Edukira joan

Berson

Berson
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiBlayeko barrutia
Kantonamenducanton of Blaye
Izen ofizialaBerson
Posta kodea33390
Geografia
Koordenatuak45°06′29″N 0°35′12″W / 45.1081°N 0.5867°W / 45.1081; -0.5867
Mapa
Azalera17,98 km²
Altitudea86 m, 12 m, 91 m eta 55 m
MugakideakSaint-Paul, Saint-Trojan, Cars, Plassac, Saint-Christoly-de-Blaye, Saint-Ciers-de-Canesse, Saint-Girons-d'Aiguevives eta Teuillac
Demografia
Biztanleria1.846 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 990 (%54) (%46) 844 alt_right
Dentsitatea103 bizt/km²
mairieberson.fr

Berson Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.846 biztanle zituen 17,98 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Paul, Saint-Trojan, Cars, Plassac, Saint-Christoly-de-Blaye, Saint-Ciers-de-Canesse, Saint-Girons-d'Aiguevives eta Teuillac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BersonBerson
Població amb 309 habitants (2000)Saint-Trojan (2,3 km)
Població amb 716 habitants (2000)Teuillac (3,5 km)
Població amb 1173 habitants (2000)Cars (3,6 km)
Població amb 399 habitants (2000)Samonac (4,1 km)
Població amb 357 habitants (2000)Mombrier (4,2 km)
Població amb 374 habitants (2000)Villeneuve (4,2 km)
Població amb 892 habitants (2000)Saint-Paul (4,6 km)
Població amb 447 habitants (2000)Comps (4,7 km)
Població amb 928 habitants (2000)Plassac (4,7 km)
Població amb 842 habitants (2000)Gauriac (5,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 912 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Gervais_(Gironda) udalerrian dago, 12,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 824,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea14001500160017001800190020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 844 gizon, 990 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.51
1.18
 
90-94
 
1.01
1.78
 
85-89
 
3.94
1.78
 
80-84
 
0.51
6.99
 
75-79
 
3.94
5.81
 
70-74
 
6.46
4.03
 
65-69
 
6.46
8.06
 
60-64
 
4.95
12.80
 
55-59
 
7.88
10.43
 
50-54
 
9.90
4.74
 
45-49
 
6.46
8.18
 
40-44
 
6.06
5.92
 
35-39
 
6.57
2.37
 
30-34
 
4.04
6.40
 
25-29
 
4.44
2.37
 
20-24
 
4.04
4.15
 
15-19
 
4.04
8.89
 
10-14
 
7.68
4.15
 
5-9
 
4.55
0.00
 
0-4
 
6.57
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Berson udalerrian 1.846 biztanle zeuden eta 801 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,30 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.846biztanle
801elkarbizitza-unitate
2,30lagun elkarbizitza-unitateko
602familia
Udalerria
% 26
% 35
% 13
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 602 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (284). Guraso bakarreko 109 familietatik 90etan ama zen guraso bakarra. 353 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 139k seme-alaba bakarra zuten etxean, 75k bi, eta 35k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 209 bikoteetatik 10tan (% 4,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

284
209
109
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean353
Seme-alaba bat139
Bi seme-alaba75
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.547 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,0).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 5
40-54% 11
55-64% 16
65-79% 19
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 80
40-54% 76
55-64% 77
65-79% 76
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,2 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 18,1 ezkongabeak ziren, % 6,1 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 49,5
Ezkongabea% 18,1
Izatezko bikotean% 12,2
PACS bidez lotuta% 8,3
Alarguna% 6,1
Dibortziatuta% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,7), eskulangileak (% 20,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,1), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,7) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,4).[9]

Udalerria
% 16
% 13
% 20
% 32
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 947 etxebizitza zeuden. Horietatik 804 egoitza nagusi ziren, 50 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 93 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (906), eta apartamentuak gutxi ziren (32). Egoitza nagusietatik 683 beren jabearen bizilekuak ziren, 99 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 22 doan lagata.[10]

947etxebizitza
804egoitza nagusi
906etxe
32apartamentu

Etxebizitza multzoa

804
93
Egoitza nagusia (804)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (50)Hutsik (93)

Etxe mota

906
Etxea (906)Apartamentua (32)

Jabetza egoera

683
99
Jabeak (683)Alokairuan (99)Doan lagata (22)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (230).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik230
1919-194582
1946-197064
1971-1990156
1991-2005105
2006-2020133

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (439). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (441 etxebizitzatan). 682 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 322 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 444tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela22
3 gela107
4 gela235
5 gela edo gehiago439

Berogailu mota

92
441
222
Gas sarea (2)Fuel-olioa (92)Elektrizitatea (441)Gas botila (47)Bestelakoak (222)

Aparkalekua eta ibilgailuak

682aparkalekua
322ibilgailu 1
444ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.120 biztanleetatik 889 aktibo ziren (% 79,4), horietako 824 lanean (% 73,6) eta 65 langabezian (aktiboen % 7,3).

1.12015-64 urteko biztanle
% 79,4aktibo
% 73,6lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,1
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 62,1
Gizonak% 81,0
Emakumeak% 77,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,1
BEPC, brebeta% 11,5
CAP-BEP% 7,0
Batxilergoa% 7,7
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 3,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

231 ez-aktibotik 75 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,5), 78 erretiraturik zeuden (% 33,8) eta 78 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,8).

Ez-aktiboak

% 32
% 34
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 30
% 18
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 400 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 824 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

400enplegu udalerrian
% 74,5soldatapeko
% 25,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.560 eurokoa zen.

25.560 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 94 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 drogeria ziren.[13]

2000. urtean Berson udalerrian 79 nekazaritza-ustiategi zeuden, 990 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gervais », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]