Edukira joan

Molles

Wikipedia, Entziklopedia askea
Molles
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiVichyko barrutia
Kantonamenducanton of Cusset-Sud
Izen ofizialaMolles
Posta kodea03300
Geografia
Koordenatuak46°06′41″N 3°33′30″E / 46.1114°N 3.5583°E / 46.1114; 3.5583
Mapa
Azalera26,89 km²
Altitudea325 m, 495 m eta 439 m
MugakideakBusset, La Chapelle, Cusset, Isserpent, Nizerolles, Saint-Christophe-en-Bourbonnais, Saint-Étienne-de-Vicq eta Arronnes
Demografia
Biztanleria904 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 476 (%52) (%48) 439 alt_right
Dentsitatea34 bizt/km²
molles.fr

Molles Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 904 biztanle zituen 26,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Busset, La Chapelle, Cusset, Isserpent, Nizerolles, Saint-Christophe-en-Bourbonnais, Saint-Étienne-de-Vicq eta Arronnes.

Mapa
Molles eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MollesMolles
Població amb 381 habitants (2000)La Chapelle (2,2 km)
Població amb 359 habitants (2000)Arronnes (5,6 km)
Població amb 330 habitants (2000)Nizerolles (6,2 km)
Població amb 863 habitants (2000)Busset (6,4 km)
Població amb 494 habitants (2000)Isserpent (7,0 km)
Població amb 1757 habitants (2000)Le Vernet (7,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 930 mm-koa da, urtarrilean 10,8 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Mayet-de-Montagne udalerrian dago, 10,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 979,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,6 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 941 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (97 mm) eta lehorrena otsaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,46 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 2,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Molles)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.5 6.8 9.8 13.8 17.7 19.8 19.4 15.0 11.3 6.5 3.7 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 58 59 78 97 82 84 84 79 86 92 74 941
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,7+1,8+1,8+1,9+2,3+1,8+2,2+0,7+1,2+1,4+1,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea5006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 439 gizon, 476 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.14
 
85-89
 
0.00
3.19
 
80-84
 
1.89
5.47
 
75-79
 
5.88
5.47
 
70-74
 
6.93
11.16
 
65-69
 
7.14
3.42
 
60-64
 
9.24
14.35
 
55-59
 
3.99
7.29
 
50-54
 
13.45
5.01
 
45-49
 
6.30
5.01
 
40-44
 
6.30
7.74
 
35-39
 
5.88
8.20
 
30-34
 
5.46
6.15
 
25-29
 
1.89
2.28
 
20-24
 
3.57
5.01
 
15-19
 
6.09
1.37
 
10-14
 
5.25
2.51
 
5-9
 
4.62
5.24
 
0-4
 
6.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Molles udalerrian 904 biztanle zeuden eta 394 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 40,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

904biztanle
394elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
301familia
Udalerria
% 32
% 40
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 301 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (163). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 189 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 57k seme-alaba bakarra zuten etxean, 43k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[10]

163
127
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean189
Seme-alaba bat57
Bi seme-alaba43
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 747 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 16
65-79% 19
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 80
40-54% 80
55-64% 81
65-79% 80
80 +% 64

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,9 izatezko bikotean eta % 11,5 PACS bidez lotuta). % 19,1 ezkongabeak ziren, % 4,7 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,5
Ezkongabea% 19,1
Izatezko bikotean% 12,9
PACS bidez lotuta% 11,5
Alarguna% 4,7
Dibortziatuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,6), erdi-mailako lanbideak (% 23,1), enplegatuak (% 18,0), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 6,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,6) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,3).[10]

Udalerria
% 23
% 18
% 40
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 459 etxebizitza zeuden. Horietatik 392 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (451), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 342 beren jabearen bizilekuak ziren, 41 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

459etxebizitza
392egoitza nagusi
451etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

392
37
Egoitza nagusia (392)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (30)Hutsik (37)

Etxe mota

451
Etxea (451)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

342
41
Jabeak (342)Alokairuan (41)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (109).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194546
1946-197052
1971-1990109
1991-200545
2006-202071

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (228). 195 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 325 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 149 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 230tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela9
3 gela43
4 gela111
5 gela edo gehiago228

Berogailu mota

61
119
195
Gas sarea (2)Fuel-olioa (61)Elektrizitatea (119)Gas botila (15)Bestelakoak (195)

Aparkalekua eta ibilgailuak

325aparkalekua
149ibilgailu 1
230ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 563 biztanleetatik 459 aktibo ziren (% 81,5), horietako 432 lanean (% 76,7) eta 27 langabezian (aktiboen % 5,9).

56315-64 urteko biztanle
% 81,5aktibo
% 76,7lanean
% 5,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,5
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 86,3
Emakumeak% 77,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,0
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 8,5
Batxilergoa% 3,1
Goi-mailako +2% 5,6
Goi-mailako +3/4% 1,9
Goi-mailako +5% 8,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

103 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,8), 33 erretiraturik zeuden (% 32,0) eta 28 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,2).

Ez-aktiboak

% 41
% 32
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 29
% 35
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 121 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 432 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

121enplegu udalerrian
% 46,3soldatapeko
% 53,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.840 eurokoa zen.

25.840 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 29 komertzioetatik, 13 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Molles udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.340 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko abenduaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mayet-de-Montagne », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Molles&oldid=11314650"(e)tik eskuratuta