Paray-sous-Briailles
| Paray-sous-Briailles | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Izen ofiziala | Paray-sous-Briailles | ||||||||||
| Posta kodea | 03500 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°17′25″N 3°21′54″E / 46.2903°N 3.365°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 22,18 km² | ||||||||||
| Altitudea | 234 m, 228 m, 266 m eta 232 m | ||||||||||
| Mugakideak | Créchy, Loriges, Marcenat, Saint-Pourçain-sur-Sioule eta Varennes-sur-Allier | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 616 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 28 bizt/km² | ||||||||||
Paray-sous-Briailles Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 616 biztanle zituen 22,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Créchy, Loriges, Marcenat, Saint-Pourçain-sur-Sioule eta Varennes-sur-Allier.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 753 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 744,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 1983ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -27 °C-koa da, 1963ko urtarrilaren 23an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (3,8 °C). Urteko prezipitazioa 744 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (79 mm) eta lehorrena otsaila (39 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,4 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2023 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1963 (9,0 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 3.8 | 4.3 | 7.6 | 10.6 | 14.7 | 18.5 | 20.4 | 20.0 | 15.7 | 12.0 | 7.2 | 4.4 | 11.6 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 50 | 39 | 45 | 62 | 79 | 68 | 70 | 73 | 65 | 67 | 71 | 55 | 744 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 326 gizon, 288 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Paray-sous-Briailles udalerrian 616 biztanle zeuden eta 278 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 186 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (97). 107 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 24k seme-alaba bakarra zuten etxean, 51k bi, eta 4k hiru edo gehiago.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 517 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,1).[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,9 izatezko bikotean eta % 7,5 PACS bidez lotuta). % 22,6 ezkongabeak ziren, % 4,3 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,6), eskulangileak (% 28,4), erdi-mailako lanbideak (% 13,7), nekazariak (% 7,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,6) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,6).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 311 etxebizitza zeuden. Horietatik 281 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (305), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 52 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (97).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (139). 113 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 241 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 118 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 148tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 388 biztanleetatik 312 aktibo ziren (% 80,4), horietako 285 lanean (% 73,5) eta 27 langabezian (aktiboen % 8,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
76 ez-aktibotik 26 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,2), 27 erretiraturik zeuden (% 35,5) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,3).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 86 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 285 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.370 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 51,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,0. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 4 zerbitzu enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 iturginak eta 1 jatetxe.[13]
2000. urtean Paray-sous-Briailles udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.679 hektarea erabiltzen.[14]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1950ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Paray-sous-Briailles », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

