Edukira joan

Montardit

Montardit
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiSaint-Gironseko barrutia
Kantonamenducanton of Sainte-Croix-Volvestre
Izen ofizialaMontardit
Posta kodea09230
Geografia
Koordenatuak43°04′08″N 1°11′39″E / 43.0689°N 1.1942°E / 43.0689; 1.1942
Mapa
Azalera7,26 km²
Altitudea340 m, 564 m eta 449 m
MugakideakContrazy, Gajan, Lasserre, Mérigon, Montjoie-en-Couserans eta Mauvezin-de-Sainte-Croix
Demografia
Biztanleria224 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 125 (%56,8) (%43,2) 95 alt_right
Dentsitatea31 bizt/km²

Montardit (okzitanieraz Montardit, frantsesez eta ofizialki: Montardit) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 224 biztanle zituen 7,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Contrazy, Gajan, Lasserre, Mérigon, Montjoie-en-Couserans eta Mauvezin-de-Sainte-Croix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontarditMontardit
Població amb 122 habitants (2000)Mérigon (1,9 km)
Població amb 66 habitants (2000)Contrazy (1,9 km)
Població amb 185 habitants (2000)Lasserre (2,2 km)
Població amb 39 habitants (2000)Barjac (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 3,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 913 mm-koa da, urtarrilean 9,7 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lorp-Sentaraille udalerrian dago, 10 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 973,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,7 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 19an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 1041 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (112 mm) eta lehorrena uztaila (66 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,20 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,0 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1972 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montardit)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 5.1 8.1 10.3 13.9 17.4 19.4 19.4 15.8 12.3 7.5 4.9 11.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 89 76 77 109 112 87 66 71 75 85 108 86 1041
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,1+1,2+1,0+1,2+1,2+0,5+1,0−0,3+0,3+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 95 gizon, 125 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
4.00
0.00
 
85-89
 
8.00
5.26
 
80-84
 
4.00
0.00
 
75-79
 
0.00
16.84
 
70-74
 
4.00
5.26
 
65-69
 
4.00
5.26
 
60-64
 
8.00
11.58
 
55-59
 
8.80
0.00
 
50-54
 
4.00
5.26
 
45-49
 
4.00
0.00
 
40-44
 
12.80
11.58
 
35-39
 
12.80
11.58
 
30-34
 
0.00
5.26
 
25-29
 
4.00
0.00
 
20-24
 
8.80
0.00
 
15-19
 
0.00
5.26
 
10-14
 
8.80
0.00
 
5-9
 
4.00
16.84
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montardit udalerrian 224 biztanle zeuden eta 105 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 31 kide bakarrekoak ziren, 32 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 22 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

224biztanle
105elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
70familia
22Bikotea seme-alabekin
32Bikotea seme-alabarik gabe etxean
16Guraso bakarrekoak
31Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 70 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (32). Guraso bakarreko 16 familietatik 16etan ama zen guraso bakarra. 37 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

32
22
16
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 147 etxebizitza zeuden. Horietatik 103 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (136), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 78 beren jabearen bizilekuak ziren, 19 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

147etxebizitza
103egoitza nagusi
136etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

103
19
24
Egoitza nagusia (103)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (24)

Etxe mota

136
Etxea (136)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

78
19
Jabeak (78)Alokairuan (19)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-19457
1946-197015
1971-199015
1991-200516
2006-202016

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (40). 64 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 61 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 49 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 49tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela7
3 gela18
4 gela34
5 gela edo gehiago40

Berogailu mota

12
13
9
64
Gas sarea (4)Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (13)Gas botila (9)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

61aparkalekua
49ibilgailu 1
49ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 141 biztanleetatik 110 aktibo ziren (% 78,0), horietako 102 lanean (% 72,3) eta 8 langabezian (aktiboen % 7,3).

14115-64 urteko biztanle
% 78,0aktibo
% 72,3lanean
% 7,3langabezia-tasa

31 ez-aktibotik 8 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,8), 14 erretiraturik zeuden (% 45,2) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,0).

Ez-aktiboak

% 26
% 45
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 22 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 102 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

22enplegu udalerrian
% 63,6soldatapeko
% 36,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.280 eurokoa zen.

23.280 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (34 gizon eta 33 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Montardit udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 185 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.542 euro zen.[13]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[14]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 ile apaindegia.[15]

2000. urtean Montardit udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.[16]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1949ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Girons », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  14. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  15. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  16. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]