Edukira joan

Montreux-Château

Montreux-Château
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
DepartamenduaBelfort Herrialdea
BarrutiBelforteko barrutia
Kantonamenducanton of Fontaine
Izen ofizialaMontreux-Château
Posta kodea90130
Geografia
Koordenatuak47°36′37″N 7°00′04″E / 47.6103°N 7.0011°E / 47.6103; 7.0011
Mapa
Azalera4,66 km²
Altitudea350 m, 336 m, 366 m eta 347 m
MugakideakCunelières, Montreux-Jeune, Montreux-Vieux, Bretagne, Novillard, Petit-Croix eta Autrechêne
Demografia
Biztanleria1.180 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 573 (%49,2) (%50,8) 592 alt_right
Dentsitatea253 bizt/km²
montreux-chateau.fr

Montreux-Château Frantziako udalerri bat da, Belfort Herrialdea departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.180 biztanle zituen 4,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cunelières, Montreux-Jeune, Montreux-Vieux, Bretagne, Novillard, Petit-Croix eta Autrechêne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Montreux-ChâteauMontreux-Château
Població amb 246 habitants (2000)Bretagne (1,7 km)
Població amb 331 habitants (2000)Petit-Croix (2,0 km)
Població amb 280 habitants (2000)Cunelières (2,1 km)
Població amb 245 habitants (2000)Novillard (2,3 km)
Població amb 932 habitants (2000)Foussemagne (2,8 km)
Població amb 285 habitants (2000)Autrechêne (3,5 km)
Població amb 114 habitants (2000)Fontenelle (3,7 km)
Població amb 303 habitants (2000)Grosne (3,9 km)
Població amb 324 habitants (2000)Brebotte (4,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1036 mm-koa da, urtarrilean 11,4 euri-egun eta uztailean 10,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Novillard udalerrian dago, 3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 909,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,1 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 1056 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (110 mm) eta lehorrena apirila (73 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,7 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Montreux-Château)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 2.5 6.1 9.9 14.0 17.7 19.6 18.9 14.5 10.2 5.4 2.4 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 84 76 79 73 99 86 81 91 83 97 96 110 1056
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,7+1,1+1,3+1,2+1,7+1,3+1,4+0,1+0,4+0,9+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 592 gizon, 573 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.62
0.84
 
85-89
 
0.00
1.69
 
80-84
 
3.49
0.84
 
75-79
 
2.62
4.22
 
70-74
 
5.24
5.91
 
65-69
 
5.24
8.45
 
60-64
 
7.85
4.22
 
55-59
 
6.98
8.28
 
50-54
 
11.34
6.76
 
45-49
 
3.49
9.12
 
40-44
 
7.68
5.07
 
35-39
 
9.42
5.07
 
30-34
 
5.06
6.76
 
25-29
 
3.49
4.22
 
20-24
 
6.98
7.26
 
15-19
 
5.06
5.74
 
10-14
 
5.93
9.80
 
5-9
 
4.19
5.74
 
0-4
 
3.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montreux-Château udalerrian 1.164 biztanle zeuden eta 523 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,23 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.164biztanle
523elkarbizitza-unitate
2,23lagun elkarbizitza-unitateko
341familia
Udalerria
% 30
% 24
% 11
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 341 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (159). Guraso bakarreko 55 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 162 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 84k seme-alaba bakarra zuten etxean, 62k bi, eta 32k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 159 bikoteetatik 15tan (% 9,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

127
159
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean162
Seme-alaba bat84
Bi seme-alaba62
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 960 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,0). 80 urte edo gehiagoko 83 biztanleetatik 76 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 7 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 17
40-54% 14
55-64% 20
65-79% 27
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 75
40-54% 70
55-64% 69
65-79% 63
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 9,4 PACS bidez lotuta). % 23,9 ezkongabeak ziren, % 8,0 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 41,6
Ezkongabea% 23,9
Izatezko bikotean% 10,0
PACS bidez lotuta% 9,4
Alarguna% 8,0
Dibortziatuta% 7,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 27,9), erretiratuak (% 24,5), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), enplegatuak (% 11,5). Talde nagusia (eskulangileak, % 27,9) Belfort Herrialdea departamenduko batez bestekoaren (% 17,4) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[8]

Udalerria
% 9
% 17
% 11
% 28
% 24
Belfort Herrialdea
% 12
% 15
% 15
% 17
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 602 etxebizitza zeuden. Horietatik 525 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 69 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (386), eta apartamentuak gutxi ziren (214). Egoitza nagusietatik 369 beren jabearen bizilekuak ziren, 145 alokairuan zeuden, 28 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[9]

602etxebizitza
525egoitza nagusi
386etxe
214apartamentu

Etxebizitza multzoa

525
69
Egoitza nagusia (525)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (69)

Etxe mota

386
214
Etxea (386)Apartamentua (214)

Jabetza egoera

369
145
Jabeak (369)Alokairuan (145)HLM (28)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (151).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik80
1919-194542
1946-197091
1971-1990109
1991-200553
2006-2020151

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (271). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (179 etxebizitzatan). 448 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 237 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 246tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela31
3 gela110
4 gela112
5 gela edo gehiago271

Berogailu mota

179
144
147
Gas sarea (21)Fuel-olioa (179)Elektrizitatea (144)Gas botila (34)Bestelakoak (147)

Aparkalekua eta ibilgailuak

448aparkalekua
237ibilgailu 1
246ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 721 biztanleetatik 594 aktibo ziren (% 82,4), horietako 545 lanean (% 75,6) eta 49 langabezian (aktiboen % 8,2).

72115-64 urteko biztanle
% 82,4aktibo
% 75,6lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,6
25-54 urte% 96,3
55-64 urte% 61,0
Gizonak% 82,7
Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,3
BEPC, brebeta% 23,5
CAP-BEP% 10,2
Batxilergoa% 7,1
Goi-mailako +2% 10,2
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

128 ez-aktibotik 58 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,3), 36 erretiraturik zeuden (% 28,1) eta 34 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,6).

Ez-aktiboak

% 45
% 28
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 26
% 26
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 190 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 545 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

190enplegu udalerrian
% 75,8soldatapeko
% 24,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.750 eurokoa zen.

27.750 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 41 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[11]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.[12]

2000. urtean Montreux-Château udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 498 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Montreux-Château udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 386 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2009ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Novillard_sapc », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]