Edukira joan

Lunac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lunac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiVillefranche-de-Rouergueko barrutia
Kantonamenducanton of Najac
Izen ofizialaLunac
Posta kodea12270
Geografia
Koordenatuak44°14′08″N 2°06′48″E / 44.2356°N 2.1133°E / 44.2356; 2.1133
Mapa
Azalera18,78 km²
Altitudea260 m, 562 m eta 431 m
MugakideakBor-et-Bar, La Fouillade, Lescure-Jaoul, Le Bas-Ségala eta Sanvensa
Demografia
Biztanleria435 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 260 (%60,5) (%39,5) 170 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
lunac-aveyron-rouergue.fr

Lunac (frantsesez eta ofizialki: Lunac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 435 biztanle zituen 18,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bor-et-Bar, La Fouillade, Lescure-Jaoul, Le Bas-Ségala eta Sanvensa.

Mapa
Lunac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LunacLunac
Població amb 260 habitants (2000)Lescure-Jaoul (2,7 km)
Població amb 432 habitants (2000)Vabre-Tizac (4,9 km)
Població amb 187 habitants (2000)Bor-et-Bar (5,0 km)
Població amb 96 habitants (2000)Jouqueviel (5,5 km)
Població amb 1114 habitants (2000)La Fouillade (5,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 3,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1018 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Monteils_(Aveyron) udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 898,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 920 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (96 mm) eta lehorrena uztaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,7 °C) eta hotzena 1980 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lunac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.7 7.8 10.5 14.4 18.2 20.3 20.1 16.0 12.5 7.7 5.0 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 64 69 96 91 75 53 64 74 82 89 85 920
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,3+1,1+1,1+1,4+1,5+0,7+1,3−0,5−0,1+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 170 gizon, 260 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
3.85
2.94
 
90-94
 
5.77
5.88
 
85-89
 
7.69
2.94
 
80-84
 
3.85
8.82
 
75-79
 
5.77
0.00
 
70-74
 
5.77
17.65
 
65-69
 
15.38
5.88
 
60-64
 
3.85
11.76
 
55-59
 
5.77
2.94
 
50-54
 
5.77
2.94
 
45-49
 
1.92
8.82
 
40-44
 
0.00
5.88
 
35-39
 
7.69
2.94
 
30-34
 
7.69
2.94
 
25-29
 
1.92
2.94
 
20-24
 
3.85
2.94
 
15-19
 
0.00
2.94
 
10-14
 
3.85
0.00
 
5-9
 
3.85
8.82
 
0-4
 
5.77
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lunac udalerrian 380 biztanle zeuden eta 182 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

380biztanle
182elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
117familia
Udalerria
% 23
% 36
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 117 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (66). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

66
41
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,0), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,7), nekazariak (% 11,0), enplegatuak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,0) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 11,0).[10]

Udalerria
% 11
% 14
% 11
% 50
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 290 etxebizitza zeuden. Horietatik 183 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (272), eta apartamentuak gutxi ziren (17). Egoitza nagusietatik 136 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

290etxebizitza
183egoitza nagusi
272etxe
17apartamentu

Etxebizitza multzoa

183
73
34
Egoitza nagusia (183)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (34)

Etxe mota

272
Etxea (272)Apartamentua (17)

Jabetza egoera

136
40
Jabeak (136)Alokairuan (40)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (71).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik71
1919-194523
1946-197028
1971-199029
1991-200516
2006-202016

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (108). 71 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 136 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 87 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela24
4 gela45
5 gela edo gehiago108

Berogailu mota

67
40
71
Fuel-olioa (67)Elektrizitatea (40)Gas botila (5)Bestelakoak (71)

Aparkalekua eta ibilgailuak

136aparkalekua
87ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 202 biztanleetatik 159 aktibo ziren (% 78,7), horietako 144 lanean (% 71,3) eta 15 langabezian (aktiboen % 9,4).

20215-64 urteko biztanle
% 78,7aktibo
% 71,3lanean
% 9,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,9
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 63,8
Gizonak% 83,7
Emakumeak% 74,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,2
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 4,5
Batxilergoa% 14,9
Goi-mailako +2% 4,3
Goi-mailako +3/4% 5,0
Goi-mailako +5% 8,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

43 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,9), 22 erretiraturik zeuden (% 51,2) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,9).

Ez-aktiboak

% 28
% 51
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 23
% 20
% 27
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 126 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 144 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

126enplegu udalerrian
% 55,6soldatapeko
% 44,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.750 eurokoa zen.

21.750 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Lunac udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.190 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1998ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Monteils », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lunac&oldid=11340284"(e)tik eskuratuta