Edukira joan

Autun

Autun
Autun
Augustodunum Haeduorum
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiAutuneko barrutia
AlkateaVincent Chauvet
Izen ofizialaAutun
Bibracte
Jatorrizko izenaAutun
Augustodunum Haeduorum
Posta kodea71400
Geografia
Koordenatuak46°57′04″N 4°17′55″E / 46.9511°N 4.2986°E / 46.9511; 4.2986
Mapa
Azalera61,52 km²
Altitudea280 m, 642 m eta 416 m
MugakideakSaint-Forgeot, Antully, Auxy, Brion, Broye, Curgy, Dracy-Saint-Loup, Marmagne, Mesvres, Monthelon eta Tavernay
Demografia
Biztanleria13.172 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 7.161 (%54,6) (%45,4) 5.961 alt_right
Dentsitatea214 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIngelheim am Rhein, Stevenage, Kawagoe eta Arévalo
autun.com

Autun Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 13.172 biztanle zituen 61,52 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Forgeot, Antully, Auxy, Brion, Broye, Curgy, Dracy-Saint-Loup, Marmagne, Mesvres, Monthelon eta Tavernay.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AutunAutun
Població amb 381 habitants (2000)Monthelon (5,7 km)
Població amb 515 habitants (2000)Saint-Forgeot (6,0 km)
Població amb 993 habitants (2000)Auxy (7,4 km)
Població amb 1122 habitants (2000)Curgy (7,5 km)
Població amb 346 habitants (2000)Brion (8,2 km)
Població amb 829 habitants (2000)Broye (8,7 km)
Població amb 520 habitants (2000)Tavernay (8,7 km)
Població amb 644 habitants (2000)Laizy (9,0 km)
Població amb 805 habitants (2000)Antully (10,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1061 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 857,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,3 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6000900012.00015.00018.00021.00024.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.961 gizon, 7.161 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.35
 
95+
 
1.31
1.09
 
90-94
 
2.83
3.51
 
85-89
 
4.86
3.62
 
80-84
 
6.30
5.23
 
75-79
 
6.16
6.54
 
70-74
 
7.28
6.79
 
65-69
 
6.70
6.78
 
60-64
 
7.90
7.73
 
55-59
 
6.98
6.09
 
50-54
 
6.35
5.39
 
45-49
 
5.11
5.02
 
40-44
 
4.16
5.94
 
35-39
 
4.16
3.82
 
30-34
 
3.71
4.88
 
25-29
 
4.36
4.88
 
20-24
 
3.74
6.71
 
15-19
 
5.04
5.74
 
10-14
 
4.37
6.07
 
5-9
 
4.19
3.81
 
0-4
 
4.47
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Autun udalerrian 12.536 biztanle zeuden eta 6.779 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

12.536biztanle
6.779elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
3.440familia
Udalerria
% 13
% 27
% 10
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.440 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.825). Guraso bakarreko 697 familietatik 545etan ama zen guraso bakarra. 2.045 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 659k seme-alaba bakarra zuten etxean, 414k bi, eta 322k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 918 bikoteetatik 97tan (% 10,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.825
918
697
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.045
Seme-alaba bat659
Bi seme-alaba414
Hiru seme-alaba236
Lau edo gehiago86

15 urte edo gehiago zituzten 11.419 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,5). 80 urte edo gehiagoko 1.501 biztanleetatik 1.207 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 294 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 23
40-54% 23
55-64% 32
65-79% 35
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 55
40-54% 58
55-64% 61
65-79% 59
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 3,2 PACS bidez lotuta). % 27,9 ezkongabeak ziren, % 12,1 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 38,4
Ezkongabea% 27,9
Alarguna% 12,1
Izatezko bikotean% 9,3
Dibortziatuta% 9,0
PACS bidez lotuta% 3,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,0), enplegatuak (% 16,0), eskulangileak (% 14,6), erdi-mailako lanbideak (% 10,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,0) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 10
% 16
% 15
% 42
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 8.480 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.810 egoitza nagusi ziren, 287 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.383 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.045), etxeak baino gehiago (3.408). Egoitza nagusietatik 2.920 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.691 alokairuan zeuden, 2.083 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 199 doan lagata.[10]

8.480etxebizitza
6.810egoitza nagusi
3.408etxe
5.045apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.810
1.383
Egoitza nagusia (6.810)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (287)Hutsik (1.383)

Etxe mota

3.408
5.045
Etxea (3.408)Apartamentua (5.045)

Jabetza egoera

2.920
3.691
2.083
Jabeak (2.920)Alokairuan (3.691)HLM (2.083)Doan lagata (199)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.289).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.160
1919-1945928
1946-19702.289
1971-19901.450
1991-2005463
2006-2020477

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (2.129). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.798 etxebizitzatan). 3.101 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.638 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.544tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela144
2 gela896
3 gela2.129
4 gela1.737
5 gela edo gehiago1.905

Berogailu mota

4.798
1.063
655
Gas sarea (4.798)Fuel-olioa (253)Elektrizitatea (1.063)Gas botila (42)Bestelakoak (655)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.101aparkalekua
3.638ibilgailu 1
1.544ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.284 biztanleetatik 5.117 aktibo ziren (% 70,2), horietako 4.266 lanean (% 58,6) eta 851 langabezian (aktiboen % 16,6).

7.28415-64 urteko biztanle
% 70,2aktibo
% 58,6lanean
% 16,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,3
25-54 urte% 85,1
55-64 urte% 55,9
Gizonak% 73,5
Emakumeak% 67,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 30,6
BEPC, brebeta% 31,5
CAP-BEP% 17,2
Batxilergoa% 15,0
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 8,8
Goi-mailako +5% 4,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.168 ez-aktibotik 638 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,4), 625 erretiraturik zeuden (% 28,8) eta 904 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,7).

Ez-aktiboak

% 29
% 29
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 22
% 30
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 7.978 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.266 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

7.978enplegu udalerrian
% 87,7soldatapeko
% 12,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.480 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.480 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 920 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 23 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 45 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 85 eraikuntza enpresak ziren, 288 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 24 garraio enpresak ziren, 83 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 13 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 46 finantziazio enpresak ziren, 51 higiezinen enpresak ziren, 90 zerbitzu enpresak ziren, 112 administrazio publikoko enpresak ziren eta 53 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 219 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 12 banku bulegoak, 2 funerariak, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 6 autoeskolak, 11 igeltseroak, 15 margolariak, 12 zurginak, 17 iturginak, 10 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 23 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 50 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 5 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 138 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 12 okindegiak, 8 harategiak, 7 liburu dendak, 40 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 10 zapata-dendak, 6 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 2 drogeria, 6 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 8 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Autun udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.968 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 9 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Autun udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 3 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.185 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.823.

  1. Estazioko erregistroak 1990ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Autun », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]