Edukira joan

Château-sur-Allier

Château-sur-Allier
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMoulinseko barrutia
Kantonamenducanton of Lurcy-Lévis
Izen ofizialaChâteau-sur-Allier
Montbel
Montbel-sur-Allier
Posta kodea03320
Geografia
Koordenatuak46°45′57″N 3°01′44″E / 46.7658°N 3.0289°E / 46.7658; 3.0289
Mapa
Azalera27,75 km²
Altitudea180 m, 233 m eta 218 m
MugakideakLurcy-Lévis, Neure, Le Veurdre, Mornay-sur-Allier, Sancoins eta Livry
Demografia
Biztanleria160 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 76 (%46,3) (%53,7) 88 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²

Château-sur-Allier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 160 biztanle zituen 27,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lurcy-Lévis, Neure, Le Veurdre, Mornay-sur-Allier, Sancoins eta Livry.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Château-sur-AllierChâteau-sur-Allier
Població amb 541 habitants (2000)Le Veurdre (1,5 km)
Població amb 684 habitants (2000)Livry (3,7 km)
Població amb 175 habitants (2000)Neure (4,2 km)
Població amb 390 habitants (2000)Langeron (6,5 km)
Població amb 2134 habitants (2000)Lurcy-Lévis (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 782 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lurcy-Lévis udalerrian dago, 8,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 717,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,6 °C-koa da, 1991ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (4,0 °C). Urteko prezipitazioa 795 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (78 mm) eta lehorrena martxoa (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,3 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Château-sur-Allier)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.3 7.5 10.3 14.3 18.0 20.1 19.8 15.5 11.8 7.2 4.5 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 54 53 69 78 64 62 62 66 75 77 74 795
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,4+1,3+1,2+1,5+1,7+1,4+1,8+0,3+0,8+1,1+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 88 gizon, 76 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
10.23
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
5.68
 
75-79
 
0.00
15.91
 
70-74
 
11.84
15.91
 
65-69
 
30.26
10.23
 
60-64
 
6.58
10.23
 
55-59
 
6.58
0.00
 
50-54
 
6.58
10.23
 
45-49
 
11.84
0.00
 
40-44
 
0.00
10.23
 
35-39
 
6.58
0.00
 
30-34
 
6.58
0.00
 
25-29
 
0.00
5.68
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
5.68
 
10-14
 
6.58
0.00
 
5-9
 
6.58
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Château-sur-Allier udalerrian 159 biztanle zeuden eta 86 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 41 kide bakarrekoak ziren, 32 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 9 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

159biztanle
86elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
45familia
9Bikotea seme-alabekin
32Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
41Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 45 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (32). 36 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

32
9
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 148 etxebizitza zeuden. Horietatik 87 egoitza nagusi ziren, 41 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 20 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (144), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 69 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

148etxebizitza
87egoitza nagusi
144etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

87
41
20
Egoitza nagusia (87)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (41)Hutsik (20)

Etxe mota

144
Etxea (144)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

69
16
Jabeak (69)Alokairuan (16)HLM (3)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik46
1919-194512
1946-197012
1971-19908
1991-20053
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (33). 41 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 61 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 43 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 38tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela7
3 gela20
4 gela27
5 gela edo gehiago33

Berogailu mota

14
24
9
41
Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (24)Gas botila (9)Bestelakoak (41)

Aparkalekua eta ibilgailuak

61aparkalekua
43ibilgailu 1
38ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 89 biztanleetatik 60 aktibo ziren (% 67,4), horietako 54 lanean (% 60,7) eta 6 langabezian (aktiboen % 10,0).

8915-64 urteko biztanle
% 67,4aktibo
% 60,7lanean
% 10,0langabezia-tasa

29 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 10,3), 14 erretiraturik zeuden (% 48,3) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,8).

Ez-aktiboak

% 10
% 48
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 16 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 54 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

16enplegu udalerrian
% 68,8soldatapeko
% 31,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.980 eurokoa zen.

22.980 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Château-sur-Allier udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lurcy-Lévis Sa », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]