Edukira joan

Malvalette

Malvalette
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
Izen ofizialaMalvalette
Posta kodea43210
Geografia
Koordenatuak45°21′18″N 4°09′31″E / 45.355°N 4.1586°E / 45.355; 4.1586
Mapa
Azalera21,01 km²
Altitudea418 m, 846 m eta 611 m
MugakideakRozier-Côtes-d'Aurec, Saint-Maurice-en-Gourgois, Aurec-sur-Loire, Bas-en-Basset eta La Chapelle-d'Aurec
Demografia
Biztanleria887 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 483 (%54,7) (%45,3) 400 alt_right
Dentsitatea42 bizt/km²
malvalette.fr

Malvalette (frantsesez eta ofizialki: Malvalette) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 887 biztanle zituen 21 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rozier-Côtes-d'Aurec, Saint-Maurice-en-Gourgois, Aurec-sur-Loire, Bas-en-Basset eta La Chapelle-d'Aurec.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MalvaletteMalvalette
Població amb 3910 habitants (2000)Bas-en-Basset (6,7 km)
Població amb 294 habitants (2000)Aboën (6,9 km)
Població amb 1788 habitants (2000)Pont-Salomon (7,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 793 mm-koa da, urtarrilean 8,8 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bas_de_Bassès udalerrian dago, 4,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 754,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -29 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (2,1 °C). Urteko prezipitazioa 775 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (87 mm) eta lehorrena otsaila (32 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,8 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,5 °C) eta hotzena 1963 (7,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Malvalette)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.1 2.6 5.8 8.7 12.8 16.8 19.0 18.5 14.1 10.5 5.8 3.0 10.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 44 32 37 64 87 80 73 75 77 82 79 44 775
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,3+1,4+1,5+1,5+1,8+1,2+1,5+0,1+0,7+1,1+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001200140018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 400 gizon, 483 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.25
 
90-94
 
1.04
1.25
 
85-89
 
0.00
2.50
 
80-84
 
2.07
1.25
 
75-79
 
3.11
2.50
 
70-74
 
4.97
2.50
 
65-69
 
0.00
8.50
 
60-64
 
12.01
12.25
 
55-59
 
3.93
7.25
 
50-54
 
11.18
9.75
 
45-49
 
9.11
7.25
 
40-44
 
7.04
6.00
 
35-39
 
6.00
6.00
 
30-34
 
3.11
1.25
 
25-29
 
3.11
1.25
 
20-24
 
3.11
7.25
 
15-19
 
9.11
12.25
 
10-14
 
9.11
6.00
 
5-9
 
8.07
3.75
 
0-4
 
3.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Malvalette udalerrian 887 biztanle zeuden eta 349 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,54 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 35,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

887biztanle
349elkarbizitza-unitate
2,54lagun elkarbizitza-unitateko
265familia
Udalerria
% 35
% 34
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 265 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (122). Guraso bakarreko 25 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 123 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 49k seme-alaba bakarra zuten etxean, 68k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[10]

118
122
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean123
Seme-alaba bat49
Bi seme-alaba68
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 701 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,3).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 8
40-54% 10
55-64% 18
65-79% 12
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 86
40-54% 82
55-64% 82
65-79% 83
80 +% 59

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,6 izatezko bikotean eta % 10,1 PACS bidez lotuta). % 20,5 ezkongabeak ziren, % 2,9 alargunak eta % 4,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 48,6
Ezkongabea% 20,5
Izatezko bikotean% 13,6
PACS bidez lotuta% 10,1
Dibortziatuta% 4,1
Alarguna% 2,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 28,1), erretiratuak (% 21,2), eskulangileak (% 21,2), enplegatuak (% 14,0). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 28,1) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 14,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 28
% 14
% 21
% 21
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 466 etxebizitza zeuden. Horietatik 355 egoitza nagusi ziren, 71 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (457), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 328 beren jabearen bizilekuak ziren, 23 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

466etxebizitza
355egoitza nagusi
457etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

355
71
40
Egoitza nagusia (355)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (71)Hutsik (40)

Etxe mota

457
Etxea (457)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

328
Jabeak (328)Alokairuan (23)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (85).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik56
1919-194528
1946-197046
1971-199051
1991-200585
2006-202081

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (190). 130 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 291 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 124 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 221tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela12
3 gela37
4 gela112
5 gela edo gehiago190

Berogailu mota

87
119
130
Gas sarea (1)Fuel-olioa (87)Elektrizitatea (119)Gas botila (18)Bestelakoak (130)

Aparkalekua eta ibilgailuak

291aparkalekua
124ibilgailu 1
221ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 558 biztanleetatik 450 aktibo ziren (% 80,6), horietako 430 lanean (% 77,1) eta 20 langabezian (aktiboen % 4,4).

55815-64 urteko biztanle
% 80,6aktibo
% 77,1lanean
% 4,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,8
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 62,5
Gizonak% 82,5
Emakumeak% 78,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,2
BEPC, brebeta% 21,7
CAP-BEP% 5,3
Batxilergoa% 3,0
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 3,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

109 ez-aktibotik 45 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,3), 40 erretiraturik zeuden (% 36,7) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,1).

Ez-aktiboak

% 41
% 37
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 9
% 39
% 19
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 37 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 430 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

37enplegu udalerrian
% 43,2soldatapeko
% 56,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.830 eurokoa zen.

26.830 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 410 ziren, horien artean 307 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 307 pertsona aktiboetatik 281 lanean zeuden (150 gizon eta 131 emakume) eta 26 langabezian zeuden (11 gizon eta 15 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Malvalette udalerrian 274 unitate fiskal zeuden, 728,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.818 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[15]

2000. urtean Malvalette udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 424 hektarea erabiltzen.[16]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1980ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bas-en-Basset », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]