Edukira joan

Chezelle

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chezelle
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMoulinseko barrutia
Kantonamenducanton of Chantelle
Izen ofizialaChezelle
Posta kodea03140
Geografia
Koordenatuak46°13′05″N 3°07′24″E / 46.2181°N 3.1233°E / 46.2181; 3.1233
Mapa
Azalera7,33 km²
Altitudea287 m, 344 m eta 308 m
MugakideakBellenaves, Chantelle, Monestier eta Taxat-Senat
Demografia
Biztanleria158 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 84 (%53,5) (%46,5) 73 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²

Chezelle Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 158 biztanle zituen 7,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellenaves, Chantelle, Monestier eta Taxat-Senat.

Mapa
Chezelle eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChezelleChezelle
Població amb 227 habitants (2000)Taxat-Senat (2,2 km)
Població amb 1059 habitants (2000)Chantelle (3,3 km)
Població amb 1041 habitants (2000)Bellenaves (4,1 km)
Població amb 268 habitants (2000)Monestier (4,2 km)
Població amb 115 habitants (2000)Naves (4,7 km)
Població amb 383 habitants (2000)Charroux (4,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 744 mm-koa da, urtarrilean 9,8 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chareil-Cintrat udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 676,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 747 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (77 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,9 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2019, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2020 izan zen (12,6 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chezelle)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 4.0 7.2 10.1 14.2 18.0 20.2 19.8 15.4 11.5 6.9 4.1 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 44 47 65 77 69 66 68 67 62 70 58 747
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,4+1,5+1,5+1,7+2,0+1,7+2,1+0,5+0,9+1,2+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 73 gizon, 84 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
13.10
0.00
 
80-84
 
0.00
6.85
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
5.95
15.07
 
65-69
 
13.10
21.92
 
60-64
 
5.95
15.07
 
55-59
 
25.00
0.00
 
50-54
 
13.10
6.85
 
45-49
 
0.00
6.85
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
5.95
0.00
 
30-34
 
5.95
6.85
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
5.95
6.85
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
6.85
 
5-9
 
0.00
6.85
 
0-4
 
5.95
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chezelle udalerrian 158 biztanle zeuden eta 84 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 32 kide bakarrekoak ziren, 32 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 16 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

158biztanle
84elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
53familia
16Bikotea seme-alabekin
32Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
32Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 53 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (32). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 32 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

32
16
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 104 etxebizitza zeuden. Horietatik 81 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (104), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 69 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

104etxebizitza
81egoitza nagusi
104etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

81
16
Egoitza nagusia (81)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (16)

Etxe mota

104
Etxea (104)

Jabetza egoera

69
11
Jabeak (69)Alokairuan (11)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik37
1919-194511
1946-197014
1971-19909
1991-20058
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (40). 43 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 61 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 38 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 39tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela7
3 gela10
4 gela23
5 gela edo gehiago40

Berogailu mota

14
18
43
Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (18)Gas botila (6)Bestelakoak (43)

Aparkalekua eta ibilgailuak

61aparkalekua
38ibilgailu 1
39ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 101 biztanleetatik 79 aktibo ziren (% 78,2), horietako 71 lanean (% 70,3) eta 8 langabezian (aktiboen % 10,1).

10115-64 urteko biztanle
% 78,2aktibo
% 70,3lanean
% 10,1langabezia-tasa

22 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,8), 8 erretiraturik zeuden (% 36,4) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,8).

Ez-aktiboak

% 32
% 36
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 71 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

28enplegu udalerrian
% 46,4soldatapeko
% 53,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.080 eurokoa zen.

26.080 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.[13]

2000. urtean Chezelle udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.[14]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1951ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chareil-Cintrat_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chezelle&oldid=11314554"(e)tik eskuratuta