Edukira joan

Roannes-Saint-Mary

Roannes-Saint-Mary
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiAurillaceko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Mamet-la-Salvetat
Izen ofizialaRoannes-Saint-Mary
Posta kodea15220
Geografia
Koordenatuak44°51′25″N 2°23′26″E / 44.8569°N 2.3906°E / 44.8569; 2.3906
Mapa
Azalera36,29 km²
Altitudea560 m, 804 m eta 675 m
MugakideakArpajon-sur-Cère, Lafeuillade-en-Vézie, Marcolès, Prunet, Saint-Mamet-la-Salvetat, Sansac-de-Marmiesse eta Ytrac
Demografia
Biztanleria1.101 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 515 (%46,6) (%53,4) 590 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
roannes-saint-mary.fr

Roannes-Saint-Mary (frantsesez eta ofizialki: Roannes-Saint-Mary) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.101 biztanle zituen 36,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arpajon-sur-Cère, Lafeuillade-en-Vézie, Marcolès, Prunet, Saint-Mamet-la-Salvetat, Sansac-de-Marmiesse eta Ytrac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Roannes-Saint-MaryRoannes-Saint-Mary
Població amb 501 habitants (2000)Prunet (6,9 km)
Població amb 3778 habitants (2000)Ytrac (7,1 km)
Població amb 294 habitants (2000)Vitrac (7,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 6,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1264 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aurillac udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1134,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 1337 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (146 mm) eta lehorrena uztaila (75 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1980 (8,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Roannes-Saint-Mary)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.8 3.1 6.2 9.0 12.9 16.6 18.6 18.3 14.3 10.9 6.2 3.6 10.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 120 101 97 118 116 93 75 93 116 119 146 142 1337
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,60,0+1,4+1,4+1,6+1,7+1,0+1,4−0,2+0,2+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea70080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 590 gizon, 515 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.54
 
90-94
 
0.00
2.54
 
85-89
 
6.60
1.69
 
80-84
 
6.60
4.24
 
75-79
 
2.91
5.08
 
70-74
 
3.88
5.76
 
65-69
 
5.63
2.54
 
60-64
 
4.85
10.00
 
55-59
 
5.83
8.47
 
50-54
 
7.77
5.93
 
45-49
 
3.88
6.95
 
40-44
 
6.99
8.64
 
35-39
 
11.84
2.54
 
30-34
 
5.05
7.63
 
25-29
 
1.94
4.41
 
20-24
 
0.97
1.86
 
15-19
 
4.08
9.66
 
10-14
 
6.02
6.95
 
5-9
 
9.13
2.54
 
0-4
 
6.02
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Roannes-Saint-Mary udalerrian 1.101 biztanle zeuden eta 463 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,38 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 38,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.101biztanle
463elkarbizitza-unitate
2,38lagun elkarbizitza-unitateko
347familia
Udalerria
% 38
% 32
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 347 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (176). Guraso bakarreko 25 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 181 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 75k seme-alaba bakarra zuten etxean, 75k bi, eta 15k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 176 bikoteetatik 25tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

146
176
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean181
Seme-alaba bat75
Bi seme-alaba75
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 880 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 8
40-54% 8
55-64% 9
65-79% 17
80 +% 54
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 81
40-54% 79
55-64% 82
65-79% 79
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 11,1 PACS bidez lotuta). % 19,4 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 3,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 48,3
Ezkongabea% 19,4
Izatezko bikotean% 12,4
PACS bidez lotuta% 11,1
Alarguna% 5,3
Dibortziatuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,8), eskulangileak (% 20,7), enplegatuak (% 13,0), erdi-mailako lanbideak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,8) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 39,0) azpitik dago. 40 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 8,6).[10]

Udalerria
% 9
% 9
% 13
% 13
% 21
% 35
Cantal
% 12
% 15
% 13
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 563 etxebizitza zeuden. Horietatik 464 egoitza nagusi ziren, 34 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (547), eta apartamentuak gutxi ziren (16). Egoitza nagusietatik 417 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

563etxebizitza
464egoitza nagusi
547etxe
16apartamentu

Etxebizitza multzoa

464
65
Egoitza nagusia (464)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (34)Hutsik (65)

Etxe mota

547
Etxea (547)Apartamentua (16)

Jabetza egoera

417
40
Jabeak (417)Alokairuan (40)HLM (14)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (139).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik57
1919-194523
1946-197046
1971-1990139
1991-200560
2006-2020118

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (269). 215 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 413 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 177 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 270tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela11
3 gela38
4 gela144
5 gela edo gehiago269

Berogailu mota

101
125
215
Gas sarea (1)Fuel-olioa (101)Elektrizitatea (125)Gas botila (22)Bestelakoak (215)

Aparkalekua eta ibilgailuak

413aparkalekua
177ibilgailu 1
270ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 652 biztanleetatik 540 aktibo ziren (% 82,8), horietako 513 lanean (% 78,7) eta 27 langabezian (aktiboen % 5,0).

65215-64 urteko biztanle
% 82,8aktibo
% 78,7lanean
% 5,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,7
25-54 urte% 98,1
55-64 urte% 63,5
Gizonak% 86,5
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 29,4
CAP-BEP% 6,1
Batxilergoa% 5,3
Goi-mailako +2% 0,9
Goi-mailako +3/4% 1,5
Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

112 ez-aktibotik 46 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,1), 46 erretiraturik zeuden (% 41,1) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,9).

Ez-aktiboak

% 41
% 41
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 14
% 26
% 27
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 114 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 513 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

114enplegu udalerrian
% 43,0soldatapeko
% 57,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.520 eurokoa zen.

27.520 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 iturgina.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Roannes-Saint-Mary udalerrian 68 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.200 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1945ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aurillac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]