Edukira joan

Nades

Nades
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMontluçoneko barrutia
Kantonamenducanton of Ébreuil
Izen ofizialaNades
Posta kodea03450
Geografia
Koordenatuak46°09′33″N 2°58′05″E / 46.1592°N 2.9681°E / 46.1592; 2.9681
Mapa
Azalera8,49 km²
Altitudea394 m, 734 m eta 595 m
MugakideakChouvigny, Échassières, Lalizolle eta Servant
Demografia
Biztanleria162 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 73 (%46,5) (%53,5) 84 alt_right
Dentsitatea19 bizt/km²

Nades Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 162 biztanle zituen 8,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chouvigny, Échassières, Lalizolle eta Servant.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NadesNades
Població amb 368 habitants (2000)Lalizolle (2,5 km)
Població amb 558 habitants (2000)Servant (3,8 km)
Població amb 387 habitants (2000)Échassières (4,0 km)
Població amb 239 habitants (2000)Chouvigny (4,0 km)
Població amb 295 habitants (2000)Moureuille (5,0 km)
Població amb 42 habitants (2000)Veauce (6,8 km)
Població amb 201 habitants (2000)Durmignat (7,0 km)
Població amb 103 habitants (2000)Sussat (7,3 km)
Població amb 126 habitants (2000)Coutansouze (7,4 km)
Població amb 261 habitants (2000)Pouzol (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 5,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 875 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Échassières udalerrian dago, 3,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 847,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,3 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 19an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C). Urteko prezipitazioa 819 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (84 mm) eta lehorrena otsaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (7,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Nades)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.9 3.2 6.3 9.1 13.0 16.8 18.9 18.7 14.5 10.9 6.3 3.6 10.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 58 50 51 70 84 79 71 76 74 67 73 65 819
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,5+1,5+1,5+1,6+1,8+1,4+1,9+0,3+0,8+1,2+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 84 gizon, 73 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
15.07
0.00
 
85-89
 
6.85
0.00
 
80-84
 
6.85
19.05
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
6.85
0.00
 
65-69
 
0.00
13.10
 
60-64
 
15.07
19.05
 
55-59
 
15.07
5.95
 
50-54
 
6.85
5.95
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
6.85
5.95
 
35-39
 
6.85
5.95
 
30-34
 
6.85
11.90
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
13.10
 
5-9
 
6.85
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Nades udalerrian 134 biztanle zeuden eta 73 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 28 kide bakarrekoak ziren, 28 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

134biztanle
73elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
45familia
6Bikotea seme-alabekin
28Bikotea seme-alabarik gabe etxean
11Guraso bakarrekoak
28Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 45 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (28). Guraso bakarreko 11 familietatik 11etan ama zen guraso bakarra. 34 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

28
6
11
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 117 etxebizitza zeuden. Horietatik 69 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (116), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 64 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

117etxebizitza
69egoitza nagusi
116etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

69
31
17
Egoitza nagusia (69)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (17)

Etxe mota

116
Etxea (116)

Jabetza egoera

64
Jabeak (64)Alokairuan (4)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41
1919-194511
1946-19709
1971-19903
1991-20055
2006-20200

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (38). 37 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 57 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 40 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 25tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela9
4 gela18
5 gela edo gehiago38

Berogailu mota

13
13
6
37
Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (13)Gas botila (6)Bestelakoak (37)

Aparkalekua eta ibilgailuak

57aparkalekua
40ibilgailu 1
25ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 101 biztanleetatik 68 aktibo ziren (% 67,3), horietako 65 lanean (% 64,4) eta 3 langabezian (aktiboen % 4,4).

10115-64 urteko biztanle
% 67,3aktibo
% 64,4lanean
% 4,4langabezia-tasa

33 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 9,1), 5 erretiraturik zeuden (% 15,2) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 75,8).

Ez-aktiboak

% 9
% 15
% 76
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 62 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 65 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

62enplegu udalerrian
% 80,6soldatapeko
% 21,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.650 eurokoa zen.

22.650 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Nades udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1967ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Echassières_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]