Grant klana
| Grant klana | |
|---|---|
| Datuak | |
| Mota | Eskoziako klanak |
Grant klana, Eskoziako gaeleraz: Clann Chiarain edo Grannd, Eskoziako klan historiko bat da, Eskoziako Lur Garaietan jatorria duena.
Izena eta jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Jatorri normandiarra: Teoria zabalduenaren arabera, izena frantsesezko «le Grand» (handia) hitzetik dator. Eskoziako erregistroetan agertzen den lehen kide garrantzitsua Sir Laurence le Grant da (1263), Invernessko sheriffa izan zena.
- Jatorri piktoa (Siol Alpin): Tradizio gaelikoak dio Kenneth MacAlpin Eskoziako lehen erregearen ondorengoak direla, MacGregor klanarekin batera.
- Jatorri bikingoa: Azken urteetako DNA azterketek klaneko buruzagien arbaso bikingoak iradoki dituzte, XI. mendean eskoziar koroaren zerbitzura jarri zirenak.
- Gazteluak: Haien boterearen ikur nagusiak Grant gaztelua (klanaren egoitza historikoa) eta Ness aintzira ondoko Urquhart gaztelua izan ziren, azken hau 1509an jaso zuten koroaren opari gisa.
Ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Jatorria: Strathspey eskualdea, Eskozia.
- Goiburua (Mottoa): Stand Fast, eskozieraz Craig Elachie, euskaraz: «Izan sendo» edo «Eutsi gogor».
- Klanaren ikurra: Sutako mendia edo muino piztua (burning hill).
- Egoitza historikoa: Grant gaztelua, Grantown-on-Spey herrian.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Eskoziako independentzia gerrak eta Hedapena
- Mendeetan zehar, Grant klanak trebezia handia erakutsi zuen aliantza politikoak josteko:
- William Wallace eta Roberto Bruce babestuz: XIV. mendearen hasieran, klanak William Wallace eta Robert the Bruce babestu zituen Ingalaterraren aurkako gerretan. Leialtasun horri esker, Strathspey eskualdeko lur emankorrak bereganatu zituzten.
- Gatazkak eta matxinada jakobitarrak (XVII - XVIII. mendeak)
Eskoziako barne gatazketan, klanak paper duala eta konplexua jokatu zuen:
- Gerra Zibila: 1651n, klaneko buruzagi nagusiak Karlos I.a erregearen (Erregezaleen) alde borrokatu zuten.
- Matxinada Jakobitarrak (1715 eta 1745): Klanaren adar nagusiak (Freuchieko jaunak) Gobernu Britainiarraren eta Hannover etxearen alde egin zuen. Hala ere, klanaren adar disidente batek, Glenmoristongo Granttarrek, Stewart dinastia exiliatua (jakobitarrak) babestu zuten eta Cullodengo gudua ospetsuan borrokatu zuten, ondorio latzak pairatuz (espetxeratzeak eta esklabotza Barbadosen).
- Aro Modernoa eta Biziraupena
Lur Garaietako klan gehienak desagertzera edo pobretzera kondenatu zituen Highland Clearances (Lur Garaien Garbiketa) prozesuan, Grant klanak bere herria babestea lortu zuen. Sir James Grant buruzagiak («Good Sir James») Grantown-on-Spey herria sortu zuen 1765ean, ehungintza bultzatzeko eta bere klaneko kideek Ameriketara emigratu behar izatea saihesteko. Gaur egun, klanak izaera globala du eta mundu osoan barreiaturik dauden ondorengoak biltzen ditu. Klanaren egungo burua (34. buruzagi hereditarioa) Sir Michael Grant of Grant da (Strathspeyko 7. Baroia).