Edukira joan

Arbiost

Arbiost
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiArgelès-Gazosteko barrutia
Kantonamenducanton of Aucun
Izen ofizialaArbéost
Posta kodea65560
Geografia
Koordenatuak42°59′53″N 0°17′07″W / 42.9981°N 0.2853°W / 42.9981; -0.2853
Mapa
Azalera14,9 km²
Altitudea780 m, 555 m, 2.480 m eta 1.172 m
MugakideakLouvie-Soubiron, Ferrières, Béost eta Arrens-Marsous
Demografia
Biztanleria73 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 36 (%47,4) (%52,6) 40 alt_right
Dentsitatea5 bizt/km²

Arbiost (okzitanieraz Arbiost, frantsesez eta ofizialki: Arbéost) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 73 biztanle zituen 14,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Louvie-Soubiron, Ferrières, Béost eta Arrens-Marsous.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArbéostArbéost
Població amb 114 habitants (2000)Ferrières (2,2 km)
Població amb 256 habitants (2000)Aucun (8,0 km)
Població amb 425 habitants (2000)Eaux-Bonnes (9,1 km)
Població amb 103 habitants (2000)Gaillagos (9,2 km)
Població amb 106 habitants (2000)Arcizans-Dessus (10,3 km)
Població amb 112 habitants (2000)Louvie-Soubiron (10,5 km)
Població amb 212 habitants (2000)Béost (10,5 km)
Població amb 502 habitants (2000)Arthez-d'Asson (10,6 km)
Població amb 262 habitants (2000)Aste-Béon (10,7 km)
Població amb 128 habitants (2000)Bun (10,8 km)
Població amb 74 habitants (2000)Estaing (10,9 km)
Població amb 1365 habitants (2000)Laruns (11,5 km)
Població amb 68 habitants (2000)Sireix (11,5 km)
Població amb 158 habitants (2000)Gère-Bélesten (11,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 13,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1405 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1411,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,8 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

2007an Arbéost udalerrian erroldatutako biztanleak 100 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 14 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 40 gizon, 36 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
10.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
11.11
0.00
 
70-74
 
0.00
20.00
 
65-69
 
11.11
0.00
 
60-64
 
11.11
10.00
 
55-59
 
0.00
30.00
 
50-54
 
22.22
10.00
 
45-49
 
11.11
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
10.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
10.00
 
20-24
 
11.11
0.00
 
15-19
 
11.11
0.00
 
10-14
 
11.11
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arbéost udalerrian 73 biztanle zeuden eta 46 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,59 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 27 kide bakarrekoak ziren, 13 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 7 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

73biztanle
46elkarbizitza-unitate
1,59lagun elkarbizitza-unitateko
20familia
7Bikotea seme-alabekin
13Bikotea seme-alabarik gabe etxean
27Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 20 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (13). 20 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

13
7
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 129 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (82), 43 egoitza nagusiekin alderatuta eta 4 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (125), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 35 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

129etxebizitza
43egoitza nagusi
125etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

43
82
Egoitza nagusia (43)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (82)Hutsik (4)

Etxe mota

125
Etxea (125)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

35
5
Jabeak (35)Alokairuan (5)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik25
1919-19451
1946-19703
1971-19908
1991-20052
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (19). 37 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 28 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 20 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 21tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela2
3 gela3
4 gela16
5 gela edo gehiago19

Berogailu mota

37
Elektrizitatea (3)Gas botila (2)Bestelakoak (37)

Aparkalekua eta ibilgailuak

28aparkalekua
20ibilgailu 1
21ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 41 biztanleetatik 31 aktibo ziren (% 75,6), horietako 29 lanean (% 70,7) eta 2 langabezian (aktiboen % 6,5).

4115-64 urteko biztanle
% 75,6aktibo
% 70,7lanean
% 6,5langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,2), 3 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 22
% 33
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 29 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

28enplegu udalerrian
% 14,3soldatapeko
% 85,7ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboak lanean(24 gizon eta 19 emakume) zeuden.. 20 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.[13]

2000. urtean Arbéost udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 169 hektarea erabiltzen.[14]

  1. Estazioko erregistroak 2007ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbeost_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]