Edukira joan

Orry-la-Ville

Orry-la-Ville
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Oise
BarrutiSenliseko barrutia
Izen ofizialaOrry-la-Ville
Posta kodea60560
Geografia
Koordenatuak49°07′56″N 2°30′46″E / 49.1322°N 2.5128°E / 49.1322; 2.5128
Mapa
Azalera12,1 km²
Altitudea42 m, 129 m eta 73 m
MugakideakChantilly, La Chapelle-en-Serval, Coye-la-Forêt, Pontarmé eta Luzarches
Demografia
Biztanleria3.583 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.876 (%53,1) (%46,9) 1.656 alt_right
Dentsitatea296 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakKapelle
orrylaville.fr

Orry-la-Ville Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.583 biztanle zituen 12,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chantilly, La Chapelle-en-Serval, Coye-la-Forêt, Pontarmé eta Luzarches.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Orry-la-VilleOrry-la-Ville
Població amb 701 habitants (2000)Pontarmé (3,7 km)
Població amb 9701 habitants (2000)Fosses (4,2 km)
Població amb 3710 habitants (2000)Survilliers (4,5 km)
Població amb 464 habitants (2000)Bellefontaine (5,1 km)
Població amb 2562 habitants (2000)Saint-Witz (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 694 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Creil udalerrian dago, 13,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 662,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea50010001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.656 gizon, 1.876 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.27
0.60
 
90-94
 
0.75
1.99
 
85-89
 
1.81
3.50
 
80-84
 
5.06
4.35
 
75-79
 
6.13
4.35
 
70-74
 
3.84
4.35
 
65-69
 
5.38
4.41
 
60-64
 
6.18
7.31
 
55-59
 
5.97
9.48
 
50-54
 
7.30
8.39
 
45-49
 
6.08
5.74
 
40-44
 
5.60
8.45
 
35-39
 
8.21
4.17
 
30-34
 
5.28
4.35
 
25-29
 
5.22
2.72
 
20-24
 
4.16
5.43
 
15-19
 
4.26
6.04
 
10-14
 
5.38
6.46
 
5-9
 
6.13
7.91
 
0-4
 
6.98
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Orry-la-Ville udalerrian 3.594 biztanle zeuden eta 1.567 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 30,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.594biztanle
1.567elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
1.121familia
Udalerria
% 30
% 31
% 11
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.121 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (481). Guraso bakarreko 175 familietatik 110etan ama zen guraso bakarra. 551 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 285k seme-alaba bakarra zuten etxean, 220k bi, eta 65k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 466 bikoteetatik 65tan (% 13,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

481
466
175
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean551
Seme-alaba bat285
Bi seme-alaba220
Hiru seme-alaba55
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.946 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,0).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 10
40-54% 9
55-64% 17
65-79% 20
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 72
40-54% 81
55-64% 74
65-79% 78
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,4 izatezko bikotean eta % 9,5 PACS bidez lotuta). % 20,2 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 49,0
Ezkongabea% 20,2
PACS bidez lotuta% 9,5
Izatezko bikotean% 9,4
Dibortziatuta% 5,9
Alarguna% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,6), goi-mailako langileak (% 24,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,3), enplegatuak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,6) Oise departamenduko batez bestekoaren (% 28,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 24
% 16
% 13
% 34
Oise
% 12
% 17
% 17
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.679 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.562 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 79 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.402), eta apartamentuak gutxi ziren (267). Egoitza nagusietatik 1.217 beren jabearen bizilekuak ziren, 309 alokairuan zeuden, 112 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 36 doan lagata.[10]

1.679etxebizitza
1.562egoitza nagusi
1.402etxe
267apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.562
Egoitza nagusia (1.562)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (79)

Etxe mota

1.402
267
Etxea (1.402)Apartamentua (267)

Jabetza egoera

1.217
309
Jabeak (1.217)Alokairuan (309)HLM (112)Doan lagata (36)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (496).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik166
1919-194597
1946-1970346
1971-1990496
1991-2005166
2006-2020236

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (879). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (893 etxebizitzatan). 1.323 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 715 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 742tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela24
2 gela124
3 gela231
4 gela304
5 gela edo gehiago879

Berogailu mota

893
442
Gas sarea (893)Fuel-olioa (113)Elektrizitatea (442)Gas botila (12)Bestelakoak (102)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.323aparkalekua
715ibilgailu 1
742ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.169 biztanleetatik 1.747 aktibo ziren (% 80,5), horietako 1.624 lanean (% 74,9) eta 123 langabezian (aktiboen % 7,0).

2.16915-64 urteko biztanle
% 80,5aktibo
% 74,9lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,2
25-54 urte% 95,6
55-64 urte% 67,2
Gizonak% 82,0
Emakumeak% 79,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,6
BEPC, brebeta% 11,9
CAP-BEP% 7,7
Batxilergoa% 9,2
Goi-mailako +2% 7,7
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

422 ez-aktibotik 201 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 47,6), 127 erretiraturik zeuden (% 30,1) eta 94 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,3).

Ez-aktiboak

% 48
% 30
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 35
% 31
% 19
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 434 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.624 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

434enplegu udalerrian
% 70,5soldatapeko
% 29,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 34.990 eurokoa zen, eta biztanleen % 4 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

34.990 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.970 €
% 4,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 128 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 27 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Orry-la-Ville udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1954ko abuztuaren 1an eta 2021ko uztailaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Creil », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]