Branta musuzuri
| Branta musuzuri | |
|---|---|
| |
| Iraute egoera | |
 Arrisku txikia (IUCN 3.1) | |
| Sailkapen zientifikoa | |
| Klasea | Aves |
| Ordena | Anseriformes |
| Familia | Anatidae |
| Generoa | Branta |
| Espeziea | Branta leucopsis |
| Banaketa mapa | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Masa | 107 g arra: 1,788 kg emea: 1,586 kg |
| Zabalera | 1,08 m |
| Kumaldiaren tamaina | 4,5 |
Branta musuzuria (Branta leucopsis) Anatidae familiako hegaztia da[1], antzararen taldekoa, Europan eta Amerikako iparraldeko muturrean bizi dena.
Deskribapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Branta musuzuria tamaina ertaineko antzara da. Luzeran 55-70 cm neurtzen ditu[2], hego zabalera 130-145 cm-koa da eta 1'21-2'23 kg artean pisatzen ditu[3]. Izenak adierazten duen bezala aurpegi zuria du moko eta lepo beltzarekin kontraste handia egiten duena. Bizkarraldea grisa da eta marra zuriak eta beltzak ditu. Barnealdea zuria da, marra gris batzuk ere ageri ditu. Isatsa beltza da baina hegan ari dela "V" zuri bat azaltzen da. Branta musuzuriaren hankak ilunak dira.
Elikadura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Branta musuzuria belarjalea da. Ezpata-belarren, ihien eta uretako beste hainbat landareren hosto, sustrai eta haziak jaten ditu, bai eta goroldioak eta hirustak ere.
Negu garaian landa eremutako haziak eta barazkiak jan ditzake[4], baina hirusta zelaiak ditu gogokoen[5].
Ugalketa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Maiatza eta uztaila artean 5-50 bikoteko koloniak osatzen ditu habia egiteko. Urtero habia-leku bera erabiltzen du.
Eremu harkaiztsuetako zuloak erabiltzen ditu tundran, labarretan, mendi gainetan edo aintzira eta ibaiertzetako landaretza artean[4].
Emeak 4-6 arrautza zuri jartzen ditu eta 25 egunez erruten ditu[6]. Txitak jaiotzen direnean helduek lumak mudatzen dituzte eta uztaileko 3-4 astetan hegan egiteko ez dira gai izaten. Gurasoek ez dituzte txitak elikatzen, gurasoei jarraituz bilatu behar dute jatekoa, horretarako labarretatik salto egiten dute eta planeatuz iristen dira behera[7]. 7 aste pasa ondoren hegan egiteko gai izango dira[5].
Herri kulturan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erdi Aroan, branta musuzuria eta branta musubeltza ez ziren bereizten, eta biak lanpernetatik jaiotzen zirela uste zen, berezko sorkuntza bidez[8]. Ingelesez izen antzekoa dute, horren ondorioz: lanperna "goose barnacle" deitzen da eta branta musuzuria "barnacle goose". XII. mendetik, gutxienez, datorren mito bat da, eta hainbat idazlek jaso zuten ikusi zituztela branta musuzuriak lanpernen barrutik jaiotzen. Horregatik Irlandako hainbat katolikok garizuman brantak jaten zituzten, arrainak zirela uste zutelako[9].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Attenborough, David (1998). The Life of Birds. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-01633-7
- ↑ Soothill, Eric. (1978). Wildfowl of the world. Peerage Press ISBN 0-907408-38-9. PMC 10078026. (kontsulta data: 2021-09-20).
- ↑ (Ingelesez) Ekin, Utku. «Branta leucopsis (barnacle goose)» Animal Diversity Web (kontsulta data: 2021-09-20).
- 1 2 International), BirdLife International (BirdLife. (2018-08-09). «IUCN Red List of Threatened Species: Branta leucopsis» IUCN Red List of Threatened Species (kontsulta data: 2021-09-20).
- 1 2 Felix, Jiří. (1978). The illustrated book of birds. Octopus Books ISBN 0-7064-0766-0. PMC 4807445. (kontsulta data: 2021-09-20).
- ↑ Suomen ja Euroopan lintuopas. Valitut palat 2003 ISBN 951-584-605-6. PMC 58367066. (kontsulta data: 2021-09-20).
- ↑ Attenborough, David. (1999). Lintujen elämää. Otava ISBN 951-1-16140-7. PMC 925881556. (kontsulta data: 2021-09-20).
- ↑ Allaby, Michael. (2010). Animals. (1st ed. argitaraldia) Infobase Learning ISBN 978-0-8160-6101-3. (kontsulta data: 2026-03-06).
- ↑ Henisch, Bridget Ann. (1976). Fast and feast: food in medieval society. Pennsylvania state university press ISBN 978-0-271-01230-8. (kontsulta data: 2026-03-06).
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q26680
Multimedia: Branta leucopsis / Q26680
Espezieak: Branta leucopsis
