Edukira joan

Andelaroche

Andelaroche
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaAndelaroche
Posta kodea03120
Geografia
Koordenatuak46°15′20″N 3°44′57″E / 46.2556°N 3.7492°E / 46.2556; 3.7492
Mapa
Azalera20,28 km²
Altitudea338 m, 534 m eta 428 m
MugakideakBarrais-Bussolles, Droiturier, Loddes, Montaiguët-en-Forez, Saint-Pierre-Laval eta Saint-Martin-d'Estréaux
Demografia
Biztanleria214 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 113 (%51,4) (%48,6) 107 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²

Andelaroche Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 214 biztanle zituen 20,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Barrais-Bussolles, Droiturier, Loddes, Montaiguët-en-Forez, Saint-Pierre-Laval eta Saint-Martin-d'Estréaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AndelarocheAndelaroche
Població amb 344 habitants (2000)Droiturier (3,4 km)
Població amb 157 habitants (2000)Loddes (4,0 km)
Població amb 134 habitants (2000)Châtelus (6,8 km)
Població amb 249 habitants (2000)Lenax (7,3 km)
Població amb 805 habitants (2000)Saint-Prix (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 887 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Didier-en-Donjon udalerrian dago, 14,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 762,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,4 °C-koa da, 2003ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 936 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (97 mm) eta lehorrena otsaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,46 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Andelaroche)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.6 6.9 9.9 13.9 17.8 19.8 19.4 15.1 11.4 6.6 3.8 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 58 59 77 97 81 84 84 78 86 91 73 936
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,6+1,8+1,8+1,9+2,3+1,8+2,2+0,7+1,2+1,4+1,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 107 gizon, 113 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
4.67
 
90-94
 
4.42
0.00
 
85-89
 
15.93
8.41
 
80-84
 
4.42
0.00
 
75-79
 
4.42
16.82
 
70-74
 
4.42
26.17
 
65-69
 
7.96
0.00
 
60-64
 
7.96
8.41
 
55-59
 
12.39
4.67
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
13.08
 
40-44
 
4.42
0.00
 
35-39
 
12.39
4.67
 
30-34
 
4.42
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
4.42
4.67
 
10-14
 
4.42
8.41
 
5-9
 
7.96
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Andelaroche udalerrian 214 biztanle zeuden eta 102 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 29 kide bakarrekoak ziren, 47 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 17 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

214biztanle
102elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
73familia
17Bikotea seme-alabekin
47Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Guraso bakarrekoak
29Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 73 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (47). Guraso bakarreko 9 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 60 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

47
17
9
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 154 etxebizitza zeuden. Horietatik 104 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 32 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (152), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 83 beren jabearen bizilekuak ziren, 18 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

154etxebizitza
104egoitza nagusi
152etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

104
18
32
Egoitza nagusia (104)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (32)

Etxe mota

152
Etxea (152)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

83
18
Jabeak (83)Alokairuan (18)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik59
1919-194517
1946-19706
1971-19909
1991-20056
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (68). 62 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 62 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 44 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 54tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela8
4 gela24
5 gela edo gehiago68

Berogailu mota

21
20
62
Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (20)Bestelakoak (62)

Aparkalekua eta ibilgailuak

62aparkalekua
44ibilgailu 1
54ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 116 biztanleetatik 79 aktibo ziren (% 68,1), horietako 71 lanean (% 61,2) eta 8 langabezian (aktiboen % 10,1).

11615-64 urteko biztanle
% 68,1aktibo
% 61,2lanean
% 10,1langabezia-tasa

36 ez-aktibotik 9 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 12 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,4).

Ez-aktiboak

% 25
% 33
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 71 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

28enplegu udalerrian
% 35,7soldatapeko
% 67,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.600 eurokoa zen.

21.600 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 eraikuntza enpresa.[13]

2000. urtean Andelaroche udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.310 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Didier_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]