Edukira joan

Marmande

Marmande
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Lot eta Garona
BarrutiMarmandeko barrutia
Kantonamenducanton of Marmande-Est
AlkateaGérard Gouzes
Izen ofizialaMarmande
Posta kodea47200
Geografia
Koordenatuak44°30′00″N 0°09′55″E / 44.5°N 0.1653°E / 44.5; 0.1653
Mapa
Azalera45,06 km²
Altitudea32 m, 12 m, 132 m eta 42 m
MugakideakMauvezin-sur-Gupie, Fourques-sur-Garonne, Gaujac, Beaupuy, Escassefort, Montpouillan, Sainte-Bazeille, Saint-Pardoux-du-Breuil eta Virazeil
Demografia
Biztanleria17.328 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 9.320 (%53,6) (%46,4) 8.054 alt_right
Dentsitatea385 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera2003ko otsailaren 3a
Hiri senidetuakPortogruaro, Ejea de los Caballeros eta Peso da Régua
mairie-marmande.fr

Marmande (frantsesez eta ofizialki: Marmande) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 17.328 biztanle zituen 45,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mauvezin-sur-Gupie, Fourques-sur-Garonne, Gaujac, Beaupuy, Escassefort, Montpouillan, Sainte-Bazeille, Saint-Pardoux-du-Breuil eta Virazeil.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MarmandeMarmande
Població amb 1332 habitants (2000)Beaupuy (4,1 km)
Població amb 292 habitants (2000)Gaujac (4,1 km)
Població amb 1603 habitants (2000)Virazeil (4,7 km)
Població amb 620 habitants (2000)Montpouillan (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 830 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Martin-Curton udalerrian dago, 19,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 867,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,7 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,6 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 758 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (79 mm) eta lehorrena uztaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,3 °C) eta hotzena 1963 (11,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Marmande)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.6 9.8 12.4 16.3 19.8 21.6 21.4 17.7 14.0 9.2 6.5 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 50 54 72 73 66 47 57 60 62 79 72 758
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,2+1,4+1,1+1,5+1,4+0,8+1,4+0,2+0,8+1,0+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea30006000900012.00015.00018.00021.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 8.054 gizon, 9.320 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.35
 
95+
 
0.68
0.92
 
90-94
 
2.58
2.50
 
85-89
 
3.42
4.10
 
80-84
 
4.81
5.40
 
75-79
 
6.16
6.63
 
70-74
 
8.34
6.39
 
65-69
 
6.04
6.83
 
60-64
 
6.42
6.94
 
55-59
 
6.85
6.32
 
50-54
 
6.01
6.01
 
45-49
 
6.05
5.13
 
40-44
 
4.64
5.84
 
35-39
 
5.06
4.92
 
30-34
 
4.82
5.17
 
25-29
 
4.18
6.18
 
20-24
 
4.56
6.12
 
15-19
 
5.99
5.86
 
10-14
 
5.10
4.63
 
5-9
 
4.54
3.77
 
0-4
 
3.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Marmande udalerrian 16.939 biztanle zeuden eta 9.143 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

16.939biztanle
9.143elkarbizitza-unitate
1,85lagun elkarbizitza-unitateko
4.554familia
Udalerria
% 15
% 25
% 10
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.554 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.315). Guraso bakarreko 882 familietatik 724etan ama zen guraso bakarra. 2.589 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 871k seme-alaba bakarra zuten etxean, 747k bi, eta 347k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.356 bikoteetatik 199tan (% 14,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

2.315
1.356
882
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.589
Seme-alaba bat871
Bi seme-alaba747
Hiru seme-alaba240
Lau edo gehiago107

15 urte edo gehiago zituzten 14.940 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,8). 80 urte edo gehiagoko 1.728 biztanleetatik 1.554 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 174 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 27
40-54% 22
55-64% 33
65-79% 34
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 19
25-39% 58
40-54% 60
55-64% 58
65-79% 62
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 4,1 PACS bidez lotuta). % 28,0 ezkongabeak ziren, % 9,3 alargunak eta % 9,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 38,8
Ezkongabea% 28,0
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 9,4
Alarguna% 9,3
PACS bidez lotuta% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,1), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 14,0), erdi-mailako lanbideak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,1) Lot eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. 53 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 13
% 16
% 14
% 39
Lot eta Garona
% 13
% 15
% 15
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.723 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.095 egoitza nagusi ziren, 330 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.298 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (6.634), eta apartamentuak gutxi ziren (4.038). Egoitza nagusietatik 4.464 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.372 alokairuan zeuden, 963 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 258 doan lagata.[11]

10.723etxebizitza
9.095egoitza nagusi
6.634etxe
4.038apartamentu

Etxebizitza multzoa

9.095
1.298
Egoitza nagusia (9.095)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (330)Hutsik (1.298)

Etxe mota

6.634
4.038
Etxea (6.634)Apartamentua (4.038)

Jabetza egoera

4.464
4.372
963
Jabeak (4.464)Alokairuan (4.372)HLM (963)Doan lagata (258)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.932).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik986
1919-1945758
1946-19702.383
1971-19902.932
1991-20051.236
2006-2020737

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (2.807). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.782 etxebizitzatan). 6.082 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 5.304 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.356tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela299
2 gela1.137
3 gela2.045
4 gela2.807
5 gela edo gehiago2.807

Berogailu mota

3.782
3.755
911
Gas sarea (3.782)Fuel-olioa (611)Elektrizitatea (3.755)Gas botila (35)Bestelakoak (911)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.082aparkalekua
5.304ibilgailu 1
2.356ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 9.758 biztanleetatik 6.988 aktibo ziren (% 71,6), horietako 5.952 lanean (% 61,0) eta 1.035 langabezian (aktiboen % 14,8).

9.75815-64 urteko biztanle
% 71,6aktibo
% 61,0lanean
% 14,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,7
25-54 urte% 86,2
55-64 urte% 56,3
Gizonak% 74,8
Emakumeak% 68,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,0
BEPC, brebeta% 19,7
CAP-BEP% 17,0
Batxilergoa% 16,3
Goi-mailako +2% 7,3
Goi-mailako +3/4% 6,5
Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.770 ez-aktibotik 868 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,3), 673 erretiraturik zeuden (% 24,3) eta 1.229 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,4).

Ez-aktiboak

% 31
% 24
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 25
% 30
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 11.351 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 5.952 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

11.351enplegu udalerrian
% 87,8soldatapeko
% 12,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.270 eurokoa zen, eta biztanleen % 24 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.270 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.730 €
% 24,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 18,5

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.453 ziren, horien artean 7.187 aktiboak ziren eta 3.266 inaktiboak ziren. 7.187 pertsona aktiboetatik 6.113 lanean zeuden (3.241 gizon eta 2.872 emakume) eta 1.073 langabezian zeuden (458 gizon eta 615 emakume). 3.266 pertsona inaktiboetatik 1.217 erretiraturik zeuden, 892 ikasten zeuden eta 1.157 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Marmande udalerrian 8.483 unitate fiskal zeuden, 17.686,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.693 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.397 komertzioetatik, 21 erauzte enpresak ziren, 36 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 58 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 150 eraikuntza enpresak ziren, 411 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 33 garraio enpresak ziren, 74 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 15 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 84 finantziazio enpresak ziren, 55 higiezinen enpresak ziren, 158 zerbitzu enpresak ziren, 189 administrazio publikoko enpresak ziren eta 103 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 319 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 12 banku bulegoak, 4 funerariak, 36 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 8 autoeskolak, 18 igeltseroak, 46 margolariak, 15 zurginak, 13 iturginak, 10 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 34 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 9 aldi baterako lan enpresak, 47 jatetxeak, 17 higiezinen agentziak, 10 tintoreriak eta 10 apaindegiak.[15]

2009an zeuden 193 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 4 supermerkatuak, 8 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 19 okindegiak, 11 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 7 liburu dendak, 60 arropa dendak, 8 etxerako tresna dendak, 9 zapata-dendak, 6 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 8 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 7 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[16]

2000. urtean Marmande udalerrian 173 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.375 hektarea erabiltzen.[17]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 12 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 4 haur-eskola, 9 lehen-hezkuntzako eskola eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Marmande udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.613 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.754 eta lizeo teknologikoetan 288.

Marmande udalerrian 2 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1974ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Martin-Curto », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  17. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]