Edukira joan

Palaja

Palaja
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiCarcassonneko barrutia
Kantonamenducanton of Carcassonne-Est
Izen ofizialaPalaja
Posta kodea11570
Geografia
Koordenatuak43°10′22″N 2°23′07″E / 43.1728°N 2.3853°E / 43.1728; 2.3853
Mapa
Azalera14,69 km²
Altitudea140 m, 440 m eta 225 m
MugakideakCarcasona, Cavanac, Cazilhac, Montirat, Villefloure eta Leuc
Demografia
Biztanleria2.722 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.360 (%50,4) (%49,6) 1.340 alt_right
Dentsitatea185 bizt/km²
mairie-palaja.fr

Palaja (frantsesez eta ofizialki: Palaja) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.722 biztanle zituen 14,69 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Carcasona, Cavanac, Cazilhac, Montirat, Villefloure eta Leuc.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PalajaPalaja
Població amb 1583 habitants (2000)Cazilhac (1,9 km)
Població amb 853 habitants (2000)Cavanac (4,6 km)
Població amb 68 habitants (2000)Montirat (4,7 km)
Població amb 47620 habitants (2000)Carcassonne (4,8 km)
Població amb 832 habitants (2000)Berriac (5,4 km)
Població amb 127 habitants (2000)Villefloure (5,6 km)
Població amb 627 habitants (2000)Leuc (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 1,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 757 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 4,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Carcassonne udalerrian dago, 8,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 665 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,2 °C-koa da, 1963ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0500100015002000250030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.340 gizon, 1.360 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.37
0.00
 
90-94
 
0.00
1.87
 
85-89
 
2.57
2.24
 
80-84
 
2.21
5.60
 
75-79
 
4.41
5.22
 
70-74
 
7.72
8.58
 
65-69
 
6.99
7.46
 
60-64
 
6.25
5.97
 
55-59
 
6.99
5.60
 
50-54
 
7.35
5.60
 
45-49
 
4.41
6.72
 
40-44
 
8.09
7.46
 
35-39
 
8.09
6.34
 
30-34
 
6.99
2.61
 
25-29
 
2.57
2.61
 
20-24
 
1.10
5.60
 
15-19
 
4.04
6.34
 
10-14
 
6.99
8.96
 
5-9
 
6.99
5.22
 
0-4
 
5.88
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Palaja udalerrian 2.722 biztanle zeuden eta 1.152 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,36 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.722biztanle
1.152elkarbizitza-unitate
2,36lagun elkarbizitza-unitateko
888familia
Udalerria
% 30
% 39
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 888 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (446). Guraso bakarreko 91 familietatik 81etan ama zen guraso bakarra. 496 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 156k seme-alaba bakarra zuten etxean, 176k bi, eta 60k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 351 bikoteetatik 50tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

446
351
91
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean496
Seme-alaba bat156
Bi seme-alaba176
Hiru seme-alaba45
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 2.204 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 8
40-54% 8
55-64% 12
65-79% 19
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 80
40-54% 81
55-64% 83
65-79% 80
80 +% 58

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 9,3 PACS bidez lotuta). % 17,8 ezkongabeak ziren, % 4,4 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 53,3
Ezkongabea% 17,8
Izatezko bikotean% 9,8
PACS bidez lotuta% 9,3
Dibortziatuta% 5,5
Alarguna% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,2), enplegatuak (% 18,4), erdi-mailako lanbideak (% 15,8), goi-mailako langileak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,2) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 8
% 13
% 16
% 18
% 8
% 35
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.215 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.152 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 32 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.182), eta apartamentuak gutxi ziren (33). Egoitza nagusietatik 955 beren jabearen bizilekuak ziren, 176 alokairuan zeuden, 31 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]

1.215etxebizitza
1.152egoitza nagusi
1.182etxe
33apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.152
Egoitza nagusia (1.152)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (30)Hutsik (32)

Etxe mota

1.182
Etxea (1.182)Apartamentua (33)

Jabetza egoera

955
176
Jabeak (955)Alokairuan (176)HLM (31)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (412).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik27
1919-194519
1946-197049
1971-1990412
1991-2005292
2006-2020330

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (696). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (747 etxebizitzatan). 982 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 431 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 689tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela19
3 gela63
4 gela371
5 gela edo gehiago696

Berogailu mota

161
747
180
Gas sarea (161)Fuel-olioa (52)Elektrizitatea (747)Gas botila (11)Bestelakoak (180)

Aparkalekua eta ibilgailuak

982aparkalekua
431ibilgailu 1
689ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.614 biztanleetatik 1.253 aktibo ziren (% 77,6), horietako 1.141 lanean (% 70,7) eta 111 langabezian (aktiboen % 8,9).

1.61415-64 urteko biztanle
% 77,6aktibo
% 70,7lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 28,4
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 65,6
Gizonak% 79,2
Emakumeak% 76,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,2
BEPC, brebeta% 9,8
CAP-BEP% 10,5
Batxilergoa% 11,7
Goi-mailako +2% 3,8
Goi-mailako +3/4% 10,4
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

361 ez-aktibotik 150 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,6), 108 erretiraturik zeuden (% 29,9) eta 103 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,5).

Ez-aktiboak

% 42
% 30
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 18
% 30
% 31
% 11
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 231 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.141 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

231enplegu udalerrian
% 69,7soldatapeko
% 30,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.800 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.800 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 69 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 1 margolaria, 5 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Palaja udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1948ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Carcassonne », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]