Edukira joan

Morisel

Morisel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Somme
Izen ofizialaMorisel
Posta kodea80110
Geografia
Koordenatuak49°46′10″N 2°28′30″E / 49.7694°N 2.475°E / 49.7694; 2.475
Mapa
Azalera6,43 km²
Altitudea32 m, 109 m eta 68 m
MugakideakMailly-Raineval, Moreuil eta Rouvrel
Demografia
Biztanleria469 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 241 (%50,7) (%49,3) 234 alt_right
Dentsitatea73 bizt/km²

Morisel Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 469 biztanle zituen 6,43 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mailly-Raineval, Moreuil eta Rouvrel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MoriselMorisel
Població amb 3988 habitants (2000)Moreuil (0,8 km)
Població amb 276 habitants (2000)Rouvrel (4,4 km)
Població amb 223 habitants (2000)Braches (4,7 km)
Població amb 432 habitants (2000)Thennes (4,7 km)
Població amb 426 habitants (2000)Hailles (4,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 663 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Glisy udalerrian dago, 13,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 646,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,6 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 10an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 234 gizon, 241 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
4.27
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
6.22
11.11
 
75-79
 
0.00
4.27
 
70-74
 
6.22
4.27
 
65-69
 
4.15
8.55
 
60-64
 
5.81
12.39
 
55-59
 
10.37
0.00
 
50-54
 
8.30
1.71
 
45-49
 
1.66
3.85
 
40-44
 
7.47
5.56
 
35-39
 
9.54
5.98
 
30-34
 
5.81
6.41
 
25-29
 
9.96
5.98
 
20-24
 
2.07
5.56
 
15-19
 
5.39
7.26
 
10-14
 
3.73
5.56
 
5-9
 
7.47
7.26
 
0-4
 
5.81
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morisel udalerrian 469 biztanle zeuden eta 225 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

469biztanle
225elkarbizitza-unitate
2,08lagun elkarbizitza-unitateko
139familia
Udalerria
% 21
% 31
% 10
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 139 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (69). Guraso bakarreko 23 familietatik 23etan ama zen guraso bakarra. 83 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

69
47
23
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,9), eskulangileak (% 19,1), enplegatuak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 16,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,9) Somme departamenduko batez bestekoaren (% 31,9) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 16
% 19
% 19
% 37
Somme
% 9
% 14
% 16
% 18
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 245 etxebizitza zeuden. Horietatik 226 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (209), eta apartamentuak gutxi ziren (36). Egoitza nagusietatik 148 beren jabearen bizilekuak ziren, 72 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

245etxebizitza
226egoitza nagusi
209etxe
36apartamentu

Etxebizitza multzoa

226
Egoitza nagusia (226)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (15)

Etxe mota

209
36
Etxea (209)Apartamentua (36)

Jabetza egoera

148
72
Jabeak (148)Alokairuan (72)HLM (1)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (72).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik5
1919-194534
1946-197072
1971-199044
1991-200558
2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (110). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (109 etxebizitzatan). 141 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 113 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 92tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela14
3 gela43
4 gela57
5 gela edo gehiago110

Berogailu mota

109
29
64
24
Gas sarea (109)Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (64)Bestelakoak (24)

Aparkalekua eta ibilgailuak

141aparkalekua
113ibilgailu 1
92ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 303 biztanleetatik 226 aktibo ziren (% 74,6), horietako 207 lanean (% 68,3) eta 19 langabezian (aktiboen % 8,4).

30315-64 urteko biztanle
% 74,6aktibo
% 68,3lanean
% 8,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,7
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 56,8
Gizonak% 78,2
Emakumeak% 71,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,1
BEPC, brebeta% 31,2
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 7,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

77 ez-aktibotik 34 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,2), 26 erretiraturik zeuden (% 33,8) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,1).

Ez-aktiboak

% 44
% 34
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 30
% 30
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 38 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 207 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

38enplegu udalerrian
% 71,1soldatapeko
% 26,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.740 eurokoa zen.

24.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.200 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra supermerkatu bat zen.[13]

2000. urtean Morisel udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Amiens-Glisy », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]