Edukira joan

Echandèlis

Wikipedia, Entziklopedia askea
Echandèlis
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiAmberteko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Germain-l'Herm
Izen ofizialaÉchandelys
Posta kodea63980
Geografia
Koordenatuak45°32′37″N 3°31′48″E / 45.5436°N 3.53°E / 45.5436; 3.53
Mapa
Azalera23,59 km²
Altitudea780 m, 1.108 m eta 933 m
MugakideakAix-la-Fayette, Auzelles, Brousse, Condat-lès-Montboissier, Fournols, Saint-Éloy-la-Glacière eta Saint-Genès-la-Tourette
Demografia
Biztanleria248 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 121 (%47,8) (%52,2) 132 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
echandelys.fr

Echandèlis (okzitanieraz Echandèlis, frantsesez eta ofizialki: Échandelys) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 248 biztanle zituen 23,59 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aix-la-Fayette, Auzelles, Brousse, Condat-lès-Montboissier, Fournols, Saint-Éloy-la-Glacière eta Saint-Genès-la-Tourette.

Mapa
Échandelys eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ÉchandelysÉchandelys
Població amb 399 habitants (2000)Fournols (5,3 km)
Població amb 337 habitants (2000)Auzelles (6,7 km)
Població amb 141 habitants (2000)Chaméane (7,1 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,5 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 950 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Germain-l'Herm udalerrian dago, 9,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1067,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea03006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 132 gizon, 121 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
3.79
 
90-94
 
3.31
3.79
 
85-89
 
4.13
0.00
 
80-84
 
4.13
3.79
 
75-79
 
8.26
7.58
 
70-74
 
12.40
14.39
 
65-69
 
12.40
3.79
 
60-64
 
11.57
10.61
 
55-59
 
4.13
11.36
 
50-54
 
8.26
7.58
 
45-49
 
4.13
3.79
 
40-44
 
3.31
0.00
 
35-39
 
0.00
3.79
 
30-34
 
4.13
3.79
 
25-29
 
0.00
6.82
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
9.92
3.03
 
10-14
 
6.61
6.06
 
5-9
 
3.31
6.06
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Échandelys udalerrian 248 biztanle zeuden eta 132 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 57 kide bakarrekoak ziren, 39 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 21 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

248biztanle
132elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
75familia
21Bikotea seme-alabekin
39Bikotea seme-alabarik gabe etxean
15Guraso bakarrekoak
57Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 75 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (39). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 44 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

39
21
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 260 etxebizitza zeuden. Horietatik 129 egoitza nagusi ziren, 87 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 44 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (253), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 115 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

260etxebizitza
129egoitza nagusi
253etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

129
87
44
Egoitza nagusia (129)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (87)Hutsik (44)

Etxe mota

253
Etxea (253)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

115
12
Jabeak (115)Alokairuan (12)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik63
1919-194519
1946-197014
1971-199015
1991-20055
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (77). 95 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 100 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 50tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela7
3 gela19
4 gela26
5 gela edo gehiago77

Berogailu mota

12
17
95
Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (17)Gas botila (5)Bestelakoak (95)

Aparkalekua eta ibilgailuak

100aparkalekua
73ibilgailu 1
50ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 131 biztanleetatik 100 aktibo ziren (% 76,3), horietako 98 lanean (% 74,8) eta 2 langabezian (aktiboen % 2,0).

13115-64 urteko biztanle
% 76,3aktibo
% 74,8lanean
% 2,0langabezia-tasa

31 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,3), 12 erretiraturik zeuden (% 38,7) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,0).

Ez-aktiboak

% 32
% 39
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 24 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 98 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

24enplegu udalerrian
% 41,7soldatapeko
% 58,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.620 eurokoa zen.

22.620 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak eta 1 jatetxe.[12]

2000. urtean Échandelys udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Germain-L Herm », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Echandèlis&oldid=11340585"(e)tik eskuratuta