Edukira joan

Charbuy

Charbuy
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiAuxerreko barrutia
Kantonamenducanton of Auxerre-Nord
Izen ofizialaCharbuy
Posta kodea89113
Geografia
Koordenatuak47°49′26″N 3°27′59″E / 47.8239°N 3.4664°E / 47.8239; 3.4664
Mapa
Azalera23,4 km²
Altitudea115 m, 212 m eta 164 m
MugakideakFleury-la-Vallée, Villefargeau, Branches, Lindry, Perrigny, Poilly-sur-Tholon eta Saint-Georges-sur-Baulche
Demografia
Biztanleria1.868 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 905 (%48,4) (%51,6) 966 alt_right
Dentsitatea80 bizt/km²
charbuy.fr

Charbuy Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.868 biztanle zituen 23,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fleury-la-Vallée, Villefargeau, Branches, Lindry, Perrigny, Poilly-sur-Tholon eta Saint-Georges-sur-Baulche.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CharbuyCharbuy
Població amb 1227 habitants (2000)Lindry (4,5 km)
Població amb 840 habitants (2000)Villefargeau (5,4 km)
Població amb 1156 habitants (2000)Perrigny (5,4 km)
Població amb 413 habitants (2000)Branches (6,9 km)
Població amb 3105 habitants (2000)Appoigny (7,3 km)
Població amb 301 habitants (2000)Laduz (7,7 km)
Població amb 336 habitants (2000)Beauvoir (7,8 km)
Població amb 428 habitants (2000)Égleny (7,9 km)
Població amb 634 habitants (2000)Guerchy (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 735 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montholon udalerrian dago, 10 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 727,4 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23,5 °C-koa da, 1986ko otsailaren 25an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea6008001000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 966 gizon, 905 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.66
0.52
 
85-89
 
0.66
2.80
 
80-84
 
0.55
2.80
 
75-79
 
2.32
4.87
 
70-74
 
5.30
9.94
 
65-69
 
11.16
9.21
 
60-64
 
7.07
6.42
 
55-59
 
12.60
7.45
 
50-54
 
7.96
4.66
 
45-49
 
9.50
4.55
 
40-44
 
2.87
8.18
 
35-39
 
6.96
4.14
 
30-34
 
6.52
4.14
 
25-29
 
3.31
3.00
 
20-24
 
4.42
6.52
 
15-19
 
2.76
5.90
 
10-14
 
4.86
8.39
 
5-9
 
5.86
6.52
 
0-4
 
4.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Charbuy udalerrian 1.867 biztanle zeuden eta 778 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,40 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]

1.867biztanle
778elkarbizitza-unitate
2,40lagun elkarbizitza-unitateko
604familia
Udalerria
% 32
% 38
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 604 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (296). Guraso bakarreko 53 familietatik 39etan ama zen guraso bakarra. 344 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 94k seme-alaba bakarra zuten etxean, 134k bi, eta 32k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 255 bikoteetatik 41tan (% 16,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]

296
255
53
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean344
Seme-alaba bat94
Bi seme-alaba134
Hiru seme-alaba26
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 1.519 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 84,7).[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 5
40-54% 9
55-64% 10
65-79% 17
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 78
40-54% 83
55-64% 85
65-79% 80
80 +% 63

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 10,3 PACS bidez lotuta). % 16,5 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 4,4 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 53,4
Ezkongabea% 16,5
Izatezko bikotean% 10,6
PACS bidez lotuta% 10,3
Alarguna% 4,9
Dibortziatuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,4), enplegatuak (% 19,5), goi-mailako langileak (% 18,4), erdi-mailako lanbideak (% 15,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,4) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[7]

Udalerria
% 18
% 16
% 20
% 36
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 863 etxebizitza zeuden. Horietatik 788 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 51 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (856), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 721 beren jabearen bizilekuak ziren, 59 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]

863etxebizitza
788egoitza nagusi
856etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

788
Egoitza nagusia (788)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (51)

Etxe mota

856
Etxea (856)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

721
Jabeak (721)Alokairuan (59)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (240).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik167
1919-194528
1946-197035
1971-1990240
1991-2005121
2006-2020174

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (557). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (349 etxebizitzatan). 680 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 240 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 526tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela55
4 gela168
5 gela edo gehiago557

Berogailu mota

136
349
255
Gas sarea (6)Fuel-olioa (136)Elektrizitatea (349)Gas botila (43)Bestelakoak (255)

Aparkalekua eta ibilgailuak

680aparkalekua
240ibilgailu 1
526ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.024 biztanleetatik 819 aktibo ziren (% 80,0), horietako 768 lanean (% 75,0) eta 52 langabezian (aktiboen % 6,3).

1.02415-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 75,0lanean
% 6,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,2
25-54 urte% 96,5
55-64 urte% 62,2
Gizonak% 79,1
Emakumeak% 80,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,9
BEPC, brebeta% 15,4
CAP-BEP% 8,6
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 3,2
Goi-mailako +3/4% 2,7
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

205 ez-aktibotik 78 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,0), 87 erretiraturik zeuden (% 42,4) eta 41 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,0).

Ez-aktiboak

% 38
% 42
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 31
% 28
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 139 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 768 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

139enplegu udalerrian
% 66,9soldatapeko
% 33,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.140 eurokoa zen.

29.140 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 52 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.[10]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[11]

2000. urtean Charbuy udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 975 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1982ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aillant », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]