Edukira joan

Moutier-Rozeille

Moutier-Rozeille
Moutier-Rozeille
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCreuse
Izen ofizialaMoutier-Rozeille
La Raison
Jatorrizko izenaMoutier-Rozeille
Posta kodea23200
Geografia
Koordenatuak45°55′00″N 2°11′50″E / 45.9167°N 2.1972°E / 45.9167; 2.1972
Mapa
Azalera19,66 km²
Altitudea437 m, 671 m eta 556 m
MugakideakAubusson, Felletin, Néoux, Sainte-Feyre-la-Montagne, Saint-Frion, Saint-Pardoux-le-Neuf eta Saint-Quentin-la-Chabanne
Demografia
Biztanleria432 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 209 (%49,1) (%50,9) 217 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
moutierrozeille.fr

Moutier-Rozeille (frantsesez eta ofizialki: Moutier-Rozeille) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 432 biztanle zituen 19,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubusson, Felletin, Néoux, Sainte-Feyre-la-Montagne, Saint-Frion, Saint-Pardoux-le-Neuf eta Saint-Quentin-la-Chabanne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Moutier-RozeilleMoutier-Rozeille
Població amb 1889 habitants (2000)Felletin (4,2 km)
Població amb 4181 habitants (2000)Aubusson (4,8 km)
Població amb 301 habitants (2000)Néoux (4,9 km)
Població amb 191 habitants (2000)Saint-Frion (6,3 km)
Població amb 516 habitants (2000)Saint-Amand (7,3 km)
Població amb 518 habitants (2000)Blessac (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 5,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1045 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Felletin udalerrian dago, 4,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 969 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C). Urteko prezipitazioa 1001 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (98 mm) eta lehorrena martxoa (72 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,4 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2022 eta 2023). Urterik beroena 1989 izan zen (11,5 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Moutier-Rozeille)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.2 3.4 6.2 8.7 12.4 15.9 17.8 17.6 13.7 10.7 6.3 3.9 10.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 73 72 91 98 83 79 74 81 83 94 92 1001
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,3+1,2+1,2+1,3+0,6+1,0−0,9−0,2+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 217 gizon, 209 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.30
 
90-94
 
0.00
2.30
 
85-89
 
4.78
2.30
 
80-84
 
2.39
4.61
 
75-79
 
4.78
6.91
 
70-74
 
7.18
4.61
 
65-69
 
10.05
18.89
 
60-64
 
7.18
6.91
 
55-59
 
4.78
2.30
 
50-54
 
4.78
6.91
 
45-49
 
10.05
4.61
 
40-44
 
7.18
4.61
 
35-39
 
0.00
4.61
 
30-34
 
7.18
6.91
 
25-29
 
2.39
4.61
 
20-24
 
10.05
4.61
 
15-19
 
2.39
9.68
 
10-14
 
2.39
2.30
 
5-9
 
2.39
0.00
 
0-4
 
10.05
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Moutier-Rozeille udalerrian 432 biztanle zeuden eta 215 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

432biztanle
215elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
129familia
Udalerria
% 22
% 29
% 10
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 129 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (62). Guraso bakarreko 21 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 82 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

62
47
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,5), enplegatuak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,1), eskulangileak (% 9,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,5) Creuse departamenduko batez bestekoaren (% 42,3) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,0).[10]

Udalerria
% 12
% 19
% 10
% 40
Creuse
% 11
% 15
% 12
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 328 etxebizitza zeuden. Horietatik 211 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 45 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (307), eta apartamentuak gutxi ziren (20). Egoitza nagusietatik 168 beren jabearen bizilekuak ziren, 38 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

328etxebizitza
211egoitza nagusi
307etxe
20apartamentu

Etxebizitza multzoa

211
73
45
Egoitza nagusia (211)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (45)

Etxe mota

307
Etxea (307)Apartamentua (20)

Jabetza egoera

168
38
Jabeak (168)Alokairuan (38)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (81).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik81
1919-194533
1946-197029
1971-199042
1991-200515
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (114). 90 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 160 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 97 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 98tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela7
3 gela30
4 gela57
5 gela edo gehiago114

Berogailu mota

33
53
28
90
Gas sarea (33)Fuel-olioa (53)Elektrizitatea (28)Gas botila (8)Bestelakoak (90)

Aparkalekua eta ibilgailuak

160aparkalekua
97ibilgailu 1
98ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 247 biztanleetatik 175 aktibo ziren (% 70,9), horietako 156 lanean (% 63,2) eta 19 langabezian (aktiboen % 10,9).

24715-64 urteko biztanle
% 70,9aktibo
% 63,2lanean
% 10,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 35,7
25-54 urte% 89,7
55-64 urte% 46,7
Gizonak% 68,3
Emakumeak% 72,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,5
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 3,6
Batxilergoa% 12,9
Goi-mailako +2% 4,2
Goi-mailako +3/4% 19,2
Goi-mailako +5% 9,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

73 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,7), 34 erretiraturik zeuden (% 46,6) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,8).

Ez-aktiboak

% 25
% 47
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 13
% 22
% 38
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 147 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 156 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

147enplegu udalerrian
% 78,2soldatapeko
% 21,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.600 eurokoa zen.

23.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 25 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 argiketariak.[13]

2000. urtean Moutier-Rozeille udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 729 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , urgentzia zentro 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Felletin », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]