Edukira joan

Le Donjon

Le Donjon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiVichyko barrutia
Kantonamenducanton of Le Donjon
Izen ofizialaLe Donjon
Val-Libre
Posta kodea03130
Geografia
Koordenatuak46°21′02″N 3°47′34″E / 46.3506°N 3.7928°E / 46.3506; 3.7928
Mapa
Azalera37,02 km²
Altitudea265 m, 466 m eta 331 m
MugakideakBert, Lenax, Liernolles, Loddes, Montcombroux-les-Mines, Neuilly-en-Donjon eta Saint-Didier-en-Donjon
Demografia
Biztanleria1.007 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 565 (%54,6) (%45,4) 470 alt_right
Dentsitatea27 bizt/km²
mairie-le-donjon.fr

Le Donjon Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.007 biztanle zituen 37 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bert, Lenax, Liernolles, Loddes, Montcombroux-les-Mines, Neuilly-en-Donjon eta Saint-Didier-en-Donjon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le DonjonLe Donjon
Població amb 255 habitants (2000)Liernolles (5,8 km)
Població amb 249 habitants (2000)Lenax (6,0 km)
Població amb 269 habitants (2000)Bert (7,2 km)
Població amb 157 habitants (2000)Loddes (7,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 846 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Didier-en-Donjon udalerrian dago, 4,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 762,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,4 °C-koa da, 2003ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 803 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (83 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Le Donjon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 3.8 7.1 10.0 14.0 17.9 20.0 19.6 15.2 11.3 6.7 3.9 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 59 49 51 66 83 70 66 67 68 75 83 67 803
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,4+1,6+1,6+1,7+2,1+1,8+2,2+0,6+1,0+1,2+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea100012001400160018002000220024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 470 gizon, 565 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.06
 
95+
 
3.54
4.26
 
90-94
 
5.31
6.38
 
85-89
 
4.42
1.06
 
80-84
 
10.62
5.32
 
75-79
 
2.65
7.45
 
70-74
 
10.62
15.96
 
65-69
 
8.85
6.38
 
60-64
 
7.08
8.51
 
55-59
 
5.31
6.38
 
50-54
 
3.54
3.19
 
45-49
 
0.88
6.38
 
40-44
 
6.19
3.19
 
35-39
 
3.54
6.38
 
30-34
 
6.19
1.06
 
25-29
 
2.65
0.00
 
20-24
 
0.00
5.32
 
15-19
 
5.31
2.13
 
10-14
 
6.19
7.45
 
5-9
 
4.42
2.13
 
0-4
 
2.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Donjon udalerrian 921 biztanle zeuden eta 487 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,89 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

921biztanle
487elkarbizitza-unitate
1,89lagun elkarbizitza-unitateko
272familia
Udalerria
% 15
% 35
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 272 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (169). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 179 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 40k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[10]

169
74
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean179
Seme-alaba bat40
Bi seme-alaba34
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 907 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,7). 80 urte edo gehiagoko 171 biztanleetatik 96 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 75 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 19
40-54% 18
55-64% 26
65-79% 25
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 54
40-54% 68
55-64% 64
65-79% 71
80 +% 27

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 9,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,3 izatezko bikotean eta % 2,1 PACS bidez lotuta). % 23,6 ezkongabeak ziren, % 13,8 alargunak eta % 7,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 23,6
Alarguna% 13,8
Izatezko bikotean% 7,3
Dibortziatuta% 7,3
PACS bidez lotuta% 2,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,1), eskulangileak (% 16,2), enplegatuak (% 15,2), bestelakoak (% 5,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,1) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).[10]

Udalerria
% 15
% 16
% 50
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 690 etxebizitza zeuden. Horietatik 486 egoitza nagusi ziren, 65 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 140 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (575), eta apartamentuak gutxi ziren (109). Egoitza nagusietatik 301 beren jabearen bizilekuak ziren, 168 alokairuan zeuden, 49 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

690etxebizitza
486egoitza nagusi
575etxe
109apartamentu

Etxebizitza multzoa

486
65
140
Egoitza nagusia (486)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (65)Hutsik (140)

Etxe mota

575
109
Etxea (575)Apartamentua (109)

Jabetza egoera

301
168
49
Jabeak (301)Alokairuan (168)HLM (49)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (130).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik130
1919-194588
1946-197073
1971-1990100
1991-200547
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (222). 137 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 363 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 237 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 191tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela43
3 gela77
4 gela137
5 gela edo gehiago222

Berogailu mota

119
86
134
137
Gas sarea (119)Fuel-olioa (86)Elektrizitatea (134)Gas botila (10)Bestelakoak (137)

Aparkalekua eta ibilgailuak

363aparkalekua
237ibilgailu 1
191ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 480 biztanleetatik 341 aktibo ziren (% 71,0), horietako 298 lanean (% 62,1) eta 43 langabezian (aktiboen % 12,6).

48015-64 urteko biztanle
% 71,0aktibo
% 62,1lanean
% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,5
25-54 urte% 86,6
55-64 urte% 57,0
Gizonak% 71,7
Emakumeak% 70,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,7
BEPC, brebeta% 7,4
CAP-BEP% 11,4
Batxilergoa% 7,5
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

138 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,5), 53 erretiraturik zeuden (% 38,4) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,9).

Ez-aktiboak

% 22
% 38
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 8
% 15
% 40
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 388 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 298 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

388enplegu udalerrian
% 76,3soldatapeko
% 24,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.390 eurokoa zen.

22.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 83 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Le Donjon udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.000 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Le Donjon udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 174 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Didier_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]