Edukira joan

Montbron

Wikipedia, Entziklopedia askea
Montbron
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Charente
BarrutiAngoulêmeko barrutia
Kantonamenducanton of Montbron
Izen ofizialaMontbron
Posta kodea16220
Geografia
Koordenatuak45°40′02″N 0°30′03″E / 45.6672°N 0.5008°E / 45.6672; 0.5008
Mapa
Azalera43,34 km²
Altitudea95 m, 284 m eta 173 m
MugakideakÉcuras, Eymouthiers, Feuillade, Marthon, Mazerolles, Orgedeuil, Rouzède, Saint-Sornin, Vouthon eta Varaignes
Demografia
Biztanleria2.000 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.023 (%51,3) (%48,7) 970 alt_right
Dentsitatea46 bizt/km²
montbron.fr

Montbron Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.000 biztanle zituen 43,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Écuras, Eymouthiers, Feuillade, Marthon, Mazerolles, Orgedeuil, Rouzède, Saint-Sornin, Vouthon eta Varaignes.

Mapa
Montbron eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Montbron
Població amb 218 habitants (2000)Orgedeuil (3,0 km)
Població amb 343 habitants (2000)Vouthon (3,2 km)
Població amb 303 habitants (2000)Eymouthiers (4,1 km)
Població amb 644 habitants (2000)Écuras (5,5 km)
Població amb 811 habitants (2000)Saint-Sornin (6,2 km)
Població amb 254 habitants (2000)Rouzède (6,3 km)
Població amb 83 habitants (2000)Soudat (6,7 km)
Població amb 324 habitants (2000)Vilhonneur (6,7 km)
Població amb 303 habitants (2000)Feuillade (6,8 km)
Població amb 597 habitants (2000)Marthon (7,3 km)
Població amb 414 habitants (2000)Varaignes (7,7 km)
Població amb 126 habitants (2000)Souffrignac (7,9 km)


Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 3,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 932 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Montembœuf udalerrian dago, 13,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 972,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 917 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (99 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 1963 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montbron)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 5.4 8.4 10.9 14.7 18.2 20.0 19.7 16.0 12.7 8.2 5.7 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 85 68 66 74 79 74 57 65 69 85 98 99 917
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,1+1,3+1,1+1,3+1,4+0,6+1,1−0,2+0,7+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea18002100240027003000330036001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 970 gizon, 1.023 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.58
 
90-94
 
5.87
2.06
 
85-89
 
3.42
6.19
 
80-84
 
7.33
3.61
 
75-79
 
6.84
9.18
 
70-74
 
7.82
8.25
 
65-69
 
9.68
9.79
 
60-64
 
6.35
9.69
 
55-59
 
8.21
4.12
 
50-54
 
5.28
5.15
 
45-49
 
4.30
2.99
 
40-44
 
2.44
6.08
 
35-39
 
5.28
4.02
 
30-34
 
5.28
3.61
 
25-29
 
3.81
3.51
 
20-24
 
4.30
2.58
 
15-19
 
4.79
5.57
 
10-14
 
4.30
7.53
 
5-9
 
3.32
3.51
 
0-4
 
1.37
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montbron udalerrian 1.891 biztanle zeuden eta 988 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.891biztanle
988elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
579familia
Udalerria
% 17
% 32
% 10
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 579 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (314). Guraso bakarreko 99 familietatik 65etan ama zen guraso bakarra. 374 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 104k seme-alaba bakarra zuten etxean, 73k bi, eta 28k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 165 bikoteetatik 44tan (% 26,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

314
165
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean374
Seme-alaba bat104
Bi seme-alaba73
Hiru seme-alaba19
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 1.767 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,5). 80 urte edo gehiagoko 311 biztanleetatik 225 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 86 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 18
40-54% 15
55-64% 24
65-79% 27
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 59
40-54% 66
55-64% 69
65-79% 67
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,6 izatezko bikotean eta % 3,3 PACS bidez lotuta). % 23,3 ezkongabeak ziren, % 14,0 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,3
Ezkongabea% 23,3
Alarguna% 14,0
Izatezko bikotean% 9,6
Dibortziatuta% 6,5
PACS bidez lotuta% 3,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,7), eskulangileak (% 16,0), enplegatuak (% 11,5), erdi-mailako lanbideak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,7) Charente departamenduko batez bestekoaren (% 36,4) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[10]

Udalerria
% 12
% 12
% 16
% 46
Charente
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.323 etxebizitza zeuden. Horietatik 997 egoitza nagusi ziren, 99 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 228 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.148), eta apartamentuak gutxi ziren (172). Egoitza nagusietatik 670 beren jabearen bizilekuak ziren, 306 alokairuan zeuden, 100 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[11]

1.323etxebizitza
997egoitza nagusi
1.148etxe
172apartamentu

Etxebizitza multzoa

997
228
Egoitza nagusia (997)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (99)Hutsik (228)

Etxe mota

1.148
172
Etxea (1.148)Apartamentua (172)

Jabetza egoera

670
306
100
Jabeak (670)Alokairuan (306)HLM (100)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (290).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik265
1919-1945112
1946-1970160
1971-1990290
1991-200590
2006-202079

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (445). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (292 etxebizitzatan). 621 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 512 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 357tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela69
3 gela159
4 gela319
5 gela edo gehiago445

Berogailu mota

292
199
265
228
Gas sarea (292)Fuel-olioa (199)Elektrizitatea (265)Gas botila (13)Bestelakoak (228)

Aparkalekua eta ibilgailuak

621aparkalekua
512ibilgailu 1
357ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.050 biztanleetatik 752 aktibo ziren (% 71,6), horietako 655 lanean (% 62,4) eta 97 langabezian (aktiboen % 12,9).

1.05015-64 urteko biztanle
% 71,6aktibo
% 62,4lanean
% 12,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,2
25-54 urte% 91,5
55-64 urte% 51,5
Gizonak% 73,6
Emakumeak% 69,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,6
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 14,3
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 8,5
Goi-mailako +5% 1,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

298 ez-aktibotik 72 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,2), 143 erretiraturik zeuden (% 48,0) eta 83 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,9).

Ez-aktiboak

% 24
% 48
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 22
% 30
% 36
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.332 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 655 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.332enplegu udalerrian
% 86,0soldatapeko
% 14,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.510 eurokoa zen.

22.510 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.850 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 153 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 57 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 7 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 5 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Montbron udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.187 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Montbron udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 254 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montembœuf », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Montbron&oldid=11317170"(e)tik eskuratuta