Edukira joan

Saint-Amé

Wikipedia, Entziklopedia askea
Saint-Amé
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Vosgeak
Izen ofizialaSaint-Amé
Nol-sur-Moselle
Posta kodea88120
Geografia
Koordenatuak48°01′29″N 6°40′11″E / 48.0247°N 6.6697°E / 48.0247; 6.6697
Mapa
Azalera8,07 km²
Altitudea385 m, 773 m eta 499 m
MugakideakLe Syndicat, Cleurie, Dommartin-lès-Remiremont eta Saint-Étienne-lès-Remiremont
Demografia
Biztanleria2.129 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.040 (%48,6) (%51,4) 1.101 alt_right
Dentsitatea264 bizt/km²
saint-ame.fr…

Saint-Amé Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.129 biztanle zituen 8,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Syndicat, Cleurie, Dommartin-lès-Remiremont eta Saint-Étienne-lès-Remiremont.

Mapa
Saint-Amé eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-AméSaint-Amé
Població amb 1902 habitants (2000)Le Syndicat (1,2 km)
Població amb 622 habitants (2000)Cleurie (2,9 km)
Població amb 3965 habitants (2000)Vagney (4,0 km)
Població amb 1001 habitants (2000)Vecoux (5,5 km)
Població amb 654 habitants (2000)Sapois (5,9 km)
Població amb 8104 habitants (2000)Remiremont (6,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1381 mm-koa da, urtarrilean 13,8 euri-egun eta uztailean 10,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vagney udalerrian dago, 6,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1472,7 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 34,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,3 °C). Urteko prezipitazioa 1508 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena apirila (95 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,9 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (10,7 °C) eta hotzena 1963 (6,9 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Saint-Amé)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.3 1.7 4.9 8.5 12.7 16.3 18.2 17.6 13.3 9.5 5.0 2.2 9.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 153 126 121 95 124 107 109 106 109 139 143 176 1508
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,0+1,3+1,4+1,4+1,8+1,4+1,5+0,2+0,9+1,5+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.101 gizon, 1.040 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.82
 
90-94
 
0.96
0.91
 
85-89
 
0.96
4.00
 
80-84
 
1.92
4.90
 
75-79
 
7.60
4.09
 
70-74
 
8.08
4.54
 
65-69
 
5.19
8.08
 
60-64
 
7.60
6.36
 
55-59
 
9.52
6.81
 
50-54
 
10.58
7.36
 
45-49
 
7.79
6.45
 
40-44
 
4.42
6.45
 
35-39
 
4.42
6.81
 
30-34
 
5.87
4.54
 
25-29
 
3.85
2.27
 
20-24
 
2.40
11.63
 
15-19
 
3.94
5.54
 
10-14
 
8.46
4.63
 
5-9
 
2.98
2.82
 
0-4
 
3.46
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Amé udalerrian 2.076 biztanle zeuden eta 995 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

2.076biztanle
995elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
645familia
Udalerria
% 23
% 34
% 8
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 645 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (335). Guraso bakarreko 85 familietatik 75etan ama zen guraso bakarra. 360 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 140k seme-alaba bakarra zuten etxean, 115k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 225 bikoteetatik 35tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

335
225
85
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean360
Seme-alaba bat140
Bi seme-alaba115
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.840 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,2).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 15
40-54% 14
55-64% 23
65-79% 25
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 71
40-54% 71
55-64% 68
65-79% 73
80 +% 60

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 8,0 PACS bidez lotuta). % 25,1 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 43,2
Ezkongabea% 25,1
Izatezko bikotean% 12,7
PACS bidez lotuta% 8,0
Alarguna% 5,8
Dibortziatuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,7), erdi-mailako lanbideak (% 21,1), enplegatuak (% 14,6), eskulangileak (% 13,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,7) Vosgeak departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 9
% 21
% 15
% 14
% 35
Vosgeak
% 14
% 15
% 18
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.101 etxebizitza zeuden. Horietatik 998 egoitza nagusi ziren, 15 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 88 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (776), eta apartamentuak gutxi ziren (321). Egoitza nagusietatik 683 beren jabearen bizilekuak ziren, 308 alokairuan zeuden, 77 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[9]

1.101etxebizitza
998egoitza nagusi
776etxe
321apartamentu

Etxebizitza multzoa

998
Egoitza nagusia (998)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (15)Hutsik (88)

Etxe mota

776
321
Etxea (776)Apartamentua (321)

Jabetza egoera

683
308
Jabeak (683)Alokairuan (308)HLM (77)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (301).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194566
1946-1970265
1971-1990301
1991-2005156
2006-2020123

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (514). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (304 etxebizitzatan). 859 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 462 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 466tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela65
3 gela164
4 gela252
5 gela edo gehiago514

Berogailu mota

215
203
304
263
Gas sarea (215)Fuel-olioa (203)Elektrizitatea (304)Gas botila (13)Bestelakoak (263)

Aparkalekua eta ibilgailuak

859aparkalekua
462ibilgailu 1
466ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.360 biztanleetatik 1.056 aktibo ziren (% 77,6), horietako 976 lanean (% 71,8) eta 80 langabezian (aktiboen % 7,6).

1.36015-64 urteko biztanle
% 77,6aktibo
% 71,8lanean
% 7,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,1
25-54 urte% 93,4
55-64 urte% 58,9
Gizonak% 78,5
Emakumeak% 76,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,3
BEPC, brebeta% 10,2
CAP-BEP% 7,7
Batxilergoa% 9,8
Goi-mailako +2% 7,2
Goi-mailako +3/4% 6,8
Goi-mailako +5% 1,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

304 ez-aktibotik 105 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,5), 111 erretiraturik zeuden (% 36,5) eta 88 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,9).

Ez-aktiboak

% 35
% 37
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 33
% 24
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 802 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 976 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

802enplegu udalerrian
% 85,2soldatapeko
% 14,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.170 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.170 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 113 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 33 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.[11]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vagney », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Amé&oldid=11327364"(e)tik eskuratuta