Edukira joan

Noyant-d'Allier

Noyant-d'Allier
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaNoyant-d'Allier
Noyant
Posta kodea03210
Geografia
Koordenatuak46°28′47″N 3°07′24″E / 46.4797°N 3.1233°E / 46.4797; 3.1233
Mapa
Azalera21,05 km²
Altitudea247 m, 485 m eta 353 m
MugakideakChâtillon, Cressanges, Gipcy, Meillers, Souvigny eta Tronget
Demografia
Biztanleria602 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 267 (%44,6) (%55,4) 331 alt_right
Dentsitatea29 bizt/km²
noyantdallier.fr

Noyant-d'Allier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 602 biztanle zituen 21,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châtillon, Cressanges, Gipcy, Meillers, Souvigny eta Tronget.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Noyant-d'AllierNoyant-d'Allier
Població amb 313 habitants (2000)Châtillon (0,9 km)
Població amb 159 habitants (2000)Meillers (3,9 km)
Població amb 654 habitants (2000)Cressanges (4,7 km)
Població amb 220 habitants (2000)Gipcy (5,9 km)
Població amb 932 habitants (2000)Tronget (7,6 km)
Població amb 325 habitants (2000)Autry-Issards (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 796 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bourbon-l'Archambault udalerrian dago, 12,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 777,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,9 °C-koa da, 2007ko urtarrilaren 26an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (3,3 °C). Urteko prezipitazioa 770 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,41 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,5 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2019, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2020 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Noyant-d'Allier)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.3 3.7 6.9 9.8 13.8 17.6 19.7 19.4 15.1 11.3 6.7 4.0 11.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 55 46 49 67 80 71 68 71 69 64 72 59 770
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,5+1,6+1,6+1,8+2,1+1,8+2,2+0,6+0,9+1,3+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea30060090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 331 gizon, 267 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.51
 
95+
 
1.87
0.00
 
90-94
 
3.75
6.04
 
85-89
 
9.36
1.51
 
80-84
 
7.49
1.51
 
75-79
 
1.87
13.60
 
70-74
 
11.24
7.55
 
65-69
 
11.24
12.08
 
60-64
 
5.62
4.53
 
55-59
 
11.24
7.55
 
50-54
 
5.24
3.02
 
45-49
 
5.24
6.04
 
40-44
 
5.62
3.02
 
35-39
 
5.62
6.04
 
30-34
 
0.00
7.25
 
25-29
 
5.24
1.51
 
20-24
 
0.00
4.53
 
15-19
 
5.62
4.23
 
10-14
 
1.87
2.72
 
5-9
 
1.87
5.74
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Noyant-d'Allier udalerrian 602 biztanle zeuden eta 328 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

602biztanle
328elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
164familia
Udalerria
% 15
% 24
% 9
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 164 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (80). Guraso bakarreko 35 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 100 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 50k seme-alaba bakarra zuten etxean, 10k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

80
50
35
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean100
Seme-alaba bat50
Bi seme-alaba10
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 531 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 59,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 8
40-54% 17
55-64% 36
65-79% 37
80 +% 60
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 56
40-54% 63
55-64% 60
65-79% 62
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,1 izatezko bikotean eta % 4,1 PACS bidez lotuta). % 27,1 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 41,4
Ezkongabea% 27,1
Alarguna% 11,1
Izatezko bikotean% 8,1
Dibortziatuta% 8,1
PACS bidez lotuta% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 53,0), enplegatuak (% 15,2), eskulangileak (% 12,2), erdi-mailako lanbideak (% 10,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 53,0) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 12
% 53
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 536 etxebizitza zeuden. Horietatik 331 egoitza nagusi ziren, 154 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 51 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (484), eta apartamentuak gutxi ziren (48). Egoitza nagusietatik 211 beren jabearen bizilekuak ziren, 106 alokairuan zeuden, 36 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[11]

536etxebizitza
331egoitza nagusi
484etxe
48apartamentu

Etxebizitza multzoa

331
154
51
Egoitza nagusia (331)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (154)Hutsik (51)

Etxe mota

484
48
Etxea (484)Apartamentua (48)

Jabetza egoera

211
106
36
Jabeak (211)Alokairuan (106)HLM (36)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919-1945 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (108).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-1945108
1946-197045
1971-199025
1991-200517
2006-202036

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (123). 138 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 171 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 157 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 93tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela23
2 gela19
3 gela75
4 gela91
5 gela edo gehiago123

Berogailu mota

36
135
138
Gas sarea (2)Fuel-olioa (36)Elektrizitatea (135)Gas botila (20)Bestelakoak (138)

Aparkalekua eta ibilgailuak

171aparkalekua
157ibilgailu 1
93ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 289 biztanleetatik 209 aktibo ziren (% 72,3), horietako 163 lanean (% 56,4) eta 46 langabezian (aktiboen % 22,0).

28915-64 urteko biztanle
% 72,3aktibo
% 56,4lanean
% 22,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,8
25-54 urte% 90,4
55-64 urte% 52,9
Gizonak% 71,0
Emakumeak% 73,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,2
BEPC, brebeta% 50,0
CAP-BEP% 25,5
Batxilergoa% 18,2
Goi-mailako +2% 30,4
Goi-mailako +3/4% 4,0
Goi-mailako +5% 10,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

80 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,2), 26 erretiraturik zeuden (% 32,5) eta 33 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,2).

Ez-aktiboak

% 26
% 32
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 72 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 163 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

72enplegu udalerrian
% 56,9soldatapeko
% 43,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.220 eurokoa zen.

21.220 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 albaitariak eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.[14]

2000. urtean Noyant-d'Allier udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.326 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bourbon_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]