Mareen bitarte

Mareen bitartea^[1] edo itsasaldien bitartea marea altuaren eta marea baxuaren arteko diferentzia bertikala da. Itsasaldiak Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren errotazioaren grabitate-indarren efektuak eragindako itsas mailen igoera eta erorketa dira. Mareen bitartea ez da konstantea, eta haren aldaketak Eguzkia eta Ilargia dauden lekuaren araberakoak dira.

Muturreko mareen bitarteak ilbetearen eta ilargi berriaren aldietan gertatzen dira, Eguzkiaren eta Ilargiaren grabitate-indarrek norabide berean (ilberria) edo kontrako norabidean (ilbetea) elkar indartzen dutenean. Marea mota horri marea bizia esaten zaio.

Balio tipikoak

Itsaso zabaleko ohiko mareen bitartea 0,6 metro ingurukoa da. Kostaldetik gertu askoz handiagoa da. Kostaldeko mareen bitartea aldatu egiten da globoan zehar, eta ia zero metrotik 11 metro baino gehiagora iristen da. Tarte zehatza kostaldearen ondoan dagoen ur-bolumenaren eta dagokion arroaren geografiaren araberakoa da. Ur-gorputz handiek marea zabalagoak dituzte. Geografiak kanalizatzaile gisa balio dezake, marea eta haren zabalera handitu edo sakabanatzeko. Munduko mareen bitarte handienak Fundyko badian gertatzen dira, Kanadako kostalde atlantikoan.^[2] 16 metroko alde bertikala gainditzen dute. Mendebaldeko Europako kostalde atlantikoetan ere gertatzen dira mareen bitarte oso zabalak, baita Erdialdeko Amerikako kostalde baketsuan, Australiako ipar-mendebaldean eta Patagoniako kostaldean ere. Mareen bitarte txikienak itsaso itxietan gertatzen dira, hala nola Mediterraneoan, Karibean edo Japoniako itsasoan.

Sailkapena

Mareen bitartea honela sailkatzen dugu:^[3]

Mikromareala, mareen bitartea 2 metrotik beherakoa denean.
Mesomareala, mareen bitartea 2 metrotik 4 metrora bitartekoa denean.
Makromareala, mareen bitartea 4 metrotik gorakoa denean.

Bestetik, 6 metrotik gorako mareen bitarteak hipermarealak dira.^[4]

Erreferentziak

↑ Elhuyar Hiztegia
↑ (Ingelesez) NOAA. The highest tide in the world is in Canada. .
↑ (Ingelesez) Masselink, G.; Short, A. D.. (1993). «The effect of tidal range on beach morphodynamics and morphology: a conceptual beach model» Journal of Coastal Research 9 (3): 785–800. ISSN 0749-0208..
↑ (Ingelesez) Archer, A. W.. (2013). «World's highest tides: Hypertidal coastal systems in North America, South America and Europe» Sedimentary Geology 284-285: 1–25. ISSN 0037-0738..

Kanpo estekak

Datuak: Q1398201
Multimedia: Tidal range / Q1398201

[1] Elhuyar Hiztegia

[NOAAOcean-2] (Ingelesez) NOAA. The highest tide in the world is in Canada. .

[3] (Ingelesez) Masselink, G.; Short, A. D.. (1993). «The effect of tidal range on beach morphodynamics and morphology: a conceptual beach model» Journal of Coastal Research 9 (3): 785–800. ISSN 0749-0208..

[4] (Ingelesez) Archer, A. W.. (2013). «World's highest tides: Hypertidal coastal systems in North America, South America and Europe» Sedimentary Geology 284-285: 1–25. ISSN 0037-0738..

[1]

[2]

[3]

[4]