Edukira joan

Agde

Wikipedia, Entziklopedia askea
Agde
Agde
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaAgde
Agde
Jatorrizko izenaAgde
Posta kodea34300
Geografia
Koordenatuak43°18′36″N 3°28′31″E / 43.31°N 3.4753°E / 43.31; 3.4753
Mapa
Azalera50,81 km²
Altitudea110 m, 0 m eta 8 m
MugakideakBessan, Florensac, Marseillan eta Vias
Demografia
Biztanleria29.939 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 15.696 (%53) (%47) 13.903 alt_right
Dentsitatea589 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakAntequera
ville-agde.fr

Agde Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 29.939 biztanle zituen 50,81 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bessan, Florensac, Marseillan eta Vias.

Mapa
Agde eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AgdeAgde
Població amb 5386 habitants (2000)Vias (4,6 km)
Població amb 7565 habitants (2000)Marseillan (6,9 km)
Població amb 4391 habitants (2000)Bessan (6,9 km)
Població amb 4639 habitants (2000)Florensac (8,4 km)
Població amb 2041 habitants (2000)Pomérols (9,5 km)
Població amb 2281 habitants (2000)Saint-Thibéry (10,6 km)
Població amb 1247 habitants (2000)Pinet (11,1 km)
Població amb 3094 habitants (2000)Portiragnes (11,2 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,8 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 562 mm-koa da, urtarrilean 0,5 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Marseillan_(Hérault) udalerrian dago, 7,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 517,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 13.903 gizon, 15.696 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.24
 
95+
 
0.40
1.13
 
90-94
 
1.59
2.60
 
85-89
 
3.43
4.26
 
80-84
 
4.50
8.01
 
75-79
 
7.00
9.56
 
70-74
 
10.26
9.24
 
65-69
 
9.23
8.13
 
60-64
 
9.42
7.29
 
55-59
 
7.41
6.88
 
50-54
 
6.84
5.13
 
45-49
 
5.41
4.65
 
40-44
 
5.04
3.80
 
35-39
 
4.36
4.11
 
30-34
 
3.26
3.45
 
25-29
 
3.40
3.76
 
20-24
 
3.70
4.81
 
15-19
 
4.49
4.65
 
10-14
 
4.11
4.49
 
5-9
 
3.11
3.82
 
0-4
 
3.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Agde udalerrian 29.472 biztanle zeuden eta 16.412 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

29.472biztanle
16.412elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
8.514familia
Udalerria
% 12
% 30
% 10
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 8.514 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (4.881). Guraso bakarreko 1.704 familietatik 1.416etan ama zen guraso bakarra. 5.434 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.641k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.055k bi, eta 384k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.929 bikoteetatik 308tan (% 16,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

4.881
1.929
1.704
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean5.434
Seme-alaba bat1.641
Bi seme-alaba1.055
Hiru seme-alaba302
Lau edo gehiago82

15 urte edo gehiago zituzten 26.401 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,6). 80 urte edo gehiagoko 2.792 biztanleetatik 2.615 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 177 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 21
40-54% 22
55-64% 33
65-79% 32
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 56
40-54% 59
55-64% 60
65-79% 65
80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 3,9 PACS bidez lotuta). % 24,6 ezkongabeak ziren, % 9,2 alargunak eta % 11,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,7
Ezkongabea% 24,6
Dibortziatuta% 11,4
Izatezko bikotean% 9,3
Alarguna% 9,2
PACS bidez lotuta% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,8), enplegatuak (% 16,6), erdi-mailako lanbideak (% 10,4), eskulangileak (% 7,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,8) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) gainetik dago. 61 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 10
% 17
% 47
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 50.728 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (33.671), 16.182 egoitza nagusiekin alderatuta eta 875 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (36.657), etxeak baino gehiago (13.861). Egoitza nagusietatik 8.921 beren jabearen bizilekuak ziren, 6.765 alokairuan zeuden, 1.188 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 496 doan lagata.[10]

50.728etxebizitza
16.182egoitza nagusi
13.861etxe
36.657apartamentu

Etxebizitza multzoa

16.182
33.671
Egoitza nagusia (16.182)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33.671)Hutsik (875)

Etxe mota

13.861
36.657
Etxea (13.861)Apartamentua (36.657)

Jabetza egoera

8.921
6.765
Jabeak (8.921)Alokairuan (6.765)HLM (1.188)Doan lagata (496)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (6.058).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.169
1919-1945455
1946-19701.861
1971-19906.058
1991-20053.229
2006-20202.981

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (4.543). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (13.102 etxebizitzatan). 11.826 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.653 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.997tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela923
2 gela3.578
3 gela4.543
4 gela3.957
5 gela edo gehiago3.181

Berogailu mota

1.702
13.102
Gas sarea (1.702)Fuel-olioa (362)Elektrizitatea (13.102)Gas botila (94)Bestelakoak (922)

Aparkalekua eta ibilgailuak

11.826aparkalekua
9.653ibilgailu 1
3.997ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 15.715 biztanleetatik 10.876 aktibo ziren (% 69,2), horietako 8.298 lanean (% 52,8) eta 2.577 langabezian (aktiboen % 23,7).

15.71515-64 urteko biztanle
% 69,2aktibo
% 52,8lanean
% 23,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,8
25-54 urte% 85,6
55-64 urte% 50,5
Gizonak% 70,6
Emakumeak% 67,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,5
BEPC, brebeta% 25,4
CAP-BEP% 26,2
Batxilergoa% 22,6
Goi-mailako +2% 17,1
Goi-mailako +3/4% 16,9
Goi-mailako +5% 15,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 23,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.840 ez-aktibotik 1.034 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,4), 1.549 erretiraturik zeuden (% 32,0) eta 2.257 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,6).

Ez-aktiboak

% 21
% 32
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 11
% 25
% 35
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 10.174 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.298 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

10.174enplegu udalerrian
% 76,1soldatapeko
% 23,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.180 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.180 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €
% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.965 komertzioetatik, 12 erauzte enpresak ziren, 51 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 68 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 252 eraikuntza enpresak ziren, 834 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 56 garraio enpresak ziren, 495 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 39 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 85 finantziazio enpresak ziren, 327 higiezinen enpresak ziren, 286 zerbitzu enpresak ziren, 243 administrazio publikoko enpresak ziren eta 214 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 883 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 20 banku bulegoak, 3 funerariak, 31 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 10 autoeskolak, 62 igeltseroak, 30 margolariak, 25 zurginak, 38 iturginak, 36 argiketariak, 17 eraikuntza enpresak, 54 ile apaindegiak, 7 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 367 jatetxeak, 127 higiezinen agentziak, 16 tintoreriak eta 26 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 432 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 8 120 m2 baino gehiagoko dendak, 38 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 59 okindegiak, 20 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 15 arraindegiak, 31 liburu dendak, 131 arropa dendak, 23 etxerako tresna dendak, 18 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 35 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 8 drogeria, 5 lurrin-dendak, 7 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Agde udalerrian 100 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.122 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 14 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an 7 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Agde udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.305 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 943.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Marseillan-Inra », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Agde&oldid=11336447"(e)tik eskuratuta