Edukira joan

Ferdrupt

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ferdrupt
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Izen ofizialaFerdrupt
Posta kodea88360
Geografia
Koordenatuak47°54′27″N 6°42′33″E / 47.9075°N 6.7092°E / 47.9075; 6.7092
Mapa
Azalera14,6 km²
Altitudea444 m, 903 m eta 658 m
MugakideakSaulxures-sur-Moselotte, Ramonchamp, Rupt-sur-Moselle, Beulotte-Saint-Laurent eta Corravillers
Demografia
Biztanleria738 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 356 (%48,9) (%51,1) 372 alt_right
Dentsitatea51 bizt/km²
lapagelocale.fr…

Ferdrupt Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 738 biztanle zituen 14,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saulxures-sur-Moselotte, Ramonchamp, Rupt-sur-Moselle, Beulotte-Saint-Laurent eta Corravillers.

Mapa
Ferdrupt eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FerdruptFerdrupt
Població amb 1996 habitants (2000)Ramonchamp (2,8 km)
Població amb 3760 habitants (2000)Le Thillot (5,3 km)
Població amb 1191 habitants (2000)Le Ménil (5,5 km)
Població amb 99 habitants (2000)La Rosière (6,3 km)
Població amb 196 habitants (2000)Corravillers (6,7 km)
Població amb 591 habitants (2000)Thiéfosse (7,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1911 mm-koa da, urtarrilean 14,3 euri-egun eta uztailean 11,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Haut-du-Them-Château-Lambert udalerrian dago, 10,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 6,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1882,9 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 31,9 °C-koa da, 2026ko abuztuaren 14an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,1 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,7 °C) eta hotzena urtarrila (1,0 °C). Urteko prezipitazioa 1554 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (182 mm) eta lehorrena apirila (98 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,5 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (10,4 °C) eta hotzena 1963 (6,5 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Ferdrupt)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.0 1.4 4.5 8.1 12.3 15.9 17.7 17.3 13.0 9.3 4.7 1.9 8.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 157 130 124 98 128 110 112 109 113 143 147 182 1554
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,1+1,4+1,5+1,4+1,8+1,5+1,6+0,3+0,9+1,6+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea700800900100011001200130018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 372 gizon, 356 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.40
2.69
 
85-89
 
1.40
2.69
 
80-84
 
0.00
6.72
 
75-79
 
2.81
6.99
 
70-74
 
8.71
6.72
 
65-69
 
7.02
5.38
 
60-64
 
7.30
5.38
 
55-59
 
7.02
5.38
 
50-54
 
7.02
3.76
 
45-49
 
3.93
5.38
 
40-44
 
2.81
8.87
 
35-39
 
10.39
11.56
 
30-34
 
9.83
2.42
 
25-29
 
6.74
2.69
 
20-24
 
1.40
3.76
 
15-19
 
0.00
6.18
 
10-14
 
7.58
5.11
 
5-9
 
5.34
8.33
 
0-4
 
9.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ferdrupt udalerrian 738 biztanle zeuden eta 335 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

738biztanle
335elkarbizitza-unitate
2,20lagun elkarbizitza-unitateko
237familia
Udalerria
% 26
% 38
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 237 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (126). Guraso bakarreko 25 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 135 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 44k seme-alaba bakarra zuten etxean, 38k bi, eta 19k hiru edo gehiago.[8]

126
86
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean135
Seme-alaba bat44
Bi seme-alaba38
Hiru seme-alaba19
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 614 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,1).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 10
40-54% 13
55-64% 15
65-79% 22
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 73
40-54% 75
55-64% 83
65-79% 74
80 +% 57

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,2 izatezko bikotean eta % 6,8 PACS bidez lotuta). % 20,0 ezkongabeak ziren, % 5,2 alargunak eta % 4,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 50,0
Ezkongabea% 20,0
Izatezko bikotean% 13,2
PACS bidez lotuta% 6,8
Alarguna% 5,2
Dibortziatuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,4), eskulangileak (% 25,4), enplegatuak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,4) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 9
% 18
% 25
% 33
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 462 etxebizitza zeuden. Horietatik 336 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 52 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (383), eta apartamentuak gutxi ziren (72). Egoitza nagusietatik 264 beren jabearen bizilekuak ziren, 67 alokairuan zeuden, 25 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[9]

462etxebizitza
336egoitza nagusi
383etxe
72apartamentu

Etxebizitza multzoa

336
73
52
Egoitza nagusia (336)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (52)

Etxe mota

383
72
Etxea (383)Apartamentua (72)

Jabetza egoera

264
67
Jabeak (264)Alokairuan (67)HLM (25)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (121).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik54
1919-194525
1946-197046
1971-1990121
1991-200550
2006-202031

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (189). 170 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 279 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 155 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 159tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela12
3 gela52
4 gela82
5 gela edo gehiago189

Berogailu mota

46
57
51
170
Gas sarea (46)Fuel-olioa (57)Elektrizitatea (51)Gas botila (12)Bestelakoak (170)

Aparkalekua eta ibilgailuak

279aparkalekua
155ibilgailu 1
159ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 419 biztanleetatik 314 aktibo ziren (% 74,9), horietako 280 lanean (% 66,8) eta 35 langabezian (aktiboen % 11,1).

41915-64 urteko biztanle
% 74,9aktibo
% 66,8lanean
% 11,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,1
25-54 urte% 93,7
55-64 urte% 43,2
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 72,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,9
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 12,1
Batxilergoa% 11,3
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 12,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

105 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,0), 52 erretiraturik zeuden (% 49,5) eta 33 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,4).

Ez-aktiboak

% 19
% 50
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 15
% 27
% 44
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 162 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 280 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

162enplegu udalerrian
% 77,2soldatapeko
% 22,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.690 eurokoa zen.

23.690 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.[11]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[12]

2000. urtean Ferdrupt udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2005ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ballon de Servance », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ferdrupt&oldid=11327136"(e)tik eskuratuta