Butil azetato
Butil azetatoa konposatu organikoa da CH3COO(CH2)3CH3 formula duena, esterren klasekoa. Likido kolorge fruta usainekoa da. Uretan disolbagaitza da, baina disolbagarria etanoletan eta dietil eterretan. Narritagarria eta sukoia da[1].
Butil azetatoak formula orokor bereko lau estereoisomero ditu: isobutil azetatoa, tert-butil azetatoa eta sec-butil azetatoaren bi enantiomeroak
| Butil azetato | |
|---|---|
| Formula kimikoa | C6H12O2 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | karbono, oxigeno eta hidrogeno |
| Mota | biogenic acyclic ester (en) |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 0,88 g/cm³ (20 ℃) |
| Disolbagarritasuna | 1 g/100 g (ur, 20 ℃) |
| Fusio-puntua | −77 ℃ −78 ℃ |
| Irakite-puntua | 126 ℃ (760 Torr) 126,1 ℃ (101,325 kPa) |
| Lurrun-presioa | 10 mmHg (20 ℃) |
| Masa molekularra | 116,084 Da |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 | |
| Lehergarritasunaren beheko muga | 1,7 % (V/V) |
| Lehergarritasunaren goiko muga | 7,6 % (V/V) |
| Denboran ponderatutako esposizio muga | 710 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak) |
| Denbora laburreko esposizio muga | 950 mg/m³ (baliorik ez) |
| Flash-puntua | 22 ℃ |
| IDLH | 8.075 mg/m³ |
| Eragin dezake | butyl acetate exposure (en) |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | DKPFZGUDAPQIHT-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 123-86-4 |
| ChemSpider | 29012 |
| PubChem | 31272 |
| Reaxys | 1741921 |
| Gmelin | 31328 |
| ChEBI | 240398 |
| ChEMBL | CHEMBL284391 |
| RTECS zenbakia | AF7350000 |
| ZVG | 13320 |
| DSSTox zenbakia | AF7350000 |
| EC zenbakia | 204-658-1 |
| ECHA | 100.004.236 |
| CosIng | 74737 |
| RxNorm | 1362908 |
| Human Metabolome Database | HMDB0031325 |
| KNApSAcK | C00048958 |
| UNII | 464P5N1905 |
| KEGG | C12304 |
| PDB Ligand | 8JZ |
Butil azetatoa produktu naturala da. Fruta askotan egoten da eta horien usainaren eta zaporearen erantzuletako bat izaten da, etsenplurako bananarena edo sagarrarena[2].
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Butil azetatoa azido azetikoa eta n-butil alkohola esterifikatuz sintetizatzen da azido sulfurikoaren presentzian[3].
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Butil azetatoa erabilera asko ditu industrian; disolbatzaile gisa, lakak, argazkigintza-filmak, perfumeak, gantzak, tinduak eta azkazal-esmaltea kentzeko ekoizteko besteak beste. Kontserbagarrietan ere usatzen da[4].
Erreferentziaik
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) PubChem. «Butyl Acetate» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2026-06-21).
- ↑ (Ingelesez) «Butyl acetate | 123-86-4 | properties, uses & safety» Scents and flavors (kontsulta data: 2026-06-21).
- ↑ (Ingelesez) Cheung, Hosea; Tanke, Robin S.; Torrence, G. Paul. (2000). «Acetic Acid» Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (John Wiley & Sons, Ltd) doi:. ISBN 978-3-527-30673-2. (kontsulta data: 2026-06-21).
- ↑ (Ingelesez) «n-Butyl acetate - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2026-06-21).