Edukira joan

Lavaudieu

Lavaudieu
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiBrioudeko barrutia
Kantonamenducanton of Brioude-Sud
Izen ofizialaLavaudieu
Posta kodea43100
Geografia
Koordenatuak45°15′46″N 3°27′14″E / 45.2628°N 3.4539°E / 45.2628; 3.4539
Mapa
Azalera17,54 km²
Altitudea438 m, 727 m eta 543 m
MugakideakChaniat, La Chomette, Domeyrat, Fontannes, Frugières-le-Pin, Javaugues eta Vieille-Brioude
Demografia
Biztanleria243 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 119 (%48,2) (%51,8) 128 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²

Lavaudieu (frantsesez eta ofizialki: Lavaudieu) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 243 biztanle zituen 17,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chaniat, La Chomette, Domeyrat, Fontannes, Frugières-le-Pin, Javaugues eta Vieille-Brioude.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LavaudieuLavaudieu
Població amb 193 habitants (2000)Javaugues (3,6 km)
Població amb 1119 habitants (2000)Fontannes (3,7 km)
Població amb 137 habitants (2000)La Chomette (4,1 km)
Població amb 164 habitants (2000)Domeyrat (4,2 km)
Població amb 869 habitants (2000)Lamothe (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 703 mm-koa da, urtarrilean 7,7 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fontannes udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 611,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 660 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (76 mm) eta lehorrena otsaila (32 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,15 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2023 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lavaudieu)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.5 6.6 9.4 13.6 17.6 19.7 19.2 14.8 11.3 6.6 3.7 10.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 38 32 33 57 76 69 59 63 66 66 61 40 660
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,6+0,5+0,6+0,8+1,2+0,5+0,7−0,9−0,3+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 128 gizon, 119 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.91
 
85-89
 
0.00
3.91
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
12.61
7.81
 
70-74
 
4.20
18.75
 
65-69
 
24.37
7.81
 
60-64
 
8.40
7.81
 
55-59
 
8.40
18.75
 
50-54
 
12.61
3.91
 
45-49
 
0.00
3.91
 
40-44
 
4.20
3.91
 
35-39
 
4.20
0.00
 
30-34
 
4.20
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
3.91
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
8.40
7.81
 
5-9
 
8.40
7.81
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lavaudieu udalerrian 243 biztanle zeuden eta 116 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 39 kide bakarrekoak ziren, 48 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 29 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

243biztanle
116elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
78familia
29Bikotea seme-alabekin
48Bikotea seme-alabarik gabe etxean
39Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 78 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (48). 53 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

48
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 204 etxebizitza zeuden. Horietatik 121 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 42 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (200), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 108 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

204etxebizitza
121egoitza nagusi
200etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

121
42
42
Egoitza nagusia (121)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (42)

Etxe mota

200
Etxea (200)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

108
10
Jabeak (108)Alokairuan (10)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41
1919-19457
1946-197011
1971-199020
1991-200516
2006-202023

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (73). 63 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 93 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 56 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 63tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela13
4 gela31
5 gela edo gehiago73

Berogailu mota

29
27
63
Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (27)Gas botila (1)Bestelakoak (63)

Aparkalekua eta ibilgailuak

93aparkalekua
56ibilgailu 1
63ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 127 biztanleetatik 101 aktibo ziren (% 79,5), horietako 90 lanean (% 70,9) eta 11 langabezian (aktiboen % 10,9).

12715-64 urteko biztanle
% 79,5aktibo
% 70,9lanean
% 10,9langabezia-tasa

26 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,3), 12 erretiraturik zeuden (% 46,2) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 11,5).

Ez-aktiboak

% 42
% 46
% 12
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 35 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 90 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

35enplegu udalerrian
% 31,4soldatapeko
% 68,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.140 eurokoa zen.

27.140 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.[13]

2000. urtean Lavaudieu udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 506 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1991ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fontannes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]