Edukira joan

Brassac-les-Mines

Brassac-les-Mines
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiIssoireko barrutia
Kantonamenducanton of Jumeaux
Izen ofizialaBrassac-les-Mines
Brassac
Posta kodea63570
Geografia
Koordenatuak45°24′51″N 3°19′44″E / 45.4142°N 3.3289°E / 45.4142; 3.3289
Mapa
Azalera7,2 km²
Altitudea395 m, 533 m eta 438 m
MugakideakAuzat-la-Combelle, Sainte-Florine, Vézézoux, Beaulieu, Charbonnier-les-Mines eta Jumeaux
Demografia
Biztanleria3.412 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.752 (%52,5) (%47,5) 1.584 alt_right
Dentsitatea474 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLollar eta Cembra
brassaclesmines.fr

Brassac-les-Mines Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.412 biztanle zituen 7,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auzat-la-Combelle, Sainte-Florine, Vézézoux, Beaulieu, Charbonnier-les-Mines eta Jumeaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Brassac-les-MinesBrassac-les-Mines
Població amb 459 habitants (2000)Vézézoux (1,6 km)
Població amb 674 habitants (2000)Jumeaux (2,3 km)
Població amb 916 habitants (2000)Auzon (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 589 mm-koa da, urtarrilean 7,5 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fontannes udalerrian dago, 14,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 611,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 696 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (32 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Brassac-les-Mines)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.6 6.8 9.7 13.8 17.6 19.8 19.3 14.9 11.3 6.6 3.7 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 37 32 35 60 80 77 66 71 69 67 62 39 696
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,3+0,8+0,8+1,0+1,3+0,7+1,0−0,70,0+0,4+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea15002000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.584 gizon, 1.752 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.95
 
95+
 
1.14
1.58
 
90-94
 
3.14
2.84
 
85-89
 
3.65
3.41
 
80-84
 
4.51
2.53
 
75-79
 
6.22
7.20
 
70-74
 
8.16
9.34
 
65-69
 
7.65
7.83
 
60-64
 
7.93
8.14
 
55-59
 
4.79
4.99
 
50-54
 
6.51
4.67
 
45-49
 
5.08
7.20
 
40-44
 
6.22
7.20
 
35-39
 
4.51
3.41
 
30-34
 
5.65
4.67
 
25-29
 
2.00
1.89
 
20-24
 
2.80
6.57
 
15-19
 
5.94
6.88
 
10-14
 
4.51
4.36
 
5-9
 
4.51
4.36
 
0-4
 
5.08
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Brassac-les-Mines udalerrian 3.198 biztanle zeuden eta 1.620 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

3.198biztanle
1.620elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
929familia
Udalerria
% 17
% 30
% 10
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 929 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (486). Guraso bakarreko 160 familietatik 130etan ama zen guraso bakarra. 551 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 160k seme-alaba bakarra zuten etxean, 159k bi, eta 60k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 283 bikoteetatik 35tan (% 12,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

486
283
160
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean551
Seme-alaba bat160
Bi seme-alaba159
Hiru seme-alaba40
Lau edo gehiago20

15 urte edo gehiago zituzten 2.910 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,1). 80 urte edo gehiagoko 358 biztanleetatik 287 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 71 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 12
40-54% 17
55-64% 27
65-79% 34
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 67
40-54% 68
55-64% 65
65-79% 60
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 5,2 PACS bidez lotuta). % 23,5 ezkongabeak ziren, % 12,1 alargunak eta % 8,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 39,1
Ezkongabea% 23,5
Alarguna% 12,1
Izatezko bikotean% 11,6
Dibortziatuta% 8,6
PACS bidez lotuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,1), eskulangileak (% 17,9), enplegatuak (% 14,2), erdi-mailako lanbideak (% 11,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,1) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 11
% 14
% 18
% 44
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.036 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.631 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 361 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.689), eta apartamentuak gutxi ziren (338). Egoitza nagusietatik 1.204 beren jabearen bizilekuak ziren, 393 alokairuan zeuden, 130 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 34 doan lagata.[11]

2.036etxebizitza
1.631egoitza nagusi
1.689etxe
338apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.631
361
Egoitza nagusia (1.631)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (361)

Etxe mota

1.689
338
Etxea (1.689)Apartamentua (338)

Jabetza egoera

1.204
393
Jabeak (1.204)Alokairuan (393)HLM (130)Doan lagata (34)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (583).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik131
1919-1945162
1946-1970583
1971-1990434
1991-2005138
2006-2020169

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (648). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (701 etxebizitzatan). 1.153 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 837 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 571tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela13
2 gela69
3 gela294
4 gela606
5 gela edo gehiago648

Berogailu mota

701
190
480
253
Gas sarea (701)Fuel-olioa (190)Elektrizitatea (480)Gas botila (7)Bestelakoak (253)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.153aparkalekua
837ibilgailu 1
571ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.866 biztanleetatik 1.320 aktibo ziren (% 70,7), horietako 1.129 lanean (% 60,5) eta 191 langabezian (aktiboen % 14,5).

1.86615-64 urteko biztanle
% 70,7aktibo
% 60,5lanean
% 14,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,8
25-54 urte% 88,2
55-64 urte% 50,2
Gizonak% 75,9
Emakumeak% 65,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,1
BEPC, brebeta% 16,2
CAP-BEP% 16,1
Batxilergoa% 10,8
Goi-mailako +2% 6,9
Goi-mailako +3/4% 9,7
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

546 ez-aktibotik 148 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,1), 155 erretiraturik zeuden (% 28,4) eta 243 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,5).

Ez-aktiboak

% 27
% 28
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 27
% 26
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.001 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.129 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.001enplegu udalerrian
% 82,5soldatapeko
% 17,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.290 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.290 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 179 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 51 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 4 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 19 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 5 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Brassac-les-Mines udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 256 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Brassac-les-Mines udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 192 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 241.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fontannes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]