Edukira joan

Langres

Artikulu hau Frantziako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Langres (argipena)».
Langres
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
ProbintziaMarne Garaia
AlkateaChristian Nolot
Izen ofizialaLangres
Posta kodea52200
Geografia
Koordenatuak47°51′45″N 5°19′59″E / 47.8625°N 5.3331°E / 47.8625; 5.3331
Mapa
Azalera22,33 km²
Altitudea475
MugakideakChampigny-lès-Langres, Chatenay-Mâcheron, Humes-Jorquenay, Peigney, Perrancey-les-Vieux-Moulins, Saint-Ciergues, Saint-Vallier-sur-Marne eta Saints-Geosmes
Demografia
Biztanleria7.421 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.943 (%51,5) (%48,5) 3.720 alt_right
MetropoliaLangres
Dentsitatea429,29 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakAbbiategrasso, Beaconsfield eta Ellwangen (Jagst)
langres.fr

Langres Frantzia ekialdeko udalerri bat da. Langreseko barrutiaren azpiprefektura da, Marne Garaia departamenduan eta Xanpaina-Ardena eskualdean. Izen bereko gaztagatik ezaguna den hiria da.

Langres barbaroek hartu eta arpilatu zuten 407an. Ordutik, bertako gotzainak sarri Dijonen bizi izan ziren.

San Gregorio, hiriko gotzaina izan zena 506 eta 538 bitartean, Gregorio Toursekoaren birraitona izan zen honen amaren aldetik.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champigny-lès-Langres, Chatenay-Mâcheron, Humes-Jorquenay, Peigney, Perrancey-les-Vieux-Moulins, Saint-Ciergues, Saint-Vallier-sur-Marne eta Saints-Geosmes.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 885 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 896,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,2 °C-koa da, 1956ko otsailaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,8 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 942 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (101 mm) eta lehorrena apirila (61 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,0 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (11,2 °C) eta hotzena 1963 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Langres)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 2.3 5.7 9.1 13.2 16.8 18.8 18.3 13.9 10.0 5.3 2.4 9.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 70 72 61 84 67 74 71 70 91 95 101 942
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,5+0,8+0,8+0,9+1,2+0,9+1,0−0,50,0+0,9+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea70008000900010.00011.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.720 gizon, 3.943 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.13
 
95+
 
0.76
0.54
 
90-94
 
1.90
1.75
 
85-89
 
3.58
2.69
 
80-84
 
3.83
2.31
 
75-79
 
4.46
5.54
 
70-74
 
6.39
5.27
 
65-69
 
7.53
6.61
 
60-64
 
7.28
6.75
 
55-59
 
8.17
5.91
 
50-54
 
5.71
5.75
 
45-49
 
6.06
5.35
 
40-44
 
5.91
6.72
 
35-39
 
4.77
7.77
 
30-34
 
4.92
6.99
 
25-29
 
5.45
6.85
 
20-24
 
4.69
7.72
 
15-19
 
4.89
5.30
 
10-14
 
6.09
5.16
 
5-9
 
3.60
4.89
 
0-4
 
4.01
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Langres udalerrian 7.154 biztanle zeuden eta 3.910 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 52,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

7.154biztanle
3.910elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
1.827familia
Udalerria
% 14
% 23
% 9
% 52
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.827 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (906). Guraso bakarreko 362 familietatik 309etan ama zen guraso bakarra. 1.046 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 351k seme-alaba bakarra zuten etxean, 254k bi, eta 176k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 558 bikoteetatik 67tan (% 12,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

906
558
362
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.046
Seme-alaba bat351
Bi seme-alaba254
Hiru seme-alaba101
Lau edo gehiago75

15 urte edo gehiago zituzten 6.400 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,4). 80 urte edo gehiagoko 629 biztanleetatik 515 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 114 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 30
40-54% 24
55-64% 40
65-79% 39
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 49
40-54% 58
55-64% 52
65-79% 56
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 33,8 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 33,8
Ezkongabea% 33,8
Izatezko bikotean% 9,6
Alarguna% 9,1
Dibortziatuta% 9,0
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), eskulangileak (% 17,4), enplegatuak (% 14,5), erdi-mailako lanbideak (% 12,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Marne Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 12
% 15
% 17
% 37
% 8
Marne Garaia
% 12
% 15
% 18
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.701 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.875 egoitza nagusi ziren, 158 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 668 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.830), etxeak baino gehiago (1.856). Egoitza nagusietatik 1.484 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.316 alokairuan zeuden, 1.294 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 75 doan lagata.[10]

4.701etxebizitza
3.875egoitza nagusi
1.856etxe
2.830apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.875
668
Egoitza nagusia (3.875)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (158)Hutsik (668)

Etxe mota

1.856
2.830
Etxea (1.856)Apartamentua (2.830)

Jabetza egoera

1.484
2.316
1.294
Jabeak (1.484)Alokairuan (2.316)HLM (1.294)Doan lagata (75)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.081).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.035
1919-1945237
1946-19701.002
1971-19901.081
1991-2005294
2006-2020159

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.259). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.499 etxebizitzatan). 1.651 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.039 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 960tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela117
2 gela479
3 gela1.012
4 gela1.008
5 gela edo gehiago1.259

Berogailu mota

2.499
793
354
Gas sarea (2.499)Fuel-olioa (207)Elektrizitatea (793)Gas botila (23)Bestelakoak (354)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.651aparkalekua
2.039ibilgailu 1
960ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.420 biztanleetatik 3.158 aktibo ziren (% 71,4), horietako 2.648 lanean (% 59,9) eta 511 langabezian (aktiboen % 16,2).

4.42015-64 urteko biztanle
% 71,4aktibo
% 59,9lanean
% 16,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,2
25-54 urte% 84,2
55-64 urte% 55,0
Gizonak% 74,5
Emakumeak% 68,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,0
BEPC, brebeta% 30,4
CAP-BEP% 19,5
Batxilergoa% 16,4
Goi-mailako +2% 8,9
Goi-mailako +3/4% 7,8
Goi-mailako +5% 4,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.261 ez-aktibotik 309 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,5), 298 erretiraturik zeuden (% 23,6) eta 654 bestelako ez-aktibo ziren (% 51,9).

Ez-aktiboak

% 25
% 24
% 52
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 25
% 30
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.597 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.648 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

5.597enplegu udalerrian
% 91,9soldatapeko
% 8,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.470 eurokoa zen, eta biztanleen % 25 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.470 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.980 €
% 25,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,0

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1949ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Langres », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]