com (englisch).
- ↑ Encyclopaedia Britannica, Inc. (eld:): Britannica Guide to 100 Most Influential Americans, - 2008, ISBN 978-1-59339-857-6, p. 342
- ↑ https://www.imdb.com/title/tt4276820/
- ↑ Iris Alanyali: The Founder: Die späte Rache der reichen McDonald’s-Witwe - ĉe: Die Welt, 23.4.2017
