Edukira joan

Mandray

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mandray
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
BarrutiSaint-Dié-des-Vosgeseko barrutia
Kantonamenducanton of Fraize
Izen ofizialaMandray
Posta kodea88650
Geografia
Koordenatuak48°13′06″N 6°59′45″E / 48.2183°N 6.9958°E / 48.2183; 6.9958
Mapa
Azalera12,36 km²
Altitudea398 m, 770 m eta 534 m
MugakideakLa Croix-aux-Mines, Entre-deux-Eaux, Fraize eta Saint-Léonard
Demografia
Biztanleria586 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 270 (%45,9) (%54,1) 318 alt_right
Dentsitatea47 bizt/km²
mandray.mairie.com…

Mandray Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 586 biztanle zituen 12,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Croix-aux-Mines, Entre-deux-Eaux, Fraize eta Saint-Léonard.

Mapa
Mandray eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MandrayMandray
Població amb 3058 habitants (2000)Fraize (3,7 km)
Població amb 342 habitants (2000)Coinches (4,3 km)
Població amb 1819 habitants (2000)Plainfaing (5,1 km)
Població amb 3261 habitants (2000)Anould (5,2 km)
Població amb 469 habitants (2000)Remomeix (5,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1416 mm-koa da, urtarrilean 13,7 euri-egun eta uztailean 11,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ban-de-Sapt udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1027,3 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,3 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 19an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,3 °C). Urteko prezipitazioa 1505 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena apirila (95 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,9 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (10,7 °C) eta hotzena 1963 (6,9 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Mandray)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.3 1.8 4.9 8.5 12.7 16.3 18.2 17.7 13.3 9.6 5.0 2.2 9.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 152 126 120 95 124 107 109 106 109 139 143 176 1505
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,0+1,3+1,4+1,4+1,8+1,4+1,5+0,2+0,9+1,5+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 318 gizon, 270 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.57
 
85-89
 
4.07
0.00
 
80-84
 
1.85
5.03
 
75-79
 
4.07
5.03
 
70-74
 
1.85
13.52
 
65-69
 
7.78
8.49
 
60-64
 
13.70
1.57
 
55-59
 
4.07
5.03
 
50-54
 
7.78
6.60
 
45-49
 
4.07
3.14
 
40-44
 
5.93
10.06
 
35-39
 
9.63
6.60
 
30-34
 
7.78
3.46
 
25-29
 
4.07
3.46
 
20-24
 
1.85
8.18
 
15-19
 
1.85
3.46
 
10-14
 
1.85
8.18
 
5-9
 
11.85
6.60
 
0-4
 
5.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mandray udalerrian 586 biztanle zeuden eta 273 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

586biztanle
273elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
189familia
Udalerria
% 25
% 34
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 189 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (94). Guraso bakarreko 27 familietatik 21etan ama zen guraso bakarra. 121 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 28k seme-alaba bakarra zuten etxean, 39k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[8]

94
68
27
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean121
Seme-alaba bat28
Bi seme-alaba39
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,1), eskulangileak (% 21,6), enplegatuak (% 13,9), erdi-mailako lanbideak (% 11,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,1) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 11
% 12
% 14
% 22
% 34
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 332 etxebizitza zeuden. Horietatik 258 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 29 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (303), eta apartamentuak gutxi ziren (27). Egoitza nagusietatik 217 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[9]

332etxebizitza
258egoitza nagusi
303etxe
27apartamentu

Etxebizitza multzoa

258
45
29
Egoitza nagusia (258)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (29)

Etxe mota

303
27
Etxea (303)Apartamentua (27)

Jabetza egoera

217
35
Jabeak (217)Alokairuan (35)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (88).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194522
1946-197013
1971-199088
1991-200535
2006-202030

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (167). 147 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 223 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 115 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 135tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela6
3 gela34
4 gela51
5 gela edo gehiago167

Berogailu mota

44
63
147
Gas sarea (3)Fuel-olioa (44)Elektrizitatea (63)Gas botila (2)Bestelakoak (147)

Aparkalekua eta ibilgailuak

223aparkalekua
115ibilgailu 1
135ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 339 biztanleetatik 268 aktibo ziren (% 79,1), horietako 250 lanean (% 73,7) eta 18 langabezian (aktiboen % 6,7).

33915-64 urteko biztanle
% 79,1aktibo
% 73,7lanean
% 6,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,2
25-54 urte% 94,9
55-64 urte% 70,9
Gizonak% 82,9
Emakumeak% 75,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 7,4
Batxilergoa% 7,2
Goi-mailako +2% 8,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 4,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

71 ez-aktibotik 35 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 49,3), 20 erretiraturik zeuden (% 28,2) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,1).

Ez-aktiboak

% 49
% 28
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 14
% 26
% 22
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 37 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 250 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

37enplegu udalerrian
% 48,6soldatapeko
% 54,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.390 eurokoa zen.

25.390 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 419 ziren, horien artean 317 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 317 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (143 gizon eta 133 emakume) eta 40 langabezian zeuden (16 gizon eta 24 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[10]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mandray udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 638,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.470 euro zen.[11]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[13]

2000. urtean Mandray udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ban-de-Sapt », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  11. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mandray&oldid=11327244"(e)tik eskuratuta