Edukira joan

Mont Pasièr

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mont Pasièr
Monpazier
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiBergeraceko barrutia
Kantonamenducanton of Monpazier
Izen ofizialaMonpazier
Jatorrizko izenaMonpazier
Posta kodea24540
Geografia
Koordenatuak44°40′51″N 0°53′39″E / 44.6808°N 0.8942°E / 44.6808; 0.8942
Mapa
Azalera0,53 km²
Altitudea200 m, 144 m, 222 m eta 187 m
MugakideakMarsalès, Capdrot eta Gaugeac
Demografia
Biztanleria441 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 244 (%54,5) (%45,5) 204 alt_right
Dentsitatea832 bizt/km²
monpazier.fr

Mont Pasièr (okzitanieraz Mont Pasièr, frantsesez eta ofizialki: Monpazier) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 441 biztanle zituen 0,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marsalès, Capdrot eta Gaugeac.

Mapa
Monpazier eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MonpazierMonpazier
Població amb 218 habitants (2000)Marsalès (1,8 km)
Població amb 115 habitants (2000)Gaugeac (2,2 km)
Població amb 483 habitants (2000)Capdrot (2,3 km)
Població amb 105 habitants (2000)Lavalade (2,8 km)
Població amb 33 habitants (2000)Saint-Cassien (3,8 km)
Població amb 91 habitants (2000)Soulaures (4,2 km)
Població amb 146 habitants (2000)Lolme (5,2 km)
Població amb 56 habitants (2000)Saint-Marcory (5,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 885 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lacapelle-Biron udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 833,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 892 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (90 mm) eta lehorrena uztaila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,0 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,4 °C) eta hotzena 1963 (11,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mont Pasièr)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 6.0 9.2 11.8 15.5 18.9 20.8 20.7 16.9 13.3 8.6 6.0 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 64 67 86 82 73 55 63 68 76 90 86 892
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6−0,1+1,3+1,1+1,4+1,4+0,6+1,3−0,3+0,3+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 204 gizon, 244 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
4.90
 
90-94
 
6.15
4.90
 
85-89
 
4.10
0.00
 
80-84
 
4.10
14.71
 
75-79
 
6.15
4.90
 
70-74
 
6.15
14.22
 
65-69
 
14.34
19.61
 
60-64
 
18.03
7.35
 
55-59
 
4.10
4.90
 
50-54
 
4.10
7.35
 
45-49
 
2.05
0.00
 
40-44
 
6.15
0.00
 
35-39
 
2.05
4.90
 
30-34
 
4.10
2.45
 
25-29
 
0.00
2.45
 
20-24
 
2.05
4.90
 
15-19
 
6.15
0.00
 
10-14
 
8.20
0.00
 
5-9
 
2.05
2.45
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Monpazier udalerrian 396 biztanle zeuden eta 242 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,64 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 55,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

396biztanle
242elkarbizitza-unitate
1,64lagun elkarbizitza-unitateko
102familia
Udalerria
% 29
% 56
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 102 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (69). Guraso bakarreko 19 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 78 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

69
14
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,0), enplegatuak (% 16,5), eskulangileak (% 12,0), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,0) Dordoina departamenduko batez bestekoaren (% 40,6) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).[10]

Udalerria
% 8
% 16
% 12
% 43
Dordoina
% 12
% 15
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 391 etxebizitza zeuden. Horietatik 247 egoitza nagusi ziren, 67 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 76 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (313), eta apartamentuak gutxi ziren (77). Egoitza nagusietatik 127 beren jabearen bizilekuak ziren, 116 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

391etxebizitza
247egoitza nagusi
313etxe
77apartamentu

Etxebizitza multzoa

247
67
76
Egoitza nagusia (247)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (67)Hutsik (76)

Etxe mota

313
77
Etxea (313)Apartamentua (77)

Jabetza egoera

127
116
Jabeak (127)Alokairuan (116)HLM (6)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (89).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik89
1919-194523
1946-197045
1971-199031
1991-200541
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (86). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (101 etxebizitzatan). 86 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 158 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 54tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela18
3 gela62
4 gela72
5 gela edo gehiago86

Berogailu mota

101
86
50
Gas sarea (2)Fuel-olioa (101)Elektrizitatea (86)Gas botila (9)Bestelakoak (50)

Aparkalekua eta ibilgailuak

86aparkalekua
158ibilgailu 1
54ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 221 biztanleetatik 146 aktibo ziren (% 66,1), horietako 134 lanean (% 60,6) eta 13 langabezian (aktiboen % 8,9).

22115-64 urteko biztanle
% 66,1aktibo
% 60,6lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 68,0
25-54 urte% 87,3
55-64 urte% 42,6
Gizonak% 64,9
Emakumeak% 67,6

75 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 9,3), 43 erretiraturik zeuden (% 57,3) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 9
% 57
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 333 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 134 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

333enplegu udalerrian
% 66,1soldatapeko
% 33,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.830 eurokoa zen.

20.830 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 305 ziren, horien artean 223 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 223 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (97 gizon eta 98 emakume) eta 28 langabezian zeuden (14 gizon eta 14 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Monpazier udalerrian 242 unitate fiskal zeuden, 458 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.492 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 106 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 38 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[15]

2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[16]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lacapelle-biron », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mont_Pasièr&oldid=11337341"(e)tik eskuratuta