Edukira joan

Agonges

Agonges
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaAgonges
Posta kodea03210
Geografia
Koordenatuak46°36′22″N 3°09′31″E / 46.6061°N 3.1586°E / 46.6061; 3.1586
Mapa
Azalera24,1 km²
Altitudea204 m, 266 m eta 232 m
MugakideakAubigny, Bagneux, Bourbon-l'Archambault, Couzon, Franchesse, Marigny, Montilly eta Saint-Menoux
Demografia
Biztanleria300 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 159 (%52,5) (%47,5) 144 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
agonges.fr

Agonges Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 300 biztanle zituen 24,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubigny, Bagneux, Bourbon-l'Archambault, Couzon, Franchesse, Marigny, Montilly eta Saint-Menoux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AgongesAgonges
Població amb 950 habitants (2000)Saint-Menoux (2,4 km)
Població amb 189 habitants (2000)Marigny (4,7 km)
Població amb 295 habitants (2000)Couzon (6,5 km)
Població amb 325 habitants (2000)Autry-Issards (6,6 km)
Població amb 272 habitants (2000)Bagneux (6,9 km)
Població amb 541 habitants (2000)Montilly (7,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 3,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 793 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bourbon-l'Archambault udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 777,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,9 °C-koa da, 2007ko urtarrilaren 26an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (3,9 °C). Urteko prezipitazioa 773 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,44 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 2,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Agonges)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.9 4.4 7.5 10.4 14.4 18.2 20.2 19.8 15.5 11.8 7.2 4.5 11.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 59 50 51 68 80 63 61 63 68 69 75 66 773
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,6+1,6+1,6+1,8+2,1+1,8+2,1+0,6+1,1+1,4+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 144 gizon, 159 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.92
0.00
 
85-89
 
0.00
6.94
 
80-84
 
3.14
0.00
 
75-79
 
10.06
21.53
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
3.14
3.47
 
60-64
 
16.35
18.06
 
55-59
 
3.14
3.47
 
50-54
 
9.43
3.47
 
45-49
 
13.21
6.25
 
40-44
 
3.14
0.00
 
35-39
 
9.43
3.47
 
30-34
 
6.29
10.42
 
25-29
 
3.14
3.47
 
20-24
 
3.14
6.94
 
15-19
 
3.14
0.00
 
10-14
 
0.00
6.25
 
5-9
 
3.14
6.25
 
0-4
 
3.14
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Agonges udalerrian 300 biztanle zeuden eta 150 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 34,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

300biztanle
150elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
99familia
Udalerria
% 25
% 41
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 99 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (62). 67 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

62
37
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,0), enplegatuak (% 17,3), eskulangileak (% 10,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 9,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,0) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,3).[10]

Udalerria
% 9
% 9
% 17
% 11
% 36
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 183 etxebizitza zeuden. Horietatik 146 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (175), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 99 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 9 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

183etxebizitza
146egoitza nagusi
175etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

146
28
Egoitza nagusia (146)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (9)

Etxe mota

175
Etxea (175)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

99
40
Jabeak (99)Alokairuan (40)HLM (9)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik85
1919-19459
1946-19703
1971-199016
1991-200520
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (79). 74 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 118 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 63 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 79tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela10
3 gela22
4 gela35
5 gela edo gehiago79

Berogailu mota

27
40
74
Gas sarea (1)Fuel-olioa (27)Elektrizitatea (40)Gas botila (3)Bestelakoak (74)

Aparkalekua eta ibilgailuak

118aparkalekua
63ibilgailu 1
79ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 186 biztanleetatik 152 aktibo ziren (% 81,7), horietako 130 lanean (% 69,9) eta 22 langabezian (aktiboen % 14,5).

18615-64 urteko biztanle
% 81,7aktibo
% 69,9lanean
% 14,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,5
25-54 urte% 91,9
55-64 urte% 71,7
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 85,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 50,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 19,6
Batxilergoa% 16,2
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 5,9
Goi-mailako +5% 20,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

34 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,4), 11 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Ez-aktiboak

% 29
% 32
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 19
% 12
% 10
% 10
% 36
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 46 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 130 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

46enplegu udalerrian
% 45,7soldatapeko
% 54,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.100 eurokoa zen.

25.100 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 6 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 2 jatetxeak.[13]

2000. urtean Agonges udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.921 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bourbon_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]