Edukira joan

Kruth

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kruth
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiThanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Amarin
Izen ofizialaKruth
Posta kodea68820
Geografia
Koordenatuak47°55′51″N 6°57′50″E / 47.9308°N 6.9639°E / 47.9308; 6.9639
Mapa
Azalera22,06 km²
Altitudea468 m, 1.263 m eta 734 m
MugakideakMetzeral, Wildenstein, Oderen, Fellering, Ventron eta Cornimont
Demografia
Biztanleria856 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 424 (%48,1) (%51,9) 457 alt_right
Dentsitatea39 bizt/km²
kruth.fr

Kruth Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 856 biztanle zituen 22,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Metzeral, Wildenstein, Oderen, Fellering, Ventron eta Cornimont.

Mapa
Kruth eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
KruthKruth
Població amb 1320 habitants (2000)Oderen (2,6 km)
Població amb 1711 habitants (2000)Fellering (4,6 km)
Població amb 197 habitants (2000)Wildenstein (5,1 km)
Població amb 480 habitants (2000)Urbès (5,4 km)
Població amb 253 habitants (2000)Storckensohn (6,0 km)
Població amb 853 habitants (2000)Ranspach (6,2 km)
Població amb 425 habitants (2000)Mollau (6,7 km)
Població amb 928 habitants (2000)Ventron (7,0 km)
Població amb 416 habitants (2000)Mitzach (7,4 km)
Població amb 2464 habitants (2000)Saint-Amarin (7,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,7 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1726 mm-koa da, urtarrilean 1,4 euri-egun eta uztailean 1,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oderen udalerrian dago, 5,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 6,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1489,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 31,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,1 °C) eta hotzena urtarrila (−0,2 °C). Urteko prezipitazioa 1587 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (183 mm) eta lehorrena apirila (94 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,4 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (9,0 °C) eta hotzena 1963 (5,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Kruth)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.2 0.0 2.9 6.5 10.7 14.2 16.1 15.8 11.7 8.0 3.5 0.7 7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 160 130 128 94 133 114 124 116 114 149 143 183 1587
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,6+0,8+1,1+1,3+1,3+1,6+1,1+1,40,0+0,5+1,3+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea8001000120014001600180020002200180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 457 gizon, 424 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.19
 
90-94
 
2.59
2.19
 
85-89
 
2.36
2.19
 
80-84
 
2.36
4.60
 
75-79
 
7.31
13.57
 
70-74
 
9.67
7.88
 
65-69
 
8.49
7.88
 
60-64
 
6.13
6.78
 
55-59
 
8.49
7.00
 
50-54
 
6.37
7.00
 
45-49
 
6.37
4.60
 
40-44
 
7.78
4.60
 
35-39
 
6.37
4.60
 
30-34
 
6.37
3.50
 
25-29
 
2.59
5.91
 
20-24
 
2.36
3.50
 
15-19
 
4.01
4.81
 
10-14
 
2.59
3.50
 
5-9
 
6.60
3.72
 
0-4
 
1.18
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Kruth udalerrian 856 biztanle zeuden eta 400 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 46,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

856biztanle
400elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
302familia
Udalerria
% 24
% 46
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 302 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (185). Guraso bakarreko 21 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 205 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 56k seme-alaba bakarra zuten etxean, 36k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

185
97
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean205
Seme-alaba bat56
Bi seme-alaba36
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 769 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 5
55-64% 14
65-79% 21
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 68
40-54% 87
55-64% 79
65-79% 75
80 +% 67

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 6,4 PACS bidez lotuta). % 18,2 ezkongabeak ziren, % 7,7 alargunak eta % 4,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 54,5
Ezkongabea% 18,2
Izatezko bikotean% 9,1
Alarguna% 7,7
PACS bidez lotuta% 6,4
Dibortziatuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,2), eskulangileak (% 20,5), enplegatuak (% 10,2), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,2) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,5).[10]

Udalerria
% 9
% 10
% 20
% 46
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 546 etxebizitza zeuden. Horietatik 395 egoitza nagusi ziren, 86 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (488), eta apartamentuak gutxi ziren (58). Egoitza nagusietatik 349 beren jabearen bizilekuak ziren, 39 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

546etxebizitza
395egoitza nagusi
488etxe
58apartamentu

Etxebizitza multzoa

395
86
65
Egoitza nagusia (395)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (86)Hutsik (65)

Etxe mota

488
58
Etxea (488)Apartamentua (58)

Jabetza egoera

349
39
Jabeak (349)Alokairuan (39)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (107).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik107
1919-194548
1946-197070
1971-199094
1991-200548
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (258). 192 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 365 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 168 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 206tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela21
3 gela34
4 gela81
5 gela edo gehiago258

Berogailu mota

111
46
41
192
Gas sarea (111)Fuel-olioa (46)Elektrizitatea (41)Gas botila (5)Bestelakoak (192)

Aparkalekua eta ibilgailuak

365aparkalekua
168ibilgailu 1
206ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 501 biztanleetatik 390 aktibo ziren (% 77,8), horietako 358 lanean (% 71,5) eta 32 langabezian (aktiboen % 8,2).

50115-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 71,5lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 55,4
25-54 urte% 94,6
55-64 urte% 58,0
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 76,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 10,5
CAP-BEP% 10,8
Batxilergoa% 5,6
Goi-mailako +2% 1,6
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 12,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

111 ez-aktibotik 28 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,2), 49 erretiraturik zeuden (% 44,1) eta 34 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,6).

Ez-aktiboak

% 25
% 44
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 20
% 29
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 119 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 358 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

119enplegu udalerrian
% 73,9soldatapeko
% 26,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.180 eurokoa zen.

27.180 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 4 iturginak eta 5 jatetxeak.[13]

2000. urtean Kruth udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Markstein Crete », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kruth&oldid=11320297"(e)tik eskuratuta