Dole (Jura)

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 10.880 gizon, 12.891 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Dole; Dole
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Borgoina-Franche-Comté
Departamendua	Jura
Barruti	Doleko barrutia
Izen ofiziala	Dole
Jatorrizko izena	Dole
Posta kodea	39100
Geografia
Koordenatuak	47°05′32″N 5°29′23″E / 47.0922°N 5.4897°E
Azalera	38,38 km²
Altitudea	213 m, 196 m, 341 m eta 227 m
Mugakideak	Jouhe, Authume, Brevans, Champvans, Choisey, Crissey, Falletans, Foucherans, La Loye, Monnières, Parcey, Sampans eta Villette-lès-Dole
Demografia
Biztanleria	23.840 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	621 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Lahr/Schwarzwald, Rouvroy, Sestri Levante, Carlow, Taza, Northwich, Kostroma, Tábor eta Olesa de Montserrat
	doledujura.fr

Dole (ahozkatuz: dɔl edo dol eta 1962ko martxoaren 16 arte Dôle idatzia) Frantziako Jura departamenduko hiria da.

Historia

Doubs ibaiak zeharkatua, Dole Borgoina-Franche-Comtéko hiriburua zen Luis XIV.a Frantziakoa eskualdea konkistatu arte.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Jouhe, Authume, Brevans, Champvans, Choisey, Crissey, Falletans, Foucherans, La Loye, Monnières, Parcey, Sampans eta Villette-lès-Dole.

Mapa — Dole eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 17,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 984 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1023 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 10an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	53	28	−2	33	42	10	24	14	9	−11	−75	−29	−53	−75	−66	−85	−114	−101
Jaiotzak	313	292	279	262	272	264	275	265	244	245	206	220	218	198	189	182	180	210
Heriotzak	260	264	281	229	230	254	251	251	235	256	281	249	271	273	255	267	294	311

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Dole udalerrian 23.189 biztanle zeuden eta 12.317 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[8]

23.189biztanle

12.317elkarbizitza-unitate

1,88lagun elkarbizitza-unitateko

6.033familia

Udalerria

% 16

% 23

% 10

% 50

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 6.033 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.816). Guraso bakarreko 1.252 familietatik 1.039etan ama zen guraso bakarra. 3.183 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.280k seme-alaba bakarra zuten etxean, 963k bi, eta 607k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.964 bikoteetatik 240tan (% 12,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.^[8]

2.816

1.964

1.252

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.183

Seme-alaba bat1.280

Bi seme-alaba963

Hiru seme-alaba436

Lau edo gehiago171

15 urte edo gehiago zituzten 20.188 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 18,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,4). 80 urte edo gehiagoko 2.066 biztanleetatik 1.846 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 220 kolektibitateren batean.^[8]

Bakarrik bizi da

15-24% 18

25-39% 24

40-54% 24

55-64% 37

65-79% 38

80 +% 48

Bikotean bizi da

15-24% 15

25-39% 59

40-54% 57

55-64% 54

65-79% 59

80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 28,4 ezkongabeak ziren, % 9,5 alargunak eta % 11,4 dibortziatuak.^[8]

Ezkonduta% 37,5

Ezkongabea% 28,4

Dibortziatuta% 11,4

Alarguna% 9,5

Izatezko bikotean% 8,8

PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,0), enplegatuak (% 15,0), erdi-mailako lanbideak (% 14,4), eskulangileak (% 13,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,0) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 8 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).^[8]

Udalerria

% 9

% 14

% 15

% 14

% 37

Jura

% 16

% 13

% 18

% 36

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	1.961	% 15,9
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	2.804	% 22,8
Guraso bakarrekoak	1.242	% 10,1
Kide bakarrekoak	6.150	% 49,9
Bestelakoak	161	% 1,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	2.816	% 46,7
Seme-alabadun bikoteak	1.964	% 32,6
Guraso bakarrekoak	1.252	% 20,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	3.183	% 52,8
Seme-alaba bat	1.280	% 21,2
Bi seme-alaba	963	% 16,0
Hiru seme-alaba	436	% 7,2
Lau seme-alaba edo gehiago	171	% 2,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	7.562	% 37,5
Izatezko bikotean	1.777	% 8,8
PACS bidez lotuta	899	% 4,5
Ezkongabea	5.734	% 28,4
Alarguna	1.923	% 9,5
Dibortziatuta	2.293	% 11,4
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	8	% 0,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	468	% 3,8
Goi-mailako langileak	1.140	% 9,3
Erdi-mailako lanbideak	1.776	% 14,4
Enplegatuak	1.850	% 15,0
Eskulangileak	1.685	% 13,7
Erretiratuak	4.554	% 37,0
Bestelakoak	837	% 6,8
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 13.869 etxebizitza zeuden. Horietatik 12.365 egoitza nagusi ziren, 279 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.226 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (8.454), etxeak baino gehiago (5.192). Egoitza nagusietatik 5.796 beren jabearen bizilekuak ziren, 6.324 alokairuan zeuden, 3.222 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 244 doan lagata.^[9]

13.869etxebizitza

12.365egoitza nagusi

5.192etxe

8.454apartamentu

Etxebizitza multzoa

12.365

1.226

Egoitza nagusia (12.365)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (279)Hutsik (1.226)

Etxe mota

5.192

8.454

Etxea (5.192)Apartamentua (8.454)

Jabetza egoera

5.796

6.324

3.222

Jabeak (5.796)Alokairuan (6.324)HLM (3.222)Doan lagata (244)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.699).^[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.554

1919-1945927

1946-19703.699

1971-19903.625

1991-20051.312

2006-20201.137

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (4.003). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (8.744 etxebizitzatan). 6.924 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 6.782 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.104tan bi edo gehiago.^[9]

Gela kopurua

1 gela480

2 gela1.525

3 gela3.042

4 gela3.314

5 gela edo gehiago4.003

Berogailu mota

8.744

2.085

Gas sarea (8.744)Fuel-olioa (527)Elektrizitatea (2.085)Gas botila (81)Bestelakoak (928)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.924aparkalekua

6.782ibilgailu 1

3.104ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	12.365	% 89,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	279	% 2,0
Hutsik	1.226	% 8,8
Etxe mota
Etxeak	5.192	% 37,4
Apartamentuak	8.454	% 61,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	480	% 3,9
2 gela	1.525	% 12,3
3 gela	3.042	% 24,6
4 gela	3.314	% 26,8
5 gela edo gehiago	4.003	% 32,4
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	1.554	% 12,6
1919-1945	927	% 7,5
1946-1970	3.699	% 29,9
1971-1990	3.625	% 29,3
1991-2005	1.312	% 10,6
2006-2020	1.137	% 9,2
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	5.796	% 46,9
Alokairuan	6.324	% 51,1
HLM	3.222	% 26,1
Doan lagata	244	% 2,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	8.744	% 70,7
Fuel-olioa	527	% 4,3
Elektrizitatea	2.085	% 16,9
Gas botila	81	% 0,7
Bestelakoak	928	% 7,5
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	6.924	% 56,0
Ibilgailu bat	6.782	% 54,8
Bi ibilgailu edo gehiago	3.104	% 25,1
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 13.743 biztanleetatik 9.827 aktibo ziren (% 71,5), horietako 8.557 lanean (% 62,3) eta 1.270 langabezian (aktiboen % 12,9).

13.74315-64 urteko biztanle

% 71,5aktibo

% 62,3lanean

% 12,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,4

25-54 urte% 84,9

55-64 urte% 58,1

Gizonak% 76,4

Emakumeak% 67,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,4

BEPC, brebeta% 22,5

CAP-BEP% 16,3

Batxilergoa% 11,5

Goi-mailako +2% 9,2

Goi-mailako +3/4% 8,3

Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.917 ez-aktibotik 1.261 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,2), 863 erretiraturik zeuden (% 22,0) eta 1.792 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,7).

Ez-aktiboak

% 32

% 22

% 46

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 17

% 28

% 27

% 22

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 14.853 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.557 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

14.853enplegu udalerrian

% 88,5soldatapeko

% 11,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.850 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.850 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.090 €

% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 12,3

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 13,8

30-39 urte% 12,4

40-49 urte% 13,2

50-64 urte% 10,7

65-74 urte% 8,5

75 urte eta gehiago% 8,2

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,2

Errentariak% 27,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 69,3

Pentsio/erretiroak% 31,5

Ondarea, bestelakoak% 9,8

Gizarte-prestazioak% 4,1

Zuzeneko zergak−% 14,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 62,5, ez-soldatapekoen errenta % 4,7, langabezia-sariak % 2,1.

Hiri eta herri senidetuak

Doletar ezagunak

Louis Pasteur (1822-1895), kimikaria.

Galeria

8 mai 1945 enparantza
Grande Rue
Louis XV zubia
Zubia
Charles Nodier lizeoa
Basilika
Erromatar zubia
Eliza

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1959ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dole », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

(Frantsesez) Webgune ofiziala

Datuak: Q205586
Multimedia: Dole (Jura) / Q205586

[6] Estazioko erregistroak 1959ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[9] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[12] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM39198001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dole », fiche climatologique. .

[7] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[8] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-10] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[oh 2]

[8]

[9]

[oh 3]

[oh 4]