Aboën
| Aboën | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Montbrisoneko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Saint-Bonnet-le-Château | ||||||||||
| Izen ofiziala | Aboën | ||||||||||
| Posta kodea | 42380 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 45°24′49″N 4°07′54″E / 45.4136°N 4.1317°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 8,96 km² | ||||||||||
| Altitudea | 594 m, 771 m, 716 m eta 691 m | ||||||||||
| Mugakideak | Périgneux, Rozier-Côtes-d'Aurec, Saint-Maurice-en-Gourgois eta Saint-Nizier-de-Fornas | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 481 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 54 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | 1872 | ||||||||||
Aboën Frantziako udalerri bat da,Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 481 biztanle zituen 9 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Périgneux, Rozier-Côtes-d'Aurec, Saint-Maurice-en-Gourgois eta Saint-Nizier-de-Fornas.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 812 mm-koa da, urtarrilean 8,7 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Bonnet-le-Château udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 851,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,9 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 970 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (95 mm) eta lehorrena otsaila (62 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,7 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,9 °C) eta hotzena 1963 (7,6 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 1.6 | 2.0 | 5.1 | 8.2 | 12.3 | 16.1 | 17.9 | 17.3 | 13.0 | 9.6 | 5.1 | 2.4 | 9.2 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 74 | 62 | 63 | 75 | 94 | 85 | 86 | 86 | 80 | 90 | 95 | 82 | 970 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 244 gizon, 244 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Aboën udalerrian 481 biztanle zeuden eta 201 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 142 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (74). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 64 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 19,4), eskulangileak (% 16,9), enplegatuak (% 16,9), goi-mailako langileak (% 16,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 19,4) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 250 etxebizitza zeuden. Horietatik 202 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (235), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 169 beren jabearen bizilekuak ziren, 31 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (41).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (113). 96 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 161 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 121tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 286 biztanleetatik 229 aktibo ziren (% 80,1), horietako 219 lanean (% 76,6) eta 10 langabezian (aktiboen % 4,4).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
57 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,9), 22 erretiraturik zeuden (% 38,6) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,5).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 48 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 219 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.820 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 60,0, ez-soldatapekoen errenta % 4,4, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 2 zurginak eta 1 argiketaria.[13]
2000. urtean Aboën udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.[14]
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1993ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Bonnet-le-Chateau_sapc », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

