Edukira joan

Grandris

Grandris
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaRodano
Izen ofizialaGrandris
Posta kodea69870
Geografia
Koordenatuak46°02′16″N 4°28′31″E / 46.0378°N 4.4753°E / 46.0378; 4.4753
Mapa
Azalera15,22 km²
Altitudea356 m, 800 m eta 552 m
MugakideakSaint-Nizier-d'Azergues, Cublize, Meaux-la-Montagne, Lamure-sur-Azergues, Chambost-Allières eta Saint-Just-d'Avray
Demografia
Biztanleria1.226 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 679 (%55,8) (%44,2) 537 alt_right
Dentsitatea81 bizt/km²
grandris.org

Grandris Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.226 biztanle zituen 15,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Nizier-d'Azergues, Cublize, Meaux-la-Montagne, Lamure-sur-Azergues, Chambost-Allières eta Saint-Just-d'Avray.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GrandrisGrandris
Població amb 680 habitants (2000)Chamelet (6,6 km)
Població amb 609 habitants (2000)Claveisolles (7,0 km)
Població amb 1215 habitants (2000)Cublize (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 897 mm-koa da, urtarrilean 1,1 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Didier-sur-Beaujeu udalerrian dago, 15,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 934,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,5 °C). Urteko prezipitazioa 1042 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (113 mm) eta lehorrena martxoa (69 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,48 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,8 °C) baino 2,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2015, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (7,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Grandris)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.5 3.0 6.4 9.5 13.5 17.5 19.6 19.3 14.9 11.1 6.2 3.4 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 69 69 79 96 86 88 81 83 102 113 93 1042
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,6+1,0+2,2+2,1+2,0+2,4+1,9+2,4+0,8+1,2+1,6+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 537 gizon, 679 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.21
2.05
 
90-94
 
3.24
1.86
 
85-89
 
7.51
2.79
 
80-84
 
4.57
2.79
 
75-79
 
4.27
4.47
 
70-74
 
8.54
7.26
 
65-69
 
0.74
8.94
 
60-64
 
5.74
9.12
 
55-59
 
6.48
7.26
 
50-54
 
4.27
3.72
 
45-49
 
3.53
4.66
 
40-44
 
3.53
7.26
 
35-39
 
7.95
4.66
 
30-34
 
6.48
6.33
 
25-29
 
5.01
3.54
 
20-24
 
3.53
5.59
 
15-19
 
4.42
5.59
 
10-14
 
5.74
6.52
 
5-9
 
7.95
5.59
 
0-4
 
4.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Grandris udalerrian 1.099 biztanle zeuden eta 522 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.099biztanle
522elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
298familia
Udalerria
% 25
% 22
% 11
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 298 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (129). Guraso bakarreko 55 familietatik 40etan ama zen guraso bakarra. 129 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 80k seme-alaba bakarra zuten etxean, 70k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[10]

114
129
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean129
Seme-alaba bat80
Bi seme-alaba70
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.033 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 18,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,3). 80 urte edo gehiagoko 160 biztanleetatik 66 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 94 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 11
40-54% 19
55-64% 28
65-79% 34
80 +% 19
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 78
40-54% 69
55-64% 64
65-79% 49
80 +% 25

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 7,6 PACS bidez lotuta). % 22,4 ezkongabeak ziren, % 13,7 alargunak eta % 9,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 37,1
Ezkongabea% 22,4
Alarguna% 13,7
Izatezko bikotean% 9,6
Dibortziatuta% 9,6
PACS bidez lotuta% 7,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,2), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), enplegatuak (% 17,2), eskulangileak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,2) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[10]

Udalerria
% 17
% 17
% 14
% 36
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 681 etxebizitza zeuden. Horietatik 524 egoitza nagusi ziren, 55 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 102 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (535), eta apartamentuak gutxi ziren (144). Egoitza nagusietatik 357 beren jabearen bizilekuak ziren, 159 alokairuan zeuden, 42 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

681etxebizitza
524egoitza nagusi
535etxe
144apartamentu

Etxebizitza multzoa

524
55
102
Egoitza nagusia (524)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (55)Hutsik (102)

Etxe mota

535
144
Etxea (535)Apartamentua (144)

Jabetza egoera

357
159
Jabeak (357)Alokairuan (159)HLM (42)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (171).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik171
1919-194590
1946-197057
1971-199099
1991-200568
2006-202035

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (223). 206 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 361 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 269 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 202tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela39
3 gela108
4 gela145
5 gela edo gehiago223

Berogailu mota

118
164
206
Gas sarea (12)Fuel-olioa (118)Elektrizitatea (164)Gas botila (24)Bestelakoak (206)

Aparkalekua eta ibilgailuak

361aparkalekua
269ibilgailu 1
202ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 675 biztanleetatik 535 aktibo ziren (% 79,3), horietako 484 lanean (% 71,7) eta 51 langabezian (aktiboen % 9,5).

67515-64 urteko biztanle
% 79,3aktibo
% 71,7lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,7
25-54 urte% 94,0
55-64 urte% 63,0
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 80,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,2
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 9,3
Batxilergoa% 12,1
Goi-mailako +2% 2,6
Goi-mailako +3/4% 7,1
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

140 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,3), 51 erretiraturik zeuden (% 36,4) eta 48 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,3).

Ez-aktiboak

% 29
% 36
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 15
% 28
% 26
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 323 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 484 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

323enplegu udalerrian
% 81,1soldatapeko
% 18,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.050 eurokoa zen.

24.050 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.500 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 49 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Grandris udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 532 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Didier-Beaujeu », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]