Edukira joan

Nieudan

Nieudan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiAurillaceko barrutia
Kantonamenducanton of Laroquebrou
Izen ofizialaNieudan
Posta kodea15150
Geografia
Koordenatuak44°59′01″N 2°14′35″E / 44.9836°N 2.2431°E / 44.9836; 2.2431
Mapa
Azalera12,4 km²
Altitudea479 m, 626 m eta 556 m
MugakideakLaroquebrou, Saint-Étienne-Cantalès, Saint-Paul-des-Landes, Saint-Santin-Cantalès, Saint-Victor eta Ayrens
Demografia
Biztanleria109 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 63 (%56,3) (%43,8) 49 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²

Nieudan (frantsesez eta ofizialki: Nieudan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 109 biztanle zituen 12,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Laroquebrou, Saint-Étienne-Cantalès, Saint-Paul-des-Landes, Saint-Santin-Cantalès, Saint-Victor eta Ayrens.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NieudanNieudan
Població amb 180 habitants (2000)Saint-Gérons (4,1 km)
Població amb 986 habitants (2000)Laroquebrou (4,5 km)
Població amb 108 habitants (2000)Saint-Victor (4,6 km)
Població amb 551 habitants (2000)Ayrens (6,5 km)
Població amb 114 habitants (2000)Montvert (6,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 5,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1203 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aurillac udalerrian dago, 17,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1134,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (3,1 °C). Urteko prezipitazioa 1177 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (121 mm) eta lehorrena uztaila (82 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,6 °C) eta hotzena 1980 (8,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Nieudan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.1 3.4 6.6 9.3 13.2 16.9 18.9 18.5 14.4 11.1 6.5 3.9 10.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 95 84 86 108 109 91 82 84 101 106 121 111 1177
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,1+1,4+1,4+1,6+1,7+1,0+1,4−0,4+0,1+0,5+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Nieudan udalerrian erroldatutako biztanleak 106 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 49 gizon, 63 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
10.20
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
7.94
0.00
 
80-84
 
7.94
10.20
 
75-79
 
7.94
0.00
 
70-74
 
7.94
10.20
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
0.00
10.20
 
55-59
 
7.94
0.00
 
50-54
 
7.94
10.20
 
45-49
 
0.00
10.20
 
40-44
 
7.94
0.00
 
35-39
 
0.00
18.37
 
30-34
 
14.29
10.20
 
25-29
 
7.94
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
7.94
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
14.29
10.20
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Nieudan udalerrian 109 biztanle zeuden eta 52 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 14 kide bakarrekoak ziren, 24 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

109biztanle
52elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
38familia
14Bikotea seme-alabekin
24Bikotea seme-alabarik gabe etxean
14Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 38 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (24). 24 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

24
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 81 etxebizitza zeuden. Horietatik 52 egoitza nagusi ziren, 25 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (79), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 43 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

81etxebizitza
52egoitza nagusi
79etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

52
25
Egoitza nagusia (52)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (25)Hutsik (4)

Etxe mota

79
Etxea (79)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

43
9
Jabeak (43)Alokairuan (9)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19453
1946-19700
1971-199017
1991-20055
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (32). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (22 etxebizitzatan). 43 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 18 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 29tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela10
4 gela11
5 gela edo gehiago32

Berogailu mota

9
22
21
Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (22)Bestelakoak (21)

Aparkalekua eta ibilgailuak

43aparkalekua
18ibilgailu 1
29ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 57 biztanleetatik 43 aktibo ziren (% 75,4), horietako 42 lanean (% 73,7) eta 1 langabezian (aktiboen % 2,3).

5715-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 73,7lanean
% 2,3langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,7), 5 erretiraturik zeuden (% 35,7) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,6).

Ez-aktiboak

% 36
% 36
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 12 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 42 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

12enplegu udalerrian
% 66,7soldatapeko
% 33,3ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (25 gizon eta 13 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2000. urtean Nieudan udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1945ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aurillac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]