Edukira joan

Bézenet

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bézenet
Bézenet
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMontluçoneko barrutia
Kantonamenducanton of Montmarault
Izen ofizialaBézenet
Jatorrizko izenaBézenet
Posta kodea03170
Geografia
Koordenatuak46°19′44″N 2°50′42″E / 46.3289°N 2.845°E / 46.3289; 2.845
Mapa
Azalera9,94 km²
Altitudea270 m, 376 m eta 330 m
MugakideakDoyet, Louroux-de-Beaune, Montvicq, Saint-Bonnet-de-Four, Saint-Priest-en-Murat eta Villefranche-d'Allier
Demografia
Biztanleria910 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 435 (%48,3) (%51,7) 465 alt_right
Dentsitatea92 bizt/km²

Bézenet Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 910 biztanle zituen 9,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Doyet, Louroux-de-Beaune, Montvicq, Saint-Bonnet-de-Four, Saint-Priest-en-Murat eta Villefranche-d'Allier.

Mapa
Bézenet eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BézenetBézenet
Població amb 731 habitants (2000)Montvicq (2,3 km)
Població amb 1224 habitants (2000)Doyet (4,3 km)
Població amb 304 habitants (2000)Hyds (5,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 4,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 768 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montmarault udalerrian dago, 8,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 811,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,5 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 827 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (87 mm) eta lehorrena otsaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2023 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bézenet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 3.8 6.9 9.6 13.7 17.4 19.5 19.2 14.8 11.2 6.7 4.1 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 53 55 74 87 71 69 66 75 70 76 68 827
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,3+1,6+2,0+1,5+1,7−0,3+0,2+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea500100015002000250030003500400045001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 465 gizon, 435 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.08
 
90-94
 
2.30
1.94
 
85-89
 
2.30
3.23
 
80-84
 
2.30
4.09
 
75-79
 
3.22
3.01
 
70-74
 
13.56
6.24
 
65-69
 
5.52
5.16
 
60-64
 
3.45
6.24
 
55-59
 
6.67
13.55
 
50-54
 
10.11
8.60
 
45-49
 
9.20
5.38
 
40-44
 
6.90
4.30
 
35-39
 
4.60
1.08
 
30-34
 
5.75
3.23
 
25-29
 
5.75
3.23
 
20-24
 
2.30
4.52
 
15-19
 
4.60
8.82
 
10-14
 
6.90
6.45
 
5-9
 
2.30
9.89
 
0-4
 
2.30
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bézenet udalerrian 864 biztanle zeuden eta 422 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

864biztanle
422elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
241familia
Udalerria
% 21
% 27
% 9
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 241 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (113). Guraso bakarreko 39 familietatik 34etan ama zen guraso bakarra. 123 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[10]

113
88
39
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean123
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 781 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 17
40-54% 15
55-64% 26
65-79% 34
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 64
40-54% 73
55-64% 70
65-79% 62
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 6,8 PACS bidez lotuta). % 23,0 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,8
Ezkongabea% 23,0
Izatezko bikotean% 12,7
Alarguna% 9,1
Dibortziatuta% 7,6
PACS bidez lotuta% 6,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,8), eskulangileak (% 19,7), erdi-mailako lanbideak (% 18,7), enplegatuak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,8) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 19
% 13
% 20
% 35
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 585 etxebizitza zeuden. Horietatik 427 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 120 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (567), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 361 beren jabearen bizilekuak ziren, 56 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

585etxebizitza
427egoitza nagusi
567etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

427
120
Egoitza nagusia (427)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (120)

Etxe mota

567
Etxea (567)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

361
56
Jabeak (361)Alokairuan (56)HLM (8)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (189).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik189
1919-194586
1946-197047
1971-199054
1991-200522
2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (202). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (134 etxebizitzatan). 213 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 216 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 174tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela28
3 gela78
4 gela118
5 gela edo gehiago202

Berogailu mota

134
131
127
Gas sarea (134)Fuel-olioa (33)Elektrizitatea (131)Gas botila (2)Bestelakoak (127)

Aparkalekua eta ibilgailuak

213aparkalekua
216ibilgailu 1
174ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 536 biztanleetatik 371 aktibo ziren (% 69,2), horietako 317 lanean (% 59,1) eta 54 langabezian (aktiboen % 14,6).

53615-64 urteko biztanle
% 69,2aktibo
% 59,1lanean
% 14,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 81,4
55-64 urte% 56,9
Gizonak% 74,2
Emakumeak% 64,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,8
BEPC, brebeta% 31,2
CAP-BEP% 16,0
Batxilergoa% 13,3
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 11,5
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

165 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,8), 28 erretiraturik zeuden (% 17,0) eta 96 bestelako ez-aktibo ziren (% 58,2).

Ez-aktiboak

% 25
% 17
% 58
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 36
% 23
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 83 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 317 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

83enplegu udalerrian
% 59,0soldatapeko
% 41,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.610 eurokoa zen.

21.610 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 41 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 2 harategiak ziren.[14]

2000. urtean Bézenet udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2021ko uztailaren 12an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montmarault », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bézenet&oldid=11314505"(e)tik eskuratuta