Edukira joan

Cerny

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cerny
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaMarie-Claire Chambaret (en) Itzuli
Izen ofizialaCerny
Posta kodea91590
Geografia
Koordenatuak48°28′37″N 2°19′41″E / 48.4769°N 2.3281°E / 48.4769; 2.3281
Mapa
Azalera17,13 km²
Altitudea52 m, 152 m eta 98 m
MugakideakItteville, Baulne, Boissy-le-Cutté, Bouray-sur-Juine, D'Huison-Longueville, La Ferté-Alais, Janville-sur-Juine eta Villeneuve-sur-Auvers
Demografia
Biztanleria3.531 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.676 (%47,5) (%47) 1.660 alt_right
Dentsitatea206 bizt/km²
cerny.fr

Cerny Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.531 biztanle zituen 17,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Itteville, Baulne, Boissy-le-Cutté, Bouray-sur-Juine, D'Huison-Longueville, La Ferté-Alais, Janville-sur-Juine eta Villeneuve-sur-Auvers.

Mapa
Cerny eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Cerny
Població amb 1364 habitants (2000)Baulne (3,1 km)
Població amb 205 habitants (2000)Orveau (4,0 km)
Població amb 6325 habitants (2000)Itteville (4,5 km)
Població amb 646 habitants (2000)Bouville (5,8 km)


Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 661 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Courdimanche-sur-Essonne udalerrian dago, 7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 594,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,6 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 667 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (67 mm) eta lehorrena otsaila (48 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (8,8 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Cerny)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.4 7.4 10.3 14.1 17.5 19.7 19.3 15.3 11.5 7.2 4.6 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 48 48 48 66 57 53 55 51 59 60 67 667
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,6+1,3+1,3+1,4+1,4+1,4+1,5+0,3+0,6+1,1+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea50010001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.722 gizon, 1.690 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.30
1.68
 
90-94
 
1.95
1.39
 
85-89
 
1.66
1.39
 
80-84
 
2.25
2.44
 
75-79
 
3.91
4.88
 
70-74
 
4.97
6.50
 
65-69
 
4.97
6.27
 
60-64
 
6.98
9.00
 
55-59
 
7.22
8.48
 
50-54
 
9.17
4.99
 
45-49
 
6.21
6.04
 
40-44
 
7.28
7.72
 
35-39
 
7.04
5.75
 
30-34
 
5.62
3.83
 
25-29
 
4.73
4.36
 
20-24
 
2.78
9.47
 
15-19
 
5.38
6.10
 
10-14
 
7.40
5.28
 
5-9
 
6.21
4.41
 
0-4
 
3.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cerny udalerrian 3.410 biztanle zeuden eta 1.442 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 30,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

3.410biztanle
1.442elkarbizitza-unitate
2,36lagun elkarbizitza-unitateko
1.042familia
Udalerria
% 31
% 30
% 10
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.042 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (446). Guraso bakarreko 161 familietatik 112etan ama zen guraso bakarra. 524 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 209k seme-alaba bakarra zuten etxean, 230k bi, eta 79k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 446 bikoteetatik 44tan (% 9,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

436
446
161
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean524
Seme-alaba bat209
Bi seme-alaba230
Hiru seme-alaba74
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.885 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,1). 80 urte edo gehiagoko 199 biztanleetatik 151 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 48 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 10
40-54% 10
55-64% 18
65-79% 21
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 72
40-54% 77
55-64% 75
65-79% 69
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 8,7 PACS bidez lotuta). % 24,4 ezkongabeak ziren, % 7,0 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 41,7
Ezkongabea% 24,4
Izatezko bikotean% 11,8
PACS bidez lotuta% 8,7
Alarguna% 7,0
Dibortziatuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), erdi-mailako lanbideak (% 18,5), enplegatuak (% 16,5), goi-mailako langileak (% 15,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Essonne departamenduko batez bestekoaren (% 23,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[8]

Udalerria
% 16
% 19
% 17
% 13
% 29
Essonne
% 19
% 19
% 17
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.603 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.445 egoitza nagusi ziren, 54 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 104 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.324), eta apartamentuak gutxi ziren (262). Egoitza nagusietatik 1.173 beren jabearen bizilekuak ziren, 244 alokairuan zeuden, 72 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 29 doan lagata.[9]

1.603etxebizitza
1.445egoitza nagusi
1.324etxe
262apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.445
Egoitza nagusia (1.445)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (54)Hutsik (104)

Etxe mota

1.324
262
Etxea (1.324)Apartamentua (262)

Jabetza egoera

1.173
244
Jabeak (1.173)Alokairuan (244)HLM (72)Doan lagata (29)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (490).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik143
1919-194588
1946-1970200
1971-1990490
1991-2005197
2006-2020267

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (777). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (595 etxebizitzatan). 1.264 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 605 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 790tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela12
2 gela113
3 gela233
4 gela311
5 gela edo gehiago777

Berogailu mota

595
589
176
Gas sarea (595)Fuel-olioa (73)Elektrizitatea (589)Gas botila (13)Bestelakoak (176)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.264aparkalekua
605ibilgailu 1
790ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.174 biztanleetatik 1.738 aktibo ziren (% 79,9), horietako 1.619 lanean (% 74,5) eta 119 langabezian (aktiboen % 6,8).

2.17415-64 urteko biztanle
% 79,9aktibo
% 74,5lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 96,6
55-64 urte% 63,2
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 79,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,0
BEPC, brebeta% 13,1
CAP-BEP% 6,6
Batxilergoa% 9,5
Goi-mailako +2% 3,2
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

436 ez-aktibotik 193 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,3), 144 erretiraturik zeuden (% 33,0) eta 100 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,9).

Ez-aktiboak

% 44
% 33
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 20
% 35
% 22
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 729 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.619 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

729enplegu udalerrian
% 81,8soldatapeko
% 18,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.290 eurokoa zen, eta biztanleen % 5 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

30.290 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.940 €
% 5,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 121 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 42 zerbitzu publikoetatik, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.[11]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 1 drogeria zen.[12]

2000. urtean Cerny udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Cerny udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen 507 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Courdimanche », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cerny&oldid=11318591"(e)tik eskuratuta