Edukira joan

Frasne

Wikipedia, Entziklopedia askea
Frasne
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Doubs
BarrutiPontarliereko barrutia
Kantonamenducanton of Levier
Izen ofizialaFrasne
Posta kodea25560
Geografia
Koordenatuak46°51′20″N 6°09′35″E / 46.8556°N 6.1597°E / 46.8556; 6.1597
Mapa
Azalera32,87 km²
Altitudea859 m, 810 m, 882 m eta 849 m
MugakideakBoujailles, Bief-du-Fourg eta Bonnevaux
Demografia
Biztanleria1.975 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.071 (%54,8) (%45,2) 882 alt_right
Dentsitatea60 bizt/km²
frasne.fr

Frasne Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.975 biztanle zituen 32,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Boujailles, Bief-du-Fourg eta Bonnevaux.

Mapa
Frasne eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Frasne
Població amb 316 habitants (2000)Bouverans (3,8 km)
Població amb 231 habitants (2000)Courvières (4,1 km)
Població amb 303 habitants (2000)Bonnevaux (5,6 km)
Població amb 154 habitants (2000)Bief-du-Fourg (6,4 km)
Població amb 377 habitants (2000)Bulle (6,5 km)
Població amb 416 habitants (2000)Boujailles (7,0 km)
Població amb 348 habitants (2000)Bannans (7,1 km)
Població amb 629 habitants (2000)Mignovillard (7,4 km)
Població amb 215 habitants (2000)Cuvier (7,6 km)


Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,1 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1620 mm-koa da, urtarrilean 1,4 euri-egun eta uztailean 10,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Labergement-Sainte-Marie udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1459,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,4 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -33 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,5 °C) eta hotzena urtarrila (−0,5 °C). Urteko prezipitazioa 1558 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (160 mm) eta lehorrena apirila (112 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,11 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,6 °C) baino 0,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 1982 izan zen (9,5 °C) eta hotzena 1996 (6,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Frasne)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.5 -0.2 3.1 6.6 10.9 14.7 16.5 15.9 11.7 8.2 3.4 0.5 7.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 130 116 117 112 141 126 127 125 119 141 144 160 1558
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,7+0,1+0,3+0,5+0,9+0,3+0,3−1,3−0,6+0,1+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,6 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea8001000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 882 gizon, 1.071 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.40
1.13
 
90-94
 
1.03
0.57
 
85-89
 
2.24
0.57
 
80-84
 
1.77
2.15
 
75-79
 
2.71
6.58
 
70-74
 
3.64
3.85
 
65-69
 
1.77
4.42
 
60-64
 
4.95
7.14
 
55-59
 
5.88
6.12
 
50-54
 
6.82
8.28
 
45-49
 
6.44
7.71
 
40-44
 
5.51
4.99
 
35-39
 
8.22
7.71
 
30-34
 
5.88
9.30
 
25-29
 
7.75
6.12
 
20-24
 
5.88
4.99
 
15-19
 
5.98
5.56
 
10-14
 
7.38
6.12
 
5-9
 
7.38
6.69
 
0-4
 
7.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Frasne udalerrian 1.942 biztanle zeuden eta 845 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,30 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.942biztanle
845elkarbizitza-unitate
2,30lagun elkarbizitza-unitateko
581familia
Udalerria
% 30
% 31
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 581 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (265). Guraso bakarreko 59 familietatik 54etan ama zen guraso bakarra. 285 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 113k seme-alaba bakarra zuten etxean, 129k bi, eta 55k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 257 bikoteetatik 15tan (% 5,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

265
257
59
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean285
Seme-alaba bat113
Bi seme-alaba129
Hiru seme-alaba40
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 1.584 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,1). 80 urte edo gehiagoko 100 biztanleetatik 80 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 20 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 16
40-54% 12
55-64% 12
65-79% 29
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 74
40-54% 77
55-64% 83
65-79% 65
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,5 izatezko bikotean eta % 10,6 PACS bidez lotuta). % 24,1 ezkongabeak ziren, % 6,1 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,3
Ezkongabea% 24,1
Izatezko bikotean% 13,5
PACS bidez lotuta% 10,6
Alarguna% 6,1
Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 29,1), erretiratuak (% 23,8), enplegatuak (% 15,1), erdi-mailako lanbideak (% 15,1). Talde nagusia (eskulangileak, % 29,1) Doubs departamenduko batez bestekoaren (% 18,6) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).[10]

Udalerria
% 9
% 15
% 15
% 29
% 24
Doubs
% 10
% 16
% 14
% 19
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 967 etxebizitza zeuden. Horietatik 847 egoitza nagusi ziren, 39 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 81 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (551), eta apartamentuak gutxi ziren (415). Egoitza nagusietatik 583 beren jabearen bizilekuak ziren, 255 alokairuan zeuden, 26 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

967etxebizitza
847egoitza nagusi
551etxe
415apartamentu

Etxebizitza multzoa

847
81
Egoitza nagusia (847)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (39)Hutsik (81)

Etxe mota

551
415
Etxea (551)Apartamentua (415)

Jabetza egoera

583
255
Jabeak (583)Alokairuan (255)HLM (26)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (260).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik63
1919-194555
1946-1970165
1971-1990260
1991-2005136
2006-2020144

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (439). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (289 etxebizitzatan). 736 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 357 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 446tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela17
2 gela53
3 gela122
4 gela217
5 gela edo gehiago439

Berogailu mota

289
235
273
Gas sarea (18)Fuel-olioa (289)Elektrizitatea (235)Gas botila (33)Bestelakoak (273)

Aparkalekua eta ibilgailuak

736aparkalekua
357ibilgailu 1
446ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.266 biztanleetatik 1.076 aktibo ziren (% 85,0), horietako 986 lanean (% 77,9) eta 89 langabezian (aktiboen % 8,3).

1.26615-64 urteko biztanle
% 85,0aktibo
% 77,9lanean
% 8,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 63,3
25-54 urte% 95,4
55-64 urte% 69,6
Gizonak% 87,4
Emakumeak% 82,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 23,4
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 8,6
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 4,7
Goi-mailako +5% 9,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

190 ez-aktibotik 83 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 43,7), 59 erretiraturik zeuden (% 31,1) eta 49 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,8).

Ez-aktiboak

% 44
% 31
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 23
% 24
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 573 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 986 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

573enplegu udalerrian
% 83,4soldatapeko
% 16,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 32.360 eurokoa zen.

32.360 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 90 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 autoeskola, 4 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Frasne udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Frasne udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 328 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1943ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Labergement », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Frasne&oldid=11318220"(e)tik eskuratuta